Mortgage borçlanması 2008’den bu yana en yüksek seviyede

25 Haziran 2013

Britanyalı ev sahiplerinin geçtiğimiz ay emlakçılara akın etmesi ve mortgage borçlan­malarının 2008’den bu yana en yüksek seviyeye çıkması, yılın ilk üç ayında başlayan ekonomik iyi­leşmenin hız kazanıyor olabile­ceği umutlarını artırdı.
Council of Mortgage Lenders tarafından yapılan açıklamada verilen toplam kredi miktarının yüzde 21’e yükselerek 14.7 mil­yar sterlin olduğunu belirterek, Mayıs ayındaki yükselişin, geçti­ğimiz yıla göre de yüzde 17’lik bir artış anlamına geldiğini söyledi. Gelişmeler, kimi uzmanlarda yeni bir emlak sektörü canlan­ması olarak yorumlandı.
Ayrıca resmi veriler de geçti­ğimiz ay perakende sektöründe görünen güçlü artışın haneler­deki tüketicilerin güvenlerini yeniden kazanmaya başladıkları şeklinde yorumlandı.
Kredilendirme rakamları, hü­kümetin iki farklı uygulamasıyla teşvik edilmişti. Bunlardan birin­cisi (Funding for Lending) banka­ların aileler ve işletmelere kredi sağlamak üzere düşük faizli şe­kilde borçlanabilmesini öngö­rüyordu. Bu, geçtiğimiz Mart ayında açıklanan bütçenin de merkezi durumundaydı.
Öte yandan hükümet Barc­lays ve Nationwide’a yaptırım uygulayabileceği sinyali verdi. Buna göre iki banka sermaye­lerini güçlendirmek ya da tüm kredileri elden çıkarmak zo­runda kalabilir. Hükümet uygu­lamasına göre bankaların belirli bir “piston oranını” aşmaması gerekiyor.
Banka yetkilileriyse bu du­rumu, ekonomiyi canlandırmak için elinden geleni yapan banka­ların cezalandırılması olarak de­ğerlendiriyor. Bankaların tuttur­ması gereken oranın ise yüzde 3 olduğu kaydediliyor. Öte yandan Help to Buy isimli şema ise, dev­let destekli borçluların düşük depozit miktarıyla ev satın ala­bilmesi anlamına geliyor. Bu uy­gulamanın 2014’ten itibaren 600 bin sterlin değerindeki evlere ka­dar genişlemesi bekleniyor.
Yılın ilk iki ayında uygulama beklentileri aşan sonuçlar verir­ken, Bank of England Başkanı’nın da aralarında bulunduğu pek çok kişi uygulamayı konut fiyatlarını gerçek olmayan şekilde artıra­cağı gerekçesiyle eleştirmişti.
CML’den Bob Pannell ise bankanın borçlanma maliyetle­rini düşürme programının aynı zamanda talebi canlandırmaya yardımcı olduğunu belirterek, uygulamanın başlatılmasının ardından mortgage çeşitliliği ve rekabetinin de arttığını söyledi.
Mortgage sektörü temsilci­leri de hükümet inisiyatiflerinin mortgage kriterlerinin gevşetil­mesinde önemli bir rol oynad­ğını belirtirken, Rİghtmove isimli emlak web sitesi de evlerini sa­tışa sununların bu ay ortalama olarak 252 bin sterlin talep etti­ğine dikkat çekti. Bu bir ay önce­sine göre yüzde 1.2’lik bir artış anlamına geliyor.
Firmanın verilerine göre en güçlü artış yüzde 15’le ülkenin güney doğusunda görülürken, bu bölgede evler 330 bin ster­line kadar yükdi. Londra’da ise ortalama liste fiyatı 515 bin ster­line kadar yükseldi.
Öte yandan hükümetin tüm çabalarına rağmen ilk defa ev alıcılarının emlak sahipleri liste­sine girme konusunda yaşadığı sıkıntılar da devam ediyor.
Londra’da bankaların çoğu ev kredisi için yüzde 20 depozit istiyor.
Ulusal İstatistik Dairesi’nin bağımsız rakamlarıysa pera­kende sektöründeki artışın yıllık bazda yüzde 3.1 olduğunu, bu­nun da kayıtlardaki en yüksek artış olduğunu belirtti.