Burnham ilk kabine toplantısında hayat pahalılığını öncelik ilan etti

22 Temmuz 2026

Başbakan Andy Burnham, ilk kabine toplantısında bakanlardan hayat pahalılığını düşürecek tüm seçenekleri değerlendirmelerini istedi. Elektrik faturaları, otobüs ücretleri ve sosyal bakım reformu gündemde.

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, göreve başlamasının ardından düzenlediği ilk kabine toplantısında hükümetinin “hayat pahalılığı hükümeti” olacağını açıkladı. Bakanlardan vatandaşların yaşam maliyetini düşürecek tüm seçenekleri değerlendirmelerini isteyen Burnham, yeni destek paketlerinin yolda olduğunu belirtirken, elektrik faturalarındaki KDV indiriminin finansmanı ise siyasi tartışmaları beraberinde getirdi.

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, Downing Street’te gerçekleştirilen ilk kabine toplantısında hükümetinin en önemli önceliğinin hayat pahalılığıyla mücadele olacağını söyledi. Göreve geldikten sonraki ilk tam mesaisinde yeni kabinesiyle bir araya gelen Burnham, vatandaşların üzerindeki ekonomik baskıyı hafifletmenin tüm bakanlıkların ortak görevi olacağını vurguladı.

BBC’de yer alan habere göre, Kabine toplantısında konuşan Burnham, insanların uzun süredir artan yaşam maliyetleri nedeniyle zorlandığını belirterek, hükümetin temel amacının vatandaşlara “yardımın yolda olduğu” hissini vermek olduğunu ifade etti.

“Hayat pahalılığı hükümeti olacağız”

Burnham, kabinedeki bakanlara hitaben yaptığı konuşmada, her bakanlığın kendi sorumluluk alanında vatandaşların günlük harcamalarını azaltacak uygulamalar geliştirmesi gerektiğini söyledi.

“Hayat pahalılığını düşüren bir hükümet olmalıyız” diyen Burnham, büyük reformların yanı sıra insanların bütçesine katkı sağlayacak küçük düzenlemelerin de hayata geçirilmesini istedi.

Başbakan, hükümetin önümüzdeki günlerde yeni ekonomik destek paketlerini açıklayacağını da duyurdu.

İlk adım elektrik faturalarındaki KDV indirimi

Burnham hükümeti göreve geldikten sonraki ilk büyük karar olarak 1 Ekim 2026’dan itibaren İngiltere, Galler ve İskoçya’da konutlarda kullanılan elektrik faturalarındaki yüzde 5 KDV’nin sıfırlanacağını açıklamıştı.

Hükümet, uygulamanın ortalama bir haneye yılda yaklaşık 45 sterlin tasarruf sağlayacağını hesaplıyor.

Kuzey İrlanda’da ise Brexit sonrasında yürürlüğe giren özel KDV kuralları nedeniyle aynı uygulama doğrudan hayata geçirilemeyecek. Bunun yerine Londra hükümeti, Stormont yönetimine hayat pahalılığıyla mücadelede kullanılmak üzere ek mali kaynak sağlayacak.

Finansmanı tartışma yarattı

Elektrik faturalarındaki vergi indiriminin finansmanı hükümetin karşılaştığı ilk siyasi tartışmalardan biri oldu.

Burnham, uygulamanın maliyetinin eski Başbakan Keir Starmer döneminde planlanan Dijital Kimlik (Digital ID) projesinin iptal edilmesiyle karşılanacağını açıklamıştı.

Downing Street, bu yıl için yaklaşık 850 milyon sterlin tutarındaki maliyetin, önceki hükümet tarafından üç yıl içinde dijital kimlik sistemi için ayrılan 1,8 milyar sterlinlik bütçeden karşılanacağını bildirdi.

Ancak Starmer hükümetinde Dijital Kimlik projesinden sorumlu olan eski bakan Darren Jones, söz konusu programın aslında henüz finanse edilmediğini belirterek hükümetin yeni kaynağı nasıl oluşturacağını açıklaması gerektiğini söyledi.

Muhalefet partileri de hükümeti eleştirerek Bütçe Sorumluluk Ofisi’nin (OBR) daha önce dijital kimlik projesinin mevcut kamu bütçeleri içerisindeki tasarruflarla finanse edilmesinin planlandığını açıkladığını hatırlattı.

Muhafazakâr Parti’nin Gölge Maliye Bakanı Sir Mel Stride, İşçi Partisi hükümetinin göreve gelir gelmez kamu maliyesi konusunda soru işaretleri oluşturduğunu savundu.

Buna karşılık Başbakanlık Sözcüsü, dijital kimlik projesi için öngörülen tasarrufların farklı önceliklere yönlendirilerek KDV indiriminin finanse edileceğini açıkladı.

Yeni kabine şekilleniyor

Kabine toplantısı öncesinde Burnham, pazartesi günü açıkladığı yeni kabinesiyle ilk kez bir araya geldi. Toplantının başında bakanların Burnham’ı alkışlarla karşıladığı bildirildi.

Toplantının ardından kabine dışındaki bakanlık görevlerinde de yeni atamalar açıklandı.

Savunma Bakanlığı görevinden ayrılan John Healey‘nin yerine kısa süreliğine geçen Dan Jarvis, yeniden Güvenlik Bakanı olarak görevlendirildi.

Mayıs ayında Sağlık Bakanı olan James Murray ise Hazine Mali Sekreteri ve Paymaster General görevine getirildi.

Anas Sarwar hükümete katılıyor

İskoç İşçi Partisi lideri Anas Sarwar‘ın da Burnham hükümetine katılması bekleniyor.

Hükümet kaynaklarına göre Sarwar’ın Lordlar Kamarası üyeliğine atanarak İş ve Ticaret Bakanlığı’nda görev üstlenmesi planlanıyor.

Bu atama gerçekleşirse Sarwar’ın İskoç Parlamentosu üyeliğinden ayrılması gerekecek. Ancak bölgesel liste sistemiyle seçildiği için yerine ara seçim yapılmayacak.

“Kabinede farklı görüşler var”

Pazartesi günkü kapsamlı kabine değişikliğinde eski Başbakan Keir Starmer’a yakın isimlerden Rachel Reeves ve David Lammy hükümet dışında kalırken, Ed Miliband Dışişleri Bakanlığı görevine getirildi.

Burnham’ın yakın çalışma arkadaşlarından Louise Haigh ise Kabine Ofisi’nin başına getirildi.

Enerji Bakanı olarak kabineye yükselen Miatta Fahnbulleh, Burnham’ın Starmer yanlılarını tasfiye ettiği yönündeki eleştirileri reddederek, kabinenin farklı görüşlerden oluştuğunu ve hiçbir siyasetçinin kabinede yer almayı garanti göremeyeceğini söyledi.

Hazine’den mali disiplin mesajı

Yeni Maliye Bakanı John Healey de Hazine çalışanlarına yaptığı ilk konuşmada vergi ve kamu harcamalarında disiplinin en önemli önceliği olacağını belirtti.

Healey, önceki hükümetin mali kurallarına bağlı kalacaklarını ifade ederken, ekonomik büyüme için kamu yatırımlarının yanı sıra özel sektör ve uluslararası yatırımların da en etkin şekilde kullanılacağını söyledi.

Bakanlıklardan tasarruf istenecek

Kabine toplantısında Burnham, yeni destek paketlerinin açıklanabilmesi için bakanlıklardan mevcut bütçelerini yeniden gözden geçirmelerini istedi.

Başbakan, ilk bütçe açıklanana kadar yeni politikaların mevcut kaynaklar kullanılarak finanse edilmesi gerektiğini belirterek tüm bakanlıklardan önceliklerini yeniden belirlemelerini istedi.

Bu yaklaşım, Burnham’ın göreve gelir gelmez açıkladığı ve beş yıl içinde 340 milyon sterlin ayrılmasını öngören evsizlikle mücadele programında da uygulanacak. Kaynağın Konut Bakanlığı’nın henüz kullanılmamış bütçesinden karşılanması planlanıyor.

İran konusunda mevcut politika sürecek

Kabine toplantısının ardından hükümet dış politika konusunda da önemli bir karar aldı.

Burnham, Birleşik Krallık’a ait Diego Garcia ve RAF Fairford üslerinin ABD’nin İran’a yönelik savunma amaçlı operasyonlarında kullanılmasına onay verdi.

Hükümet kaynakları, üslerin yalnızca Birleşik Krallık’ın savunma niteliğinde değerlendirdiği operasyonlarda kullanılacağını vurguladı.

Manchester’da yeni Başbakanlık birimi kuruluyor

Hükümet ayrıca Burnham’ın seçim döneminde vaat ettiği “No.10 North” projesinin ayrıntılarını da paylaştı.

Manchester’da kurulacak yeni Başbakanlık birimi, ülkenin ekonomik büyüme ve yerel yönetim stratejilerinin önemli bölümünü yönetecek.

İlk aşamada GCHQ’nun kullandığı bir binada faaliyet göstermesi planlanan merkezin yanı sıra Londra’da da yeni bir Başbakan ve Kabine Ofisi oluşturulacak.

Hükümet, ekonomik büyüme alanında çalışan kamu görevlilerinin Manchester’a taşınmasını teşvik etmek amacıyla taşınma destek paketleri hazırlarken, Burnham’ın da haftada en az bir gün çalışmalarını No.10 North ofisinden yürütmesi planlanıyor.