Bilim insanları, iyi yalan söyleyen insanların 3 ortak özelliğini açıkladı; İyi yalancılar, yalan stratejilerine fazla güveniyorlar

27 Ocak 2020

Gerçekleştirilen yeni bir ça­lışma, iyi yalan söylediklerini dü­şünen insanların ortak özellikle­rini belirledi. Çalışma, sık sık ya­lan söyleyen insanların belirli bir yalan söyleme stratejisinin oldu­ğunu ve bu stratejinin sıklıkla uy­gulandığını ortaya çıkardı.

Her ne kadar itiraf etmekte zor­lansak da hemen hepimiz günlük hayatımızda küçük yalanlar söylü­yoruz. İşe geç kaldığımızda, arka­daşımızın yaptığı kötü bir yemeği yemek zorunda olduğumuzda ya da rahatsız edici bir ortamdan uzaklaşmak istediğimizde, yalan söylüyoruz.

Ama bazı insanlar, yalan söy­lemek konusunda diğerlerin­den çok daha iyi görünüyorlar. Hollanda’da bulunan Maastricht Üniversitesi’nden Brianna Veri­gin ve ekibi, yalan söylemek ko­nusunda iyi olduklarını düşünen insanlar üzerinde bir çalışma ger­çekleştirdi. Verigin ve ekibi, ger­çekleştirdiği çalışmayla iyi yalan­cıların bazı ortak özelliklerini be­lirledi.

Brianna Verigin ve meslek­taşlarının çalışmasının sonuçla­rının paylaşıldığı makale PLOS One’da yayınlandı. Maastricht Üniversitesi’nden araştırmacı­ların gerçekleştirdiği çalışmaya 194 insan katıldı. Katılımcılardan yalan söyleme yeteneklerini 1 ile 10 arasında puanlamaları, son 24 saat içinde kaç yalan söyledikleri, bu yalanları kime söyledikleri gibi soruların bulunduğu çoktan seç­meli bir anket uygulandı. Çoktan seçmeli anketin devamında katı­lımcılardan yalan söylerken geliş­tirdikleri stratejileri paylaşmaları da istendi.

194 katılımcının katıldığı anket çalış­masında kendini iyi yalancı olarak de­ğerlendiren insan­ların üç ortak özel­liği saptandı. Araş­tırma sonuçlarına göre kendilerini iyi yalancı olarak de­ğerlendiren insanla­rın ilk ortak özelliği, günlük hayatlarında çok fazla yalan söylemeleri. Katı­lımcıların yüzde 39’unun ise gün­lük hayatların hiç yalan söyleme­dikleri anlaşıldı.

Günlük hayatlarında çok fazla yalan söyleyen insanların bir di­ğer ortak özelliği ise çoğunlukla meslektaşlarına ve arkadaşlarına yalan söylemesi. İyi yalan söyle­diklerini düşünen insanların son ortak noktası ise yüz yüze ileti­şim sırasında yalan söyleme eği­liminde olmaları ve yalan söyleme stratejilerine büyük ölçüde güven­meleri.

İyi yalan söylediklerine inanan insanların birkaç popüler yalan söyleme stratejisi mevcut. Ça­lışmaya katılan insanların yüzde 17.6’sı, yalan söyledikleri ifadeyi açık ve basit şekilde dile getirir­ken, yüzde 13.2’si ayrıntıları be­lirsiz bırakıyor. Çalışma sonuçla­rında en öne çıkan yalan söyleme stratejisi ise yalanı gerçeğe uygun ifadelerin arasına saklamak şek­linde belirlendi.

Günlük hayatta kullandıkları yalanlar nedeniyle kendilerini iyi yalancılar olarak niteleyen insan­ların yüzde 23.2’si kadınlardan oluşurken, yüzde 62.7’sini erkek­ler oluşturuyor.

İlk başta da söylediğimiz gibi, birçok insan günlük hayatındaki bazı küçük sorunlardan kaçınmak için küçük yalanların arkasına sak­lanıyor. Ancak Hollanda’da ger­çekleştirilen çalışma, büyük bir insan grubunun günlük hayatla­rında sık sık yalan söylediklerini ortaya koyuyor. Brianna Verigin ve ekibinin çalışması, iyi yalan söylemeyi öğretmekten öte; sık sık yalan söyleyen insanlar hakkında bir fikir edinilmesini sağlayabilir.