Avrupa Birliği, Türk dönerine standart getirdi

30 Nisan 2024

Avrupa Birliği (AB), Türk dönerine standart getirmek için harekete geçti ve Türk döneri tescillenip Resmi Gazete’de yayımlandı. Türk döneri, buradaki şartlara göre ‘Döner kebap’ adını alacak.

Alman döneri gibi bir tarif ise dönerden sayılmayacak. Ayrıca, AB’nin hazırladığı yeni standartlara uymayanlar, ‘döner kebap’ üretemeyecek ve satamayacak.

Standart dışında kalanlar, dönerlerine başka ad vermek zorunda kalacak.

Başta Türkiye olmak üzere Avrupa’daki Türk döner üreticilerinden bir grup, Avrupa Birliği Komisyonu’na dilekçe ile başvurdu.

Başvurunun 2022’nin Mayıs ayında yapıldığı öğrenildi. Döner üreticileri, kendilerinin belirlediği standartlara göre üretilmeyen dönerlerin ‘döner kebap’ olarak satılmasının yasaklanmasını istedi.

Talebe göre, ancak bu şekilde AB tarafından onaylanan ve garantili geleneksel uzmanlıkla sınıflandırılan döner AB mührü alabilecek.

Karar ise ancak iki yıl sonra çıktı ve tescil gerçekleşti. Tescil Resmi Gazete’de yayımlandı ve itiraz süresi olarak da üç ay belirlendi.

Bu sürede itiraz gelmezse, ‘döner kebap’ içerikleri ve başvuran Türk üreticilerin geliştirdiği formüllerle oluşan tescil kesinleşecek.

Tescilin kesinleşmesinin ardından üreticiler, bu formüllere uymazsa, AB onayı alamayacak.

AB’den onaylı dönerin en önemli şartının eti olduğu da ifade edildi. Buna göre döner eti en az 16 aylık sığır ya da en az 6 aylık koyunun but ve sırt etinden olacak, kıymalı yapılacaksa kıyma oranı yüzde 60’ı geçmeyecek.

AB’den tescili istenen büyük boy hazır döner kebabın içinde ayrıca ‘100 kiloluk üretimde 8- 10 kg’ya kadar hayvansal yağ, gerekirse 2-3 kilo yoğurt veya süt, 2-3 kilo soğan 2-3 kilo tuz. 100-200 gram karabiber. 100-200 gram beyaz biber, 100-200 gram kırmızı biber. 100-200 gram kekik’ olacak.

Türk üreticiler, hem Türkiye’de hem de Avrupa’da üretilen dönerin geleneksel özelliklerinin korunmasını isterken, döner kebabın bıçakla kesilmesini, ‘kırmızı etin üç ile beş milimetre kalınlığında, tavuk dönerin ise bir-iki santimetre kalınlığında’ kesilmesini de tescil ettirmek istiyor.

Ayrıca, etin döner bıçağıyla yukarıdan aşağıya doğru kesilmesi gerektiği de belirtiliyor. AB onayı ile hem marka hem de ürün korunma altına alınmış oldu. Malzemeler ve içerik netleşti ve insanların da AB onaylı ürünü bilerek tüketeceği ifade ediliyor.

Çeşitli pizzalar, jambonlar ve özel bazı peynirler daha önce AB onayı almıştı.