Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilim ve küresel petrol piyasalarındaki dalgalanmalar, İngiltere’de akaryakıt fiyatlarını tarihi seviyelere taşıdı. RAC (Royal Automobile Club) tarafından açıklanan verilere göre, ülkede dizelin litre fiyatı 198,32 sterlin seviyesine ulaşarak tüm zamanların rekoruna yaklaştı.
İngiltere’de bundan önceki en yüksek dizel fiyatı, Rusya-Ukrayna savaşının ardından 25 Haziran 2022’de 199,09 sterlin olarak kayıtlara geçmişti. RAC Politika Başkanı Simon Williams, perakendecilerin artan toptan tedarik maliyetlerini pompaya yansıtmaya devam etmesi nedeniyle 2022 rekorunun hafta sonu itibarıyla kırılabileceğini belirtti.
Piyasalardaki Dalgalanma ve Küresel Faktörler
Savaş nedeniyle ham petrol üretimi ve sevkiyatında yaşanan aksamalar, toptan yakıt maliyetlerini artırıyor. Küresel petrol göstergesi olan Brent petrolün varil fiyatı, çatışmalar öncesindeki 70 dolar seviyelerinden 120 doların üzerine kadar tırmandı. Haziran ayındaki geçici uzlaşı görüşmeleriyle yeniden 70 dolar seviyelerine gerileyen fiyatlar, müzakerelerin tıkanmasının ardından tekrar 100 doların üzerine çıktı.
Analistlerin hesaplamalarına göre, Brent petrolün varil fiyatındaki her 10 dolarlık (yaklaşık 7,44 sterlin) artış, pompadaki litre fiyatlarına ortalama 7 peni zam olarak yansıyor. Toptan piyasalardaki bu değişimlerin pompa fiyatlarına tam olarak yansıması ise lojistik süreçler nedeniyle yaklaşık iki haftayı buluyor.
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın iç piyasadaki fiyatları dengelemek amacıyla ABD’li üreticilerin yurt dışına dizel satışını yasaklamayı gündeme almasının, İngiltere’deki tedarik üzerindeki baskıyı ve fiyatları daha da artırabileceğinden endişe ediliyor.
Benzin fiyatı da litre başına 173,6 sterlin ile son dört yılın en yüksek seviyesine ulaşmış durumda. Williams, mevcut şartlar altında sürücüler için yakın vadede bir rahatlama görünmediğini vurguladı.
Regülasyon ve Hükümet Kanadı
İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA), akaryakıt dağıtıcılarının krizden fırsatçılık yaparak faydalandığına dair herhangi bir kanıt bulunmadığını bildirdi. Sürücülerin en uygun fiyatlı istasyonları bulabilmesi amacıyla İngiltere genelinde “Fuel Finder” adı verilen resmi bir fiyat karşılaştırma sistemi hizmete sunuldu.
Hükümet tarafında ise, Keir Starmer yönetimi eylül ayında yapılması planlanan 5 penilik akaryakıt vergisi (Fuel Duty) artışını aralık sonuna kadar ertelemişti. RAC, mevcut ekonomik tablo karşısında söz konusu vergi artışının parlamentonun bu döneminin sonuna kadar tamamen durdurulması çağrısında bulunuyor.











