Çocukluk döneminde aşırı şişmanlık ve korunma yolları

24 Ocak 2019

Çocukluk çağı obezitesi, gelişmiş ülkelerde salgın boyutlarına ulaş­mıştır. Yapılan araştırmalara göre ABD’de çocukların yüzde yirmi beşi aşırı kilolu ve en az % 10 u obez.

Çocukluk çağında şişmanlık ve obezite hem fiziksel hem de ruhsal sağlık üzerinde önemli bir etkiye sa­hiptir. Şişmanlık ve obezite, hiper­lipidemi, hipertansiyon, anormal glikoz toleransı ve kısırlığa sebep olabilmektedir. Buna ek olarak, dep­resyon gibi psikolojik rahatsızlıklar obez çocuklarda artan sıklıkta görü­lür. Kilolu çocuklar normal kiloda olanlar ile karşılaştırıldığında eriş­kinlikte kardiyovasküler ve sindirim hastalıklarına yakalanma olasılığı daha yüksektir. Obezitenin gelişme mekanizması tam olarak anlaşılmış değildir ve birden çok nedeni olan bir bozukluk olduğu düşünülmekte­dir. Çevresel faktörler, yaşam tarzı tercihleri ve kültürel ortam, dünya çapında yükselen obezite sıklığında önemli rol oynarlar. Genel olarak, aşırı kilolu olma hali ve obezite ka­lori ve yağ alımında bir artışın so­nucu olarak ortaya çıkmaktadır.

Öte yandan, hareketliliğin azal­ması, şeker ve meşrubat gibi besin değeri olmayan junk foodların alı­mındaki artış tüm dünyada obezi­tede artışa sebep olmaktadır. So­nuç olarak, yüksek kalori tüketimi ve fiziksel aktivitenin azalması ço­cukluk çağı obezitesi görülme sık­lığını artırmaktadır. Hemen hemen tüm araştırmacıların obeziteyi önle­mede yaklaşımı diyet, egzersiz ve bi­reylerin davranışlarını değiştirmeye yöneliktir. Şişmanlayan dünya nü­fusuna karşı çocuklarda obezitenin önlenmesi ve tedavisini başlatmak acil bir ihtiyaç halini almıştır. Yetiş­kinlerde aşırı ağırlığı azaltmak ço­cukluk dönemindekinden zordur. Bu nedenle çocukluk döneminde obezitenin önlenmesi ve tedavisinin başlatılması daha mantıklı olacaktır. Okullar, çocukların yiyecek ve fizik­sel aktivite ortamlarını etkilemekte­dir. Çocukların okullarda ne yediği ve hareketliliği takip edilmelidir.

Çocukların TV izlerken yemek yeme davranışlarının kontrolü de çok önemlidir. Çocuk TV de izlediği herhangi bir şeyin heyecanı ile ken­dini kaptırıp yoğun enerjili yiyecek ve içecekleri aşırı miktarlarda tüke­tebilir. Ayrıca gıda sektörü TV rek­lamlarında çocukları hedeflenmek­tedir. Çocukların TV’de ne izleyip nelerden etkilendiği ebeveynleri ta­rafından takip edilmesi gerekmekte­dir. Çocuklar için üretilen enerjisi yoğun gıdalar ve içecekler ve fast-food restoranlarda tüketilen yüksek enerjili gıdalar obezitenin oluşma­sında büyük risk faktörleridir.

Bilgisayar ve cep telefonlarının yaygın olarak kullanılması çocuk­ları bunlarla oynamaya ve daha hareketsiz yaşamaya yöneltmekte­dir. Ayrıca çocukların ebeveynleri tarafından fiziksel aktivitelerinin arttırılması için teşvik edilmesi ge­rekmektedir. Gerekirse ailecek ya­pılacak yürüyüş ve oyun aktiviteleri çocuğun enerji tüketimine katkı sağ­layacak ve çocuğun psikolojik ola­rak kendini iyi hissetmesine sebep olacaktır.

Çocuklar ebeveynlerini taklit ederek hayata başlarlar bu yüzden ebeveynlerin besinlere karşı gelişti­receği herhangi bir olumsuz davra­nış çocuklarının da o besinlere aynı tutumu göstermesine sebep olabile­ceği unutulmamalıdır.