Badenoch’ta, öğrenci kredileri faizini düşürme ve 100 bin ek çıraklık sözü

22 Şubat 2026

Muhafazakâr Parti, mezun borç yükünü hafifletmek için Plan 2 öğrenci kredilerinde faiz oranını düşürmeyi ve üniversite kontenjanlarını 100 bin azaltarak, 100 bin yeni çıraklık oluşturmayı hedefliyor.

Kemi Badenoch, Plan 2 öğrenci kredilerinde faiz oranını RPI ile sınırlandırma ve 100 bin ek çıraklık oluşturma sözü verdi. The Times’ta yer verilen habere göre, reformun yıllık maliyetinin 2 milyar sterlin olacağı belirtiliyor.

Plan 2 Kredilerinde Faiz Yarı Yarıya Düşürülebilir

Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch, mezunların öğrenci kredilerinde ödediği faiz oranlarını düşürme ve gençler için çıraklık fırsatlarını artırma sözü verdi.

Önerilen reform kapsamında, 2012-2023 yılları arasında eğitim alan ve “Plan 2” kredisine sahip mezunların borçlarına eklenen faiz oranı yalnızca Perakende Fiyat Endeksi (RPI) ile sınırlandırılacak.

Mevcut sistemde faiz oranı RPI + yüzde 3’e kadar çıkabiliyor. Hâlihazırda Plan 2 faiz oranı yüzde 6,2 seviyesinde bulunuyor. Badenoch’un önerisi kabul edilirse bu oran neredeyse yarıya inmiş olacak.

Borçlar Katlanıyor

Plan 2 kapsamında mezunlar, gelirleri 28.470 sterlini aştığında fazladan kazançlarının yüzde 9’unu geri ödeme olarak yapıyor. Ancak faiz, öğrenciler daha eğitimdeyken işlemeye başlıyor ve mezuniyet anında borç binlerce sterlin artmış oluyor.

Birçok mezun için aylık ödemeler faizi karşılamaya yetmiyor. Ortalama olarak bir mezunun borcunu gerçekten azaltmaya başlayabilmesi için yaklaşık 66 bin sterlin yıllık gelir elde etmesi gerekiyor.

Muhafazakârlara göre, 40 bin sterlin borcu olan ve 50 bin sterlin maaş kazanan bir mezun, reformla birlikte ömür boyu 26 bin sterlin tasarruf edebilir. 80 bin sterlin borcu olan bir doktorun ise 58 bin sterlin daha az ödeme yapacağı ve borcunu altı yıl daha erken kapatabileceği hesaplanıyor.

Maliyeti Yıllık 2 Milyar Sterlin

Parti, reformun ilk yıllarda Hazine’ye yıllık yaklaşık 2 milyar sterline mal olacağını, bunun ilerleyen dönemde 1,3 milyar sterline düşeceğini öngörüyor.

Bu maliyetin, üniversiteye giriş yapan öğrenci sayısının 100 bin azaltılmasıyla karşılanacağı belirtiliyor. Muhafazakârlar, özellikle mezunlarının büyük bölümünün kredilerini asla tam ödeyemediği bölümlerin kademeli olarak azaltılacağını savunuyor.

Parti kaynakları, yaratıcı sanatlar bölümlerinin en fazla kesintiye uğrayabilecek alanlardan biri olabileceğini ifade ediyor. Institute for Fiscal Studies tarafından yapılan 2019 tarihli araştırma, yaratıcı sanatlar mezunlarına verilen kredilerin yaklaşık yüzde 75’inin kamu tarafından silineceğinin öngörüldüğünü ortaya koymuştu.

100 Bin Yeni Çıraklık ve “İlk İş Bonusu”

Üniversite kontenjanlarının azaltılmasından sağlanacak 3,6 milyar sterlinlik tasarrufun 1,6 milyar sterlinlik kısmı, 18-21 yaş arası gençler için 100 bin ek çıraklık programına aktarılacak.

Plan kapsamında işverenlere her çırak için eğitim süresi boyunca 5 bin sterlin hibe verilecek.

Ayrıca “first job bonus” adı verilen yeni bir uygulamayla, ilk tam zamanlı işine başlayan Britanya vatandaşlarının ödediği ilk 5 bin sterlinlik ulusal sigorta primi kişisel tasarruf hesabına aktarılacak. Bu birikim konut depozitosu için kullanılabilecek.

Siyasi Tartışma

Badenoch, genç işsizliğin son 10 yılın en yüksek seviyesine çıktığını ve mezun işe alımlarının tarihî düşük seviyede olduğunu belirterek, üniversiteden mezun olmanın birçok genç için “umut değil umutsuzluk anı” hâline geldiğini söyledi.

Muhafazakâr lider, Plan 2 sistemini “adil olmayan bir borç tuzağı” olarak nitelendirdi ve Maliye Bakanı Rachel Reeves’e bahar bütçe açıklamasında sistemi reforme etme çağrısı yaptı.

Öte yandan Department for Education sözcüsü, mevcut öğrenci kredi sisteminin önceki hükümet tarafından tasarlandığını ve gelir bazlı geri ödeme modelinin düşük gelirli mezunları koruduğunu savundu.

Liberal Demokratlar ise geri ödeme eşiğindeki üç yıllık dondurmanın kaldırılmasını ve kamu sektöründe çalışan doktor, hemşire ve öğretmenlerin borçlarının 10 yıl hizmet sonrası kısmen silinmesini öneriyor.

Öğrenci kredi sistemi üzerindeki tartışmanın, yaklaşan mali açıklamalar ve seçim süreciyle birlikte daha da yoğunlaşması bekleniyor.