NHS, Martha’s Rule uygulamasını İngiltere’deki tüm acil servislere taşıyor

23 Eylül 2026

NHS, Martha’s Rule uygulamasını tüm acil servislere genişletiyor. Hastalar ve yakınları durum kötüleştiğinde acil klinik değerlendirme isteyebilecek.

NHS, hastaların durumundaki kötüleşmenin gözden kaçmasını önlemeyi amaçlayan Martha’s Rule uygulamasını İngiltere’deki tüm hastane acil servisleri ve bekleme alanlarına genişletecek. Mart 2028’e kadar tamamlanması planlanan uygulamayla hastalar, yakınları ve sağlık çalışanları özel bir telefon hattını arayarak acil klinik değerlendirme talep edebilecek.

NHS, hastaların durumundaki ciddi kötüleşmelerin daha hızlı fark edilmesini ve müdahale edilmesini sağlamak amacıyla Martha’s Rule uygulamasını İngiltere’deki tüm hastane acil servisleri ve bekleme alanlarına genişletme kararı aldı.

Yeni sistem kapsamında hastalar, hasta yakınları ve sağlık çalışanları, kişinin durumunun kötüleştiğini düşündüklerinde ve endişelerinin yeterince dikkate alınmadığını hissettiklerinde özel bir Martha’s Rule telefon numarasını arayabilecek.

Bu çağrı sonucunda hastanın durumunun acil olarak yeniden değerlendirilmesi sağlanabilecek.

Acil servis bekleme alanları da kapsama alınacak

Martha’s Rule bugüne kadar ağırlıklı olarak hastaneye yatırılmış hastalarla ilgili endişelerin bildirilmesi amacıyla kullanılıyordu.

Yeni düzenlemeyle sistem ilk kez A&E olarak bilinen acil servislerin bekleme alanlarına kadar genişletilecek.

Böylece acil serviste beklediği sırada durumu ciddi şekilde kötüleşen bir hasta için de ek bir güvenlik mekanizması oluşturulacak.

Uygulamanın aşamalı olarak hayata geçirilmesi ve Mart 2028’e kadar tamamlanması planlanıyor.

Karar, NHS’in tarihindeki en yoğun yaz döneminin ardından geldi. Haziran, temmuz ve ağustos aylarında İngiltere’deki acil servislere yapılan başvuruların sayısı, 2025’in aynı dönemine kıyasla 241 bin 61 arttı.

Yedi NHS trustında denendi

NHS England, uygulamanın ülke genelindeki acil servislere genişletilmesi kararını, yedi NHS trustında gerçekleştirilen pilot çalışmanın ardından açıkladı.

Eylül 2025 ile Mart 2026 arasındaki pilot uygulamada Martha’s Rule sisteminin yoğun ve hızlı çalışan acil servis ortamlarında mevcut klinik prosedürlerle birlikte güvenli ve etkili biçimde uygulanıp uygulanamayacağı incelendi.

Sonuçlar, sistemin ilave klinik personel gerektirmeden hastaların durumundaki ciddi kötüleşmenin erken belirtilerinin fark edilmesine yardımcı olabileceğini gösterdi.

Sekiz aylık pilot döneminde özel Martha’s Rule telefon hatlarına 69 çağrı yapıldı.

Bazı çağrılar, acil klinik değerlendirmenin ardından hastanın durumunda ciddi kötüleşme olduğunun belirlenmesiyle sonuçlandı. Bazı vakalarda hastalar acil ameliyata alındı veya yoğun bakım ünitesine nakledildi.

Uygulama adını 13 yaşındaki Martha Mills’ten alıyor

Martha’s Rule, 2021 yılında 13 yaşındayken hayatını kaybeden Martha Mills’in adını taşıyor.

Martha, bisikletten düşmesi sonucu pankreasından yaralanmasının ardından hastaneye kaldırılmış, burada sepsis geliştirdikten sonra yaşamını yitirmişti.

Martha’nın ailesi, kızlarının durumunun kötüleştiğine ilişkin endişelerinin yeterince dikkate alınmadığını belirtmişti.

2022 yılında yapılan adli incelemede, Martha’nın daha erken yoğun bakıma alınması halinde muhtemelen hayatta kalabileceği sonucuna varılmıştı.

Martha’nın ailesinin yürüttüğü çalışmaların ardından geliştirilen uygulama, hastalar ve yakınlarının sağlık ekiplerinin dışında ikinci bir değerlendirme talep edebilmesine olanak sağladı.

Temmuz ayında 1.678 çağrı yapıldı

Martha’s Rule halihazırda 221 yetişkin ve çocuk akut yataklı tedavi merkezinde uygulanıyor. Mevcut hastane servislerindeki yaygınlaştırmanın 2026-27 döneminde tamamlanması bekleniyor.

Hastanelerin sistemi Mart 2028’e kadar acil servislerin yanı sıra doğum ve yenidoğan ünitelerine de genişletmesi planlanıyor.

Temmuz 2026’da Martha’s Rule üzerinden yapılan çağrı sayısı aylık bazda şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaşarak 1.678 oldu.

Eylül 2024 ile Temmuz 2026 arasında ise hastalar, aileleri ve NHS çalışanları tarafından toplam 19 bin 177 çağrı gerçekleştirildi.

NHS’e göre bu çağrıların önemli bir bölümü tedavide değişiklik yapılmasına ve bazı durumlarda hayat kurtarıcı olabilecek müdahalelere yol açtı.

Hastalar ve ailelerinden günlük bilgi alınması gerekiyor

Martha’s Rule kapsamında sağlık çalışanlarının, hastanın durumuna ilişkin bilgileri en az günde bir kez yapılandırılmış bir yöntemle hasta ve ailesinden alması gerekiyor.

Hastalar, aileleri ve bakım verenler de kişinin durumunda değişiklik fark etmeleri halinde sağlık ekibiyle konuşmaya teşvik ediliyor.

Hasta veya yakınları, durumun kötüleştiğini düşündükleri halde gerekli müdahalenin yapılmadığından endişe duyuyorsa bağımsız bir acil değerlendirme talep edebiliyor.

Sağlık çalışanları da gerekli müdahalenin yapılmadığını düşündüklerinde farklı bir ekipten hastanın yeniden değerlendirilmesini isteyebiliyor.

“Hastalar ve yakınları endişelerini dile getirebilmeli”

NHS England Hasta Güvenliği Ulusal Direktörü Prof. Aidan Fowler, acil servislerin en savunmasız hastalardan bazılarını tedavi ettiğine dikkat çekerek, hastanın durumundaki kötüleşmeyle ilgili endişelerin hızlı şekilde dile getirilmesinin ve bakımın yeniden değerlendirilmesinin büyük önem taşıdığını belirtti.

Fowler, Martha’s Rule’un acil servislere genişletilmesiyle hastalara, ailelerine ve NHS çalışanlarına bakımın iyileştirilmesine ve hayatların kurtarılmasına yardımcı olabilecek yeni bir güvenlik mekanizması sağlanacağını ifade etti.

Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanı Baroness Merron ise uygulamanın temel amacının, hastaların ve yakınlarının tedaviyle ilgili endişelerini dile getirdiklerinde seslerinin duyulmasını sağlamak olduğunu belirtti.

Hastalar ve yakınları, Martha’s Rule’un kendi hastanelerinde uygulanıp uygulanmadığını ilgili NHS trustının internet sitesinden kontrol edebilecek veya doğrudan hastane çalışanlarına sorabilecek.

 

kaynak: NHS