Birleşik Krallık’ta yıllık enflasyon haziran ayında beklentilerin üzerinde gerileyerek yüzde 2,6’ya düştü. Yeni Başbakan Andy Burnham’ın hayat pahalılığıyla mücadele kapsamında açıkladığı ilk ekonomik adımların ardından gelen veriler, hükümete moral verirken uzmanlar yılın ikinci yarısında enerji fiyatları nedeniyle enflasyonun yeniden yükselişe geçebileceği uyarısında bulundu.
Birleşik Krallık’ta yıllık enflasyon haziran ayında ekonomistlerin beklentilerinden daha fazla gerileyerek yüzde 2,6 olarak açıklandı. Mayıs ayında yüzde 2,8 olan enflasyonun yüzde 2,7’ye düşmesi beklenirken, gerçekleşen rakam tahminlerin de altında kaldı.
Veri, göreve yeni başlayan Başbakan Andy Burnham için önemli bir ekonomik gelişme olarak değerlendirilirken, hükümetin hayat pahalılığıyla mücadele kapsamında açıkladığı ilk politikaların ardından geldi.
Yakıt, gıda ve giyim fiyatları geriledi
Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) tarafından yayımlanan verilere göre, enflasyondaki düşüşte özellikle akaryakıt fiyatlarındaki gerileme etkili oldu.
Orta Doğu’da çatışmaların ardından sağlanan kırılgan ateşkesin petrol fiyatlarını aşağı çekmesiyle birlikte özellikle dizel fiyatlarında düşüş yaşandı.
Bunun yanı sıra gıda, giyim ve ulaşım maliyetleri de haziran ayında gerileyerek genel enflasyon oranının düşmesine katkı sağladı.
ONS Başekonomisti Grant Fitzner, çikolata, margarin ve dana eti gibi ürünlerde fiyatların düştüğünü, yaz indirimlerinin başlamasıyla birlikte giyim ürünlerinde geçen yıla göre daha büyük indirimler görüldüğünü söyledi.
Fitzner ayrıca ham madde maliyetlerinin ocak ayından bu yana ilk kez gerilediğini, ham petrol fiyatlarındaki düşüş sayesinde fabrikaların üretim maliyetlerindeki artışın da yavaşladığını belirtti.
Burnham’ın ilk ekonomik adımları
Başbakan Andy Burnham, göreve geldiği ilk hafta boyunca hayat pahalılığıyla mücadeleyi hükümetinin temel önceliği haline getirmişti.
Hükümet ilk olarak 1 Ekim’den itibaren elektrik faturalarındaki yüzde 5 KDV’nin kaldırılacağını açıklarken, ardından da Ocak 2027’den itibaren İngiltere genelinde tek yön otobüs ücretlerinin yeniden 2 sterlinle sınırlandırılacağını duyurdu.
Burnham, bu adımlarla hanelerin harcanabilir gelirini artırmayı ve ekonomik görünümü iyileştirmeyi hedeflediklerini açıklamıştı.
Healey; “Ailelerin duymak istediği haber”
Maliye Bakanı John Healey, enflasyondaki gerilemeyi memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.
Healey, bunun ailelerin duymak istediği bir gelişme olduğunu ancak vatandaşlara gerçek anlamda nefes aldırabilmek için daha yapılacak çok iş bulunduğunu söyledi.
Guardian’da yer alan habere göre, Hükümetin ilk haftasında elektrik faturalarındaki KDV indirimi ve otobüs ücretlerinin düşürülmesi kararlarını özellikle hayat pahalılığıyla mücadele amacıyla aldıklarını belirten Healey, çalışan ailelerin yaşam koşullarını iyileştirmenin hükümetin en önemli hedeflerinden biri olduğunu vurguladı.
Muhalefetten eleştiri
Muhafazakâr Parti’nin Gölge Maliye Bakanı Sir Mel Stride ise enflasyonun hâlâ İngiltere Merkez Bankası’nın yüzde 2 hedefinin üzerinde bulunduğunu hatırlattı.
Stride, İşçi Partisi’nin vergi artışları ve kamu harcamalarının enflasyonist baskıyı artırdığını savunurken, Burnham hükümetinin milyarlarca sterlinlik yeni harcama vaatleri için henüz güvenilir bir finansman planı ortaya koyamadığını öne sürdü.
Uzmanlar temkinli iyimser
Denetim ve danışmanlık şirketi MHA‘nın ekonomi danışmanı Prof. Joe Nellis, enflasyondaki düşüşün yeni hükümet açısından olumlu bir başlangıç olduğunu söyledi.
Nellis, şubat ayında Orta Doğu’da artan gerilim nedeniyle enflasyonun yıl sonunda yeniden yüzde 4 seviyelerine çıkabileceği yönünde endişeler oluştuğunu ancak gerçekleşen verilerin bu beklentilerin oldukça altında kaldığını ifade etti.
Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) nisan ayında yayımladığı tahminlerde de yıl sonunda enflasyonun yüzde 4’e yaklaşabileceğinin öngörüldüğünü hatırlatan Nellis, mevcut tablonun bu beklentilerden daha olumlu olduğunu belirtti.
Faiz artışı ihtimali zayıfladı
Enflasyondaki beklenenden güçlü gerileme, İngiltere Merkez Bankası’nın bu ay faiz artırabileceği yönündeki beklentileri de zayıflattı.
Merkez Bankası Para Politikası Kurulu’nun bazı üyeleri son dönemde enflasyonun hedefin üzerinde kalması halinde politika faizinin mevcut yüzde 3,75 seviyesinden artırılabileceği uyarısında bulunmuştu.
Yeni veriler ise faizlerin mevcut seviyede tutulabileceği beklentisini güçlendirdi.
Yılın ikinci yarısı için uyarı
Buna karşın ekonomistler enflasyonun yeniden yükselişe geçebileceği konusunda uyarıyor.
Ulusal Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü (NIESR), temmuz ayından itibaren enerji fiyatlarındaki artışın yeniden enflasyonu yukarı çekmesini bekliyor.
Kurumun ekonomistlerinden Charlotte O’Leary, 1 Temmuz’da enerji fiyat tavanında yapılan yüzde 13’lük artışın önümüzdeki aylardaki enflasyon verilerine yansıyacağını belirtti.
O’Leary, elektrik faturalarındaki KDV indiriminin yılın ilerleyen dönemlerinde fiyat baskısını bir miktar azaltabileceğini ancak enerji maliyetlerinin üretim zincirine yansımaya devam etmesi nedeniyle etkinin sınırlı kalacağını söyledi.
NIESR, enflasyonun temmuz ayından başlayarak gelecek yılın ilk çeyreğine kadar yeniden yükseliş eğilimine gireceğini öngörüyor.
Türkçe
العربية
English
Deutsch
Ελληνικά
עִבְרִית
Русский
Українська
