Londra’nın dünyaca ünlü alışveriş caddesi Oxford Street’in yayalaştırılması projesi, yerel yönetim ile Londra Büyükşehir Belediyesi arasında yeni bir siyasi krize yol açtı.
Westminster Belediye Meclisi’nin yeni muhafazakar lideri Paul Swaddle, Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan’ın 150 milyon sterlinlik bütçeyle hayata geçirmeyi planladığı projeyi sert bir dille eleştirerek, planı ünlü indirimli alışveriş platformu “Temu”ya benzetti ve “ucuz/bütçe dostu bir göz boyama” olarak nitelendirdi. Yerel seçimlerde kontrolün İşçi Partisi’nden Muhafazakar Parti’ye geçmesinin ardından Westminster Belediye Meclisi lideri seçilen Swaddle, Sadiq Khan’a çağrıda bulunarak, Londra’nın kalbi için “gerçekten işe yarayacak bir plan” üzerinde çalışmak üzere masaya oturmaya davet etti.
“Belediye Başkanını Durdurmak İçin Hukuki Yolları Araştırıyoruz”
Orchard Street ile Great Portland Street arasındaki bölümü tamamen araç trafiğine kapatmayı hedefleyen projeye karşı her türlü yasal yola başvuracaklarını belirten Cllr Paul Swaddle, Yerel Demokrasi Raporlama Servisi’ne (LDRS) yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Şu an önümüzde adeta bir ‘Temu planı’ var. Tamamen bütçe odaklı, ucuz bir yaklaşım ve bölgenin asıl ihtiyaç duyduğu hiçbir şeyi karşılamıyor.
Belediye Başkanı’nı durdurmanın bir yolu olup olmadığını görmek için hukuki tavsiye aldık. Maalesef, bir önceki İşçi Partili yönetimin teslimiyetçi tutumu ve caddeyi Belediye Başkanı’na devretmesi elimizi zorlaştırıyor. Sadiq Khan şu an bir illüzyon yaratıyor; kulağa hoş gelen bir fikir sunuyor ancak projenin detaylarını kamuoyundan gizliyor.”
Oxford Street’in yayalaştırılması projesi ilk olarak 2018 yılında Sadiq Khan tarafından gündeme getirilmiş ancak o dönem yine Muhafazakarların kontrolündeki Westminster Belediyesi tarafından engellenmişti. Bu yılın başlarında ise Khan, “Mayoral Development Corporation” adlı özel bir yetki mekanizmasını kullanarak, dönemin İşçi Partili yerel yönetiminin de desteğiyle planı onaylatmayı başarmıştı. Ancak son yerel seçimlerde Westminster’ın yeniden Muhafazakarlara geçmesi dengeleri değiştirdi.
Güvenlik, Erişilebilirlik ve Lojistik Endişeleri
Hâlihazırda normal binek araç trafiğine kapalı olan Oxford Street’te yeni proje, yalnızca otobüs ve taksilerin de hattan çekilmesini öngörüyor. Yeni yönetimin projeye karşı çıkmasının temelinde ise ciddi lojistik ve güvenlik kaygıları yatıyor: Oxford Street Metro İstasyonu’nda basamaksız (engelli) erişim bulunmuyor. Otobüs ve taksilerin de kaldırılması durumunda, yaşlı ve engelli bireylerin caddeye nasıl ulaşacağı belirsizliğini koruyor.
Taksilerin yolcu indirme-bindirme noktaları, mağazaların lojistik sevkiyatları ve çöp toplama hizmetlerinin nasıl yürütüleceğine dair net bir plan paylaşılmadığı iddia ediliyor. Caddede hâlihazırda ciddi bir telefon hırsızlığı, mağaza yağmalaması ve insan kaçakçılığı şebekeleri tarafından yönetilen organize dilencilik sorunu yaşanıyor. Swaddle, caddenin gece ıssızlaşmasının güvenliği tehlikeye atacağını belirterek, “Gece yarısı Oxford Street’e gittiğinizde otobüsler ve insanlar var, bu da bir güven hissi yaratıyor. Gece buranın tamamen boş kaldığını ve çocuklarımdan birinin oradan yalnız geçtiğini düşünmek beni endişelendiriyor” dedi.
Proje destekçileri, geçmişte büyük tepki çeken ancak yayalaştırıldıktan sonra ziyaretçi sayısını %30 artıran Carnaby Street örneğini başarı kriteri olarak sunuyor. Ancak Westminster Lideri Swaddle bu karşılaştırmaya katılmıyor: “Carnaby Street, Londra’nın doğubatı hattındaki ana otobüs arteri hiçbir zaman olmamıştı. Bu yüzden iki caddeyi bir tutmak doğru değil.”
Londra Büyükşehir Belediyesi: “Proje Hızla İlerliyor”
Eleştirilere yanıt veren Londra Büyükşehir Belediye Başkanı Sadiq Khan’ın sözcüsü ise projenin kararlılıkla devam edeceğini vurguladı. Yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Belediye Başkanımız, Oxford Street’in yayalaştırılması sürecini hızla ilerletmektedir ve bu yaz sonuna kadar ilk etabın trafiğe kapatılmasını hedeflemektedir.
Ülkenin bu simge caddesini eski ihtişamına kavuşturacak, herkes için sürdürülebilir ve estetik bir yaya alanı yaratacak bu proje için tüm paydaşlarla yakın çalışmayı sabırsızlıkla bekliyoruz.” Eğer süreç planlandığı gibi ilerlerse, Oxford Street’in 2026 yazının sonunda tamamen araçsız bir yaya bölgesi haline gelmesi bekleniyor. Ancak Westminster Belediyesi’nin yeni yönetiminin bu süreçte yaratacağı bürokratik ve hukuki engellerin takvimi nasıl etkileyeceği merak konusu.

ENFIELD
HACKNEY
HARINGEY
ISLINGTON











