Hackney, mil başına yol vergisi için pilot bölge olmaya talip oldu

İngiltere’de 18 ay sonra yürürlüğe girmesi planlanan elektrikli araçlara yönelik mil başına yol vergisi (eVED) uygu­laması için Londra’nın Hack­ney Belediyesi pilot bölge ol­maya talip oldu. Muhafazakar Parti karara sert tepki göste­rerek başkentin “sürücülere karşı yürütülen akıl dışı sava­şın denek tahtası yapıldığını” savundu.

Yeşil Parti yönetimindeki Hackney Belediyesi, 2026-2036 Ulaştırma Stratejisi kapsamında İngiltere hükümetinin 2028’de yürürlüğe koymayı hedeflediği ulusal yol kullanım ücretlen­dirme sistemine öncülük etmek istiyor. Belediye Başkanı Zoe Garbett’in liderliğindeki konsey, mil başına ödeme esaslı “akıllı yol fiyatlandırması” sisteminin Londra genelinde bir pilot proje olarak ya da ulusal ölçekte uygu­lanması için lobicilik yapacağını açıkladı.

Elektrikli Araç Sürücülerine Yıllık Ek Maliyet

Nisan 2028’de başlatılması planlanan Elektrikli Araç ÖTV’si (eVED), İngiltere genelindeki 2,3 milyon tam elektrikli ve 2,7 mil­yon hibrit aracı kapsayacak. Dü­zenleme, yalnızca Londra’daki 190 binden fazla tam elektrikli ve 300 bini aşkın hibrit araç sa­hibini doğrudan etkileyecek.

Yeni düzenleme uyarınca:

• Tam Elektrikli ve Hidro­jenli Araçlar: Mil başına 3 peni,
• Hibrit Araçlar: Mil başına 1,5 peni ödeyecek.

Yıllık enflasyona göre artırıla­cak olan bu vergiyle, ortalama bir elektrikli araç sürücüsünün yılda fazladan 250 ila 300 ster­lin ödemesi bekleniyor. Vergi ge­lirlerinin Hazine’ye 2028/29 dö­neminde 1 milyar sterlin, takip eden üç yıl içinde ise 2,3 milyar sterlin ulaşacağı öngörülüyor.

Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?

Beyan Esası: Sürücüler, yıllık Araç ÖTV’lerini (VED) yenilerken mevcut kilometre sayaç okumasını ve yıllık tahmini km/mil beklentilerini beyan edecek.

Ödeme Yöntemi: Ödemeler yıllık tahmine göre peşin veya yıl içine yayılarak taksitle yapılabilecek. Yıl sonundaki gerçek kilometre okumasıyla mahsuplaşma gerçekleştirilecek.

Mevcut Vergiler: 1 Nisan 2017 sonrasında tescil edilen benzinli, dizel ve hibrit araçlar için standart VED tarifesi 200 sterlin seviyesinde bulunuyor. İlk satış fiyatı 40.000 sterlini (elektrikli araçlarda 50.000 sterlini) aşan lüks araçlar için ise yıllık 440 sterlin tutarında “Pahalı Araç Ek Vergisi” uygulanmaya devam edecek.

Muhafazakarlardan Sert Tepki: “Sürücülere Karşı Akıl Dışı Savaş”

Hackney Belediyesi’nin tek­lifi muhalefetin sert tepkisine yol açtı. Gölge Ulaştırma Bakanı Richard Holden, Yeşil Parti’nin İşçi Partisi ile iş birliği yaparak Londra’yı bir “deney merkezine” çevirmek istediğini öne sürdü. Holden, “Bu adımlar, araba kul­lanmayı lüks zanneden zihniye­tin ürettiği, sürücülere karşı yü­rütülen akıl dışı savaşın politika­larıdır” ifadelerini kullandı.

Londra Büyükşehir Belediye Başkanı Sadiq Khan ise uygula­maya karşı duruşunu koruyor. Khan daha önce yaptığı açık­lamada, “Ben Belediye Başkanı olduğum sürece Londra’da mil başına ödeme sistemi uygulan­mayacak” diyerek kapıları kapat­mıştı.

“Tekerlekli Kafa Vergisi” Uya­rısı

Hükümet, eVED uygulama­sıyla benzin ve motorinli araç sürücülerinin ödediği akaryakıt vergisindeki kayıpları telafi et­meyi, aynı zamanda aşınma ve trafik yoğunluğunun maliyetini karşılamayı hedefliyor. Düzen­lemeye rağmen elektrikli araç kullanıcılarının çoğunun fosil yakıtlı araç sahiplerine kıyasla daha az vergi ödeyeceği belir­tilse de sektör temsilcileri tep­kili.

Yüksek başlangıç maliyetle­rini düşük kullanım gideri bek­lentisiyle kabul ederek elektrikli araca geçen tüketicilerin mağ­dur edildiği vurgulanıyor. Eleş­tirmenler, bu uygulamanın 1990 yılında Margaret Thatcher’ın is­tifasına giden süreci başlatan ye­rel vergi krizine atıfla “tekerlekli kafa vergisine” (poll tax on whe­els) dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.