Avrupa ülkeleri, göçle mücadelede daha sert önlemler alıyor

2 Mart 2026

Verilere göre, dünyanın en tehlikeli üç göç rotasındaki ölümlerde keskin artış görülürken, aktivistler sert göçmenlik politikalarının çaresiz kişileri daha riskli yolculuklara ittiği uyarısı yapıyor.

Birleşmiş Milletler’in (BM) Kayıp Göçmenler Projesi (Missing Migrants Project / MMP), 2014’ten bu yana dünya çapında 81 bin 540 ölüm kaydetti ve daha iyi bir yaşam için başka bir ülkeye ulaşmaya çalışan 9 bin 197 mülteci ve sığınmacının hayatını kaybettiği 2024’te bu sayı zirveye ulaştı.

2025’te ölümlerde küçük bir düşüş olmasına rağmen 2026’nın ilk ayı, 713 kişinin hayatını kaybetmesiyle, kayıtların başlamasından bu yana en ölümcül ocak ayı oldu.

Kuzey Afrika’dan Güney Avrupa’ya uzanan ve tek başına en ölümcül güzergah olan Orta Akdeniz rotasında son 10 yılda en az 26 bin 416 kişi yaşamını yitirdi.

2026’nın daha ilk haftalarında bu yolculuğu yapmaya çalışan en az 501 kişi hayatını kaybetti. Son yıllarda diğer iki rotada da belirgin bir sıçrama görüldü.

Afganistan’dan İran’a karayoluyla seyahat ederken ölen göçmen sayısı 2019’la 2025 arasında yüzde 1900 arttı (65’ten 1323’e çıktı), özellikle Taliban’ın 2021’de kontrolü yeniden ele geçirmesinden bu yana belirgin artış yaşandı.

Batı Afrika’yla İspanya’nın Kanarya Adaları arasında yaşamını yitirenlerin sayısı aynı dönemde yüzde 480 arttı (202’den 1172’ye çıktı).

MMP’yi yöneten Uluslararası Göç Örgütü (IOM) sözcüsü, The Independent’a yaptığı açıklamada “[Bu rotalar] dünyanın en tehlikeli rotaları arasında yer alıyor ve zaman içinde en büyük artışların görüldüğü rotalar da kesinlikle bunlar” dedi.

Örgüt, daha sert politikaların sorunu sadece başka yerlere kaydırdığını düşünüyor. Sözcü, “Batı ve Kuzey Afrika’daki kalkış noktası olan birçok ülkede kaçakçılıkla mücadele önlemlerinin sıkılaştırılması nedeniyle, insanların Gambiya kadar güneydeki ülkelerden yola çıktığını görüyoruz.

Bu, haftalar süren bir deniz yolculuğu anlamına geliyor ve genellikle balıkçı tekneleriyle yapıldığı için çılgınca bir şey” diye ekledi.

Deniz geçişleri sırasında boğulma, açık ara birinci sıradaki ölüm nedeni (46 bin 686) ve bunu ulaşım kazaları (7 bin 188), barınma, yiyecek veya su eksikliği (5 bin 967), şiddetli saldırılar (5 bin 891) ve hastalıklar (3 bin 418) izliyor.

Göçmenleri caydırmak için sıkı politikalar uygulayan Avrupa hükümetleri, sorunu çözmenin anahtarının bu olduğunu iddia ediyor.

Downing Sokağı (BK Başbakanlık Konutu ve Ofisiedn) kasımda açıklanan en ağır sığınma önlemlerinin “insanların acılarından çıkar sağlayan suç şebekelerini çökerteceğini” savunurken, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, “kaçakçıların faaliyetlerini bitirmenin” ölümleri azaltmanın en iyi yolu olduğunu söylüyor.

Ancak Orta Akdeniz rotasındaki ölümler 2024 ve 2025’te istikrarlı bir şekilde azalmasına rağmen aktivistler, daha sert göç politikalarının çaresiz göçmenleri daha uzak rotalara, insani yardımın çok az olduğu ve ölümlerin daha az belgelendiği bölgelerdeki suçlu kaçakçıların ellerine ittiği uyarısında bulunuyor.

Sözcü “Sınır geçişleri ne kadar kısıtlanırsa, o kadar çok kişi de daha ıssız rotaları kullanır” ifadelerini kullandı.

Birleşik Krallık hükümeti, süresiz oturma izni için 20 yıllık bekleme süresi, sosyal yardımlarda ve halihazırda ülkede bulunan kişilere aile üyelerinin katılmasında kısıtlamalar gibi yeni caydırıcı önlemler getiriyor.

Buna rağmen 2025’te 41 bin 470’ten fazla kişi Manş Denizi’ni geçti. Bu, 2018’de veri toplanmaya başlandığından bu yana ikinci en yüksek rakam.

İşçi Partisi’nin arka sıra milletvekilleri (backbencher; hükümette veya kendi partisinde resmi bir görevi olmayan vekiller -çn.), bu daha sert tutumuyla, “hayal edilemez travmalar yaşamış insanların haklarını ve korumalarını utanç verici bir şekilde yok ettiği” gerekçesiyle hükümeti suçluyor.

Göçle ilgili küresel tartışmalarda “göçmen karşıtı eğilime” karşı yeterince çaba göstermediği için daha önce hükümeti eleştiren deneyimli milletvekili Diane Abbott, farklı bir yaklaşım gerektiğini The Independent’a söyledi.

Ölüm sayılarına ilişkin konuşan Abbott, bu yüksek sayının “göçmenleri insanlığın dışına atan bir tutumun sonucu olduğunu, bu yüzden kimsenin onların boğulup boğulmadığını umursamadığını” savundu. “Hükümetler göçmenlerin buraya gelmesini kolaylaştırmalı” diye belirtti.