Şişmanlık beyni yaşlandırıyor

15 Ağustos 2019

Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Kayıhan Engin, sağlıklı kiloyu koruma ya da aşırı kilolardan kurtulmanın beyinin erken yaşlanmasını önlediğini söyledi.

Beden ağırlığıyla beyin yaşlan­ması arasındaki ilişkiyi değerlen­diren Radyasyon Onkolojisi Uz­manı Prof. Dr. Kayıhan Engin, sağlıksız bir beden ağırlığının diabet, metabolik durumlar ve kardiovasküler hastalıklar gibi pek çok sağlık problemine sebe­biyet verdiğini söyledi. Bunların haricinde aşırı beden ağırlığının bilişsel fonksiyonların azalma­sında bir risk faktörü olup olma­dığının araştırıldığını belirten Ka­yıhan Engin, “Çalışma sonuçları ileri yaşlarda beden kitle indeksi (BMI) ile kortikal incelme hızı arasında bir bağlantı olabilece­ğini göstermektedir.

Serebral korteks beynin dış yü­zey tabakasıdır ve yüksek oranda nöronal hücre cisimciklerinden oluşan gri cevher içerir. Araştır­macılar korteksin incelmesi ile bilişsel gerilemeyi ilişkilendir­mektedir. Bu durum daha yüksek oranda bir bunama riski anlamı taşımaktadır. Yapılan çalışmada, ortalama yaşları 64 olan bin 289 kişinin beden kitle indeksi ve bel çevresi ölçümleri yapılmıştır. Ka­tılımcıların 346’sında BMI 25’in altında bulunmuştur ki bunlar ‘ideal’ grubu oluşturmuştur. 571 katılımcıda BMI 25-30 arasında bulunmuş ve bu grup ‘kilolu’ grup olarak tanımlanmıştır. 372 katılımcıda 30’u aşan BMI değer­leri ile ‘obez’ olarak tanımlanmış­tır” dedi.

Yapılan araştırmadaki kişile­rin yüzde 54’ü kadın olan ‘ideal’ grupta ortalama bel çevresi öl­çümü 83,8 santimetre olarak çıktı­ğını ifade eden Engin, “Yüzde 56’sı kadın olan ‘kilolu’ grupta bel çev­resi ölçümü 91,4 santimetre ola­rak bulunurken yüzde 73’ü kadın olan ‘obez’ grupta bu değer 104 santimetre olarak saptanmıştır. İzlenen katılımcılarda 6 yıl sonra beyin MR incelemeleri yapılmış ve kortikal kalınlıklar ve total be­yin hacimleri ölçülmüştür.

Yüksek bel çevresi ölçümleri olan ve daha yüksek BMI değerleri olan kişilerde kortikal incelme ris­kinin daha fazla olduğunu gözlem­leyen çalışmacılar obezite ile gri cevherdeki azalma arasındaki alakaya vurgu yapmışlardır. Bu ilişki, katılanlar arasında yüksek tansiyon, alkol ve sigara kulla­nımı gibi faktörler göz önüne alı­nıp onlara göre ayarlamalar ya­pıldığında da aynı kalmaktadır. BMI düzeyi 25-30 arasında olan­larda her bir BMI artışının kor­tikal kalınlıkta 0,098 minimetre azalmaya sebep olduğu görülür­ken ‘obez’ grupta bu değer 0,207 minimetre olarak bulunmuştur” diye konuştu.

Normal yaşlanan insanlarda kortikal incelme hızı 10 yıl için 0,01 ve 0,1 minimetre arasında verilmekte olduğunu belirten En­gin, “Bu ‘kilolu’ yada ‘obez’ insan­larda yaklaşık 10 yıl daha erken bir beyin yaşlanması anlamına gelmektedir. Elbetteki beden ağırlığı büyük ölçüde değiştirile­bilir bir faktördür. Sağlıklı bir ki­loyu koruma yada aşırı kiloların bilinçli bir biçimde verilmesi ile beyin yaşlanması yavaşlatılabilir ve beyin yaşlanmasına bağlı ge­lişebilecek potansiyel hafıza ve düşünme sorunlarının önüne ge­çilebilir” şeklinde konuştu.