AB’yi kuran Maastricht Anlaşması 27 yaşında

7 Şubat 2019

Hollanda’nın Maastricht şeh­rinde 7 Şubat 1992 tarihinde imza­lanan ve 1 Kasım 1993’te yürürlüğe giren Maastricht Anlaşması ile Av­rupa Ekonomik Topluluğu (AET) Avrupa Birliği’ne dönüştü.

Anlaşmayı, Almanya, Fransa, İn­giltere, İtalya, İspanya, Hollanda, Belçika, Portekiz, Yunanistan, İr­landa, Portekiz ve Lüksemburg’un temsilcileri imzaladı.

AB’yi kuran Maastricht Anlaş­ması ile üye ülkeler arasında eko­nomik, siyasi ve hukuki ilişkiler yeni bir boyut kazanırken, Ekono­mik ve Parasal Birlik, Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası ile Adalet ve İçişleri alanında iş birliği başlıkla­rında AB’nin üç temel direği oluş­turularak yeni bir kurumsal yapı belirlendi.

Maastricht Anlaşması’nda, üye ülkelerin ekonomik ve parasal bir­liğinin planı oluşturuldu ve anlaş­mada, günümüzde Avro Bölgesi adıyla bilinen bağımsız bir Av­rupa Merkez Bankası (ECB) tara­fından yönetilecek olan avro para biriminin gerekli hazırlıklarının ta­mamlanması öngörüldü. Ülkelerin ekonomik ve parasal birliğe katıla­bilmeleri için gerekli şartları belir­leyen “Maastricht kriterleri” ise an­laşmada şu şeklide sıralandı:

Toplulukta en düşük enflasyona sahip üç ülkenin yıllık enflasyon oranları ortalaması ile ilgili üye ülke enflasyon oranı arasındaki fark 1,5 puanı geçmemelidir.

-Üye ülke kamu borçlarının Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya (GSYİH) oranı yüzde 60’ı geçmemelidir.

-Üye ülke bütçe açığının GSYİH’ya oranı yüzde 3’ü geçmemelidir.

-Herhangi bir üye ülkede uygu­lanan uzun vadeli faiz oranları 12 aylık dönem itibarıyla, fiyat istikrarı alanında en iyi performans göste­ren 3 ülkenin faiz oranını 2 puandan fazla aşmayacaktır.

-Son 2 yıl itibarıyla üye ülke pa­rası diğer bir üye ülke parası karşı­sında devalüe edilmiş olmamalıdır.

Avrupa vatandaşlığı

Maastricht Anlaşması’nda ilave olarak Avrupa vatandaşlığının oluş­turulmasına ve ortak dış ve güven­lik ile adalet ve içişlerinde iş birliği politikalarının belirlenmesine karar verildi. Böylece, anlaşmayı imzala­yan o dönemdeki 12 üye ülke vatan­daşları “Avrupa vatandaşı” olarak kabul edildi. Bu vatandaşların üye ülkeler arasında özgürce seyahat etmesi, yaşaması ile Avrupa ve ye­rel seçimlerde oy kullanmaları im­kanı sağlandı.

Europol

AB üyesi ülkeler ve birliğin ortak­lık kurduğu diğer ülkelerin güven­lik güçleri arasında, uluslararası organize suçlar ve terörizm konu­sunda iş birliği ve etkili çalışma or­tamı sağlamak amacıyla bir Avrupa Polis Teşkilatı (Europol) kurulması kararı da Maastricht Anlaşması ile şekillendi.