İngiltere’de 18 ay sonra yürürlüğe girmesi planlanan elektrikli araçlara yönelik mil başına yol vergisi (eVED) uygulaması için Londra’nın Hackney Belediyesi pilot bölge olmaya talip oldu. Muhafazakar Parti karara sert tepki göstererek başkentin “sürücülere karşı yürütülen akıl dışı savaşın denek tahtası yapıldığını” savundu.
Yeşil Parti yönetimindeki Hackney Belediyesi, 2026-2036 Ulaştırma Stratejisi kapsamında İngiltere hükümetinin 2028’de yürürlüğe koymayı hedeflediği ulusal yol kullanım ücretlendirme sistemine öncülük etmek istiyor. Belediye Başkanı Zoe Garbett’in liderliğindeki konsey, mil başına ödeme esaslı “akıllı yol fiyatlandırması” sisteminin Londra genelinde bir pilot proje olarak ya da ulusal ölçekte uygulanması için lobicilik yapacağını açıkladı.
Elektrikli Araç Sürücülerine Yıllık Ek Maliyet
Nisan 2028’de başlatılması planlanan Elektrikli Araç ÖTV’si (eVED), İngiltere genelindeki 2,3 milyon tam elektrikli ve 2,7 milyon hibrit aracı kapsayacak. Düzenleme, yalnızca Londra’daki 190 binden fazla tam elektrikli ve 300 bini aşkın hibrit araç sahibini doğrudan etkileyecek.
Yeni düzenleme uyarınca:
- Tam Elektrikli ve Hidrojenli Araçlar: Mil başına 3 peni,
- Hibrit Araçlar: Mil başına 1,5 peni ödeyecek.
Yıllık enflasyona göre artırılacak olan bu vergiyle, ortalama bir elektrikli araç sürücüsünün yılda fazladan 250 ila 300 sterlin ödemesi bekleniyor. Vergi gelirlerinin Hazine’ye 2028/29 döneminde 1 milyar sterlin, takip eden üç yıl içinde ise 2,3 milyar sterlin ulaşacağı öngörülüyor.
Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?
Beyan Esası: Sürücüler, yıllık Araç ÖTV’lerini (VED) yenilerken mevcut kilometre sayaç okumasını ve yıllık tahmini km/mil beklentilerini beyan edecek.
Ödeme Yöntemi: Ödemeler yıllık tahmine göre peşin veya yıl içine yayılarak taksitle yapılabilecek. Yıl sonundaki gerçek kilometre okumasıyla mahsuplaşma gerçekleştirilecek.
Mevcut Vergiler: 1 Nisan 2017 sonrasında tescil edilen benzinli, dizel ve hibrit araçlar için standart VED tarifesi 200 sterlin seviyesinde bulunuyor. İlk satış fiyatı 40.000 sterlini (elektrikli araçlarda 50.000 sterlini) aşan lüks araçlar için ise yıllık 440 sterlin tutarında “Pahalı Araç Ek Vergisi” uygulanmaya devam edecek.
Muhafazakarlardan Sert Tepki: “Sürücülere Karşı Akıl Dışı Savaş”
Hackney Belediyesi’nin teklifi muhalefetin sert tepkisine yol açtı. Gölge Ulaştırma Bakanı Richard Holden, Yeşil Parti’nin İşçi Partisi ile iş birliği yaparak Londra’yı bir “deney merkezine” çevirmek istediğini öne sürdü. Holden, “Bu adımlar, araba kullanmayı lüks zanneden zihniyetin ürettiği, sürücülere karşı yürütülen akıl dışı savaşın politikalarıdır” ifadelerini kullandı.
Londra Büyükşehir Belediye Başkanı Sadiq Khan ise uygulamaya karşı duruşunu koruyor. Khan daha önce yaptığı açıklamada, “Ben Belediye Başkanı olduğum sürece Londra’da mil başına ödeme sistemi uygulanmayacak” diyerek kapıları kapatmıştı.
“Tekerlekli Kafa Vergisi” Uyarısı
Hükümet, eVED uygulamasıyla benzin ve motorinli araç sürücülerinin ödediği akaryakıt vergisindeki kayıpları telafi etmeyi, aynı zamanda aşınma ve trafik yoğunluğunun maliyetini karşılamayı hedefliyor. Düzenlemeye rağmen elektrikli araç kullanıcılarının çoğunun fosil yakıtlı araç sahiplerine kıyasla daha az vergi ödeyeceği belirtilse de sektör temsilcileri tepkili.
Yüksek başlangıç maliyetlerini düşük kullanım gideri beklentisiyle kabul ederek elektrikli araca geçen tüketicilerin mağdur edildiği vurgulanıyor. Eleştirmenler, bu uygulamanın 1990 yılında Margaret Thatcher’ın istifasına giden süreci başlatan yerel vergi krizine atıfla “tekerlekli kafa vergisine” (poll tax on wheels) dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.











