“Your First Home” kredi programında gelir limitleri belirlendi

İlk kez ev alacak vatandaşların konut piyasasına erişimini kolaylaştırmayı hedefleyen yeni devlet destekli kredi programının ayrıntıları netleşiyor.

İngiltere İşçi Partisi konferansında Başbakan Andy Burnham tarafından kamuoyuna duyurulan “Your First Home” programı, anlaşmalı müteahhitler üzerinden satılacak yeni yapım konutlarda değerin %20’sine kadar devlet destekli özkaynak kredisi (equity loan) imkânı sunacak. Program sayesinde vatandaşlar, %2,5 gibi oldukça düşük peşinat oranlarıyla ev sahibi olabilecek.

Gelir Sınırı Neden Getirildi?

Önceki dönemlerde uygulanan benzer programlar, herhangi bir gelir kısıtlaması içermediği için yüksek gelirli hanelerin de sistemden faydalanmasına yol açmış ve konut fiyatlarını suni şekilde şişirdiği gerekçesiyle sert eleştirilere maruz kalmıştı.

Başbakan Burnham, yeni programın yalnızca “gerçekten desteğe ihtiyacı olan kesimlere” odaklanacağını vurguladı.

Edinilen bilgilere göre, Bakanlık başlangıçta gelir sınırını Londra dışında 90.000 sterlin, Londra’da ise 110.000 sterlin olarak planladı. Ancak bu limitlerin öğretmen ve hemşire gibi orta gelir grubundaki çiftlerin sisteme erişimini engelleyeceği değerlendirilerek üst sınırlar sırasıyla 110.000 sterlin ve 140.000 sterlin seviyesine çekildi.

Ev Yapım Hedefleri ve Finansman Detayları

Hükümet, bu adımla aynı zamanda duraksama yaşayan konut yapım sektörünü canlandırmayı hedefliyor. Bakanlar, gelecek genel seçimlere kadar belirlenen 1,5 milyon yeni konut inşa etme hedefinin gerisinde kalınacağını kabul etmiş durumda.

Programın finansmanına ilişkin öne çıkan noktalar şunlar:

Mevcut Bütçeden Karşılanacak: İşçi Partisi, programın mevcut hükümet bütçelerinden karşılanacağını belirtti; ancak hangi alanlarda kesintiye gidileceği henüz açıklanmadı.

Müteahhit Katkısı: Sürece dahil olan inşaat firmalarından (geliştiriciler) işletme maliyetlerine katkıda bulunmaları istenecek.

Faizsiz Dönem: Verilecek özkaynak kredileri başlangıçta belirli bir süre faizsiz olacak.

Sektörden Desteğe Karşın Muhalefetten Sert Tepki

İnşaat firmalarını temsil eden Konut Üreticileri Federasyonu (Home Builders Federation) planı memnuniyetle karşıladıklarını bildirerek hükümete uygulamanın bir an önce hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.

Buna karşılık muhalefetteki Muhafazakâr Parti, teklifi İşçi Partisi’nin konut politikasındaki “büyük bir başarısızlık itirafı” olarak nitelendirdi. Muhalefet kanadı ayrıca, müteahhitlere getirilecek yeni katkı payı yükümlülüğünün yeni ev fiyatlarını daha da yukarı çekebileceği yönündeki endişelerini dile getirdi.

Arka Plan: “Help to Buy” Süreci

Yeni sistem, 2013-2021 yılları arasında uygulanan ve konut değerindeki değişimlere endeksli özkaynak kredisi modeline dayanan “Help to Buy” (Ev Almaya Yardım) programına benzerlik gösteriyor:

2013–2021 Dönemi: Tüm alıcılara açık olan ilk modelde, 600.000 sterline kadar olan yeni evlerde %5 peşinat ve ilk 5 yılı faizsiz %20 devlet kredisi kullanılabiliyordu.

2021–2023 Dönemi: Programın ikinci versiyonunda erişim sadece ilk kez ev alacaklarla sınırlandırılmış ve bölgesel tavan fiyat uygulamasına geçilmişti