Ortaokul çağındaki erkek çocuklarının okuma seçimleri ilkokul seviyesinde

29 Haziran 2026

Eğitim teknolojileri şirketi Renaissance tarafından yayımlanan yıllık “What Kids Are Reading” (Çocuklar Ne Okuyor) raporu, Birleşik Krallık’taki gençlerin okuma alışkanlıklarında cinsiyete dayalı ciddi bir kırılma olduğunu ortaya koydu.

Araştırma verilerine göre, 11- 14 yaş grubundaki erkek çocuklarının okuma tercihleri ilkokul seviyesindeki kitaplarda sabitlenirken, aynı yaş grubundaki kız çocuklarının çok daha geniş bir tür ve yazar yelpazesine yöneldiği tespit edildi.

Veriler 1 Milyondan Fazla Öğrenciyi Kapsıyor

Birleşik Krallık ve İrlanda genelindeki okullarda eğitim gören yaklaşık 1,1 milyon çocuk tarafından 2024-2025 eğitim-öğretim yılında tamamlanan 23 milyondan fazla okuma testinin analiz edildiği çalışma, çarpıcı sonuçlar barındırıyor:

Erkeklerin Tercihi Tek Bir Seride Yoğunlaşıyor:

Ortaokul çağındaki (7, 8 ve 9. sınıf) erkek çocuklarının en çok okuduğu 10 kitaptan 8’ini, Jeff Kinney’nin ilkokul seviyesine hitap eden “Saftirik Greg’in Günlüğü” (Diary of a Wimpy Kid) serisi oluşturuyor.

Kızlar Farklı Türlere Yöneliyor:

Aynı yaş grubundaki kız çocuklarının listesinde ise Alice Oseman’ın “Heartstopper”, Holly Jackson’ın “A Good Girl’s Guide to Murder” ve Suzanne Collins’in “Açlık Oyunları” (The Hunger Games) gibi farklı tür ve derinlikteki eserler öne çıkıyor. Uzmanlar, bu tablonun okul dışındaki genel okuma alışkanlıklarını yansıttığına dikkat çekiyor. Ulusal Okuryazarlık Vakfı (National Literacy Trust) tarafından yapılan geçmiş araştırmalar, 14-16 yaş grubundaki erkek çocuklarının yalnızca %10’undan azının boş zamanlarında her gün kitap okuduğunu, kız çocuklarında ise bu oranın %18 olduğunu göstermişti. Raporda öne çıkan bir diğer kritik bulgu ise ilkokul sonrasında okullarda kitap okumaya ayrılan sürenin keskin bir şekilde azalması: İlkokulların %62’sinde her gün en az 15 daki ka okuma seansı düzenlenirken, Bu oran ortaöğretim kurumlarında (ortaokul/lise) %28’e geriliyor.

Renaissance Araştırma Başkanı Bernadetta Brzyska, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı: “Çocuklar en iyi sevdikleri şeyleri okuduklarında gelişim gösterir. Bu durum, popüler serilere karşı bir argüman değildir; tanıdık yazarlar okumaya isteksiz çocukları sürece dahil eder. Asıl soru, bundan sonra ne geleceğidir. Yeni yazarlara ve daha zorlayıcı kitaplara yönlendirilen öğrenciler okumaya devam ederken, aynı seride bırakılanlar ilerleme kaydedemiyor.” Araştırma ayrıca, öğrencilerin kendi seçtikleri kitapları okuduklarında anlama düzeylerinin belirgin şekilde arttığını ortaya koydu. Kendi seçtikleri eserlerin testlerinde başarı oranı %92 olurken, genel kitap testlerinde bu oran %76’da kaldı.

Hükümetten Acil Eylem Çağrısı

Ulusal Okuryazarlık Vakfı Profesyonel Öğrenme ve Ortaklıklar Başkanı Martin Galway, ortaokul düzeyinde büyüyen bu açığın acil bir eylem çağrısı olduğunu vurgulayarak, “Çok sayıda genç, kendilerine hitap eden, erişilebilir veya ilham verici kitaplar bulamadıkları için okumadan uzaklaşıyor” dedi. Söz konusu rapor, Birleşik Krallık hükümetinin çocuklarda okuma keyfinin rekor seviyede düşmesinin ardından başlattığı “Ulusal Okuma Yılı” kampanyası döneminde yayımlandı. Kampanya kapsamında, desteklenmesi gereken en öncelikli gruplardan biri olarak genç erkek çocukları belirlenmiş durumda.

En Çok Okunan Kitaplar Listesi (7- 9. Sınıflar) Erkekler

1. Diary of a Wimpy Kid

2. Diary of a Wimpy Kid: The Getaway

3. Harry Potter and the Philosopher’s Stone

4. Diary of a Wimpy Kid: Rodrick Rules

5. Diary of a Wimpy Kid: The Last Straw

6. Diary of a Wimpy Kid: Dog Days

7. Diary of a Wimpy Kid: No Brainer

8. Diary of a Wimpy Kid: The Ugly Truth

9. Diary of a Wimpy Kid: The Meltdown

10. The Hunger Games

En Çok Okunan Kitaplar Listesi (7. – 9. Sınıflar) Kızlar

1. Harry Potter and the Philosopher’s Stone

2. The Hunger Games

3. Heartstopper Volume 1

4. A Good Girl’s Guide to Murder

5. The Extremely Embarrassing Life of Lottie Brooks

6. Heartstopper Volume 2

7. Diary of a Wimpy Kid

8. The Catastrophic Friendship Fails of Lottie Brooks

9. Harry Potter and the Chamber of Secrets

10. Lottie Brooks’s Totally Disastrous School Trip