Enerji fiyatlarındaki yükseliş, piyasadaki kırılganlığı artırıyor

BoE, İran savaşıyla küresel ekonomide ciddi bir arz şoku oluştuğunu ve finansal risklerin arttığını açıkladı.

Bankaya göre enerji fiyatlarındaki yükseliş, faiz baskısı ve yüksek değerlemeler piyasadaki kırılganlığı artırıyor.

İngiltere Merkez Bankası (BoE), İran kaynaklı savaşın küresel ekonomi üzerinde “önemli bir negatif arz şoku” yarattığını belirterek mevcut finansal istikrar risklerinin gerçekleşme olasılığının arttığı uyarısında bulundu.

BoE’nin Finansal Politika Komitesi tarafından yayımlanan çeyrek dönem raporda; zayıf büyüme, yüksek enflasyon ve yükselen borçlanma maliyetlerinin aynı anda etkili olduğu vurgulandı.

Bu tablo, devlet tahvili piyasalarından özel kredi alanına ve ABD’li teknoloji şirketlerinin değerlemelerine kadar geniş bir yelpazede risklerin hayata geçme ihtimalini güçlendiriyor.

Enerji şoku fiyatları yukarı çekti

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı kapatması, küresel enerji arzında ciddi daralma yarattı.

Bu gelişmenin etkisiyle İngiltere’de doğalgaz fiyatları yüzde 70’in üzerinde artarken, akaryakıt fiyatları da yaklaşık yüzde 10 yükseldi.

Aynı dönemde iki yıllık mortgage faizleri savaş öncesine kıyasla 90 baz puan artış gösterdi, mevcut konut kredisi ürünlerinin yüzde 21’i piyasadan çekildi.

Teknoloji ve kredi piyasalarında kırılganlık

BoE, yapay zekâ yatırımlarına ağırlık veren büyük ABD teknoloji şirketlerinin zaten yüksek olan değerlemelerinin, artan enerji maliyetleri ve tedarik zinciri sorunlarıyla daha da baskı altına girdiğini ifade etti.

Ayrıca, İngiltere merkezli Market Financial Solutions’ın Şubat ayında iflas etmesi sonrası Barclays ve Jefferies dahil büyük bankalar ile özel kredi fonlarının 1,3 milyar sterlini aşan açıkla karşı karşıya kaldığına dikkat çekildi.

Banka, faiz oranlarının piyasa beklentileri doğrultusunda yüksek kalması halinde mortgage borçlularının yüzde 58’inin 2028 sonuna kadar daha yüksek geri ödeme yüküyle karşılaşabileceğini öngördü.

Öte yandan Orta Doğu’da patlak veren savaş 1 ayı geride bırakırken çatışmaların piyasalarda oluşturduğu tahribat 14 trilyon dolara ulaştı.

Orta Doğu’da devam eden savaş küresel piyasalarda ciddi satış baskısına yol açarken kayıp, Almanya, Japonya, İngiltere ve Fransa gibi birçok gelişmiş ülkenin yıllık Gayri Safi Yurt İçi Hasılasını geride bıraktı.

Sadece son bir ayda, küresel borsaların 157,5 trilyon dolar olan toplam piyasa değeri 143,5 trilyon dolara geriledi.

Bu dönemde Amerika, Avrupa ve Asya’daki en çok takip edilen ülke endekslerinin tamamı negatif seyrederken, en fazla gerileyen borsa yüzde 16,8 ile Güney Kore’de Kospi endeksi oldu.