Doktorların altın değerindeki ek kazancı; emeklilik hakları

10 Temmuz 2025

İngiltere’de kamu sektöründeki doktorlar, maaş artışı taleplerini sürdürürken, kamuoyunda tartışılmayan önemli bir konu daha gündeme geldi: emeklilik hakları.

The Times’ın haberine göre, doktorlar, hemşireler, öğretmenler ve diğer kamu çalışanları hâlâ maaşa endeksli, cömert emekli maaşlarından faydalanıyor. Özel sektörde ise bu tür sistemler maliyetler nedeniyle neredeyse tamamen terk edilmiş durumda.

Maaş Tartışmasının Ötesinde: Emeklilikte Güvence

British Medical Association (BMA), doktorlar için %29’luk maaş artışı talep ederken, NHS çalışanlarının dahil olduğu emeklilik sistemine pek değinmiyor. NHS’de görev yapan 2 milyon kişi, her yıl maaşlarının %1.85’i kadar emeklilik hakkı kazanıyor. Bu sistemde doktorlara %23.7 oranında emeklilik katkısı yapıldığı belirtilse de, sistemin açık verdiği yıllarda farkı devlet — yani vergi mükellefleri — karşılıyor.

Hizmetin Başında Bile Ciddi Emeklilik Geliri

Örneğin, 8 yıl önce tıpta uzmanlık eğitimine başlayan bir doktor, şu anda yılda 73.992 sterlin maaş alırken, emeklilikte yılda 8.084 sterlinlik garanti gelire hak kazanmış durumda. Bu rakam, kariyerin henüz başındayken birikmiş durumda ve doktor danışman veya pratisyen hekim olduğunda bu gelir katlanarak artıyor.

2023-24 döneminde emekli olmuş pratisyen hekimlerin ortalama yıllık emekli maaşı 53.300 sterlin, hastane doktorları için ise 40.090 sterlin olarak açıklandı.

Kamu-Özel Sektör Farkı: Düşük Maaş, Yüksek Emeklilik

Şubat ayı itibarıyla kamu sektöründe ortalama maaş 36.140 sterlinken, özel sektörde bu rakam 37.492 sterlin. Ancak kamu çalışanlarının sahip olduğu emeklilik avantajları bu farkı dengeleyip hatta aşabiliyor. Nuffield Trust’ın analizine göre, tıp fakültesinden mezun olduktan sonraki ilk iki yılın maaşları ulusal ortalamaya denk geliyor; uzman doktorlar ise en çok kazanan %20’lik dilimde yer alıyor.

Özel Sektörde Emeklilik Sistemleri Çöküşte

İngiltere’de özel sektörde tanımlı fayda (DB) emeklilik sistemine sahip çalışan sayısı 2006’da 3 milyondan 2019’da 900 bine geriledi. Aynı dönemde kamu sektöründe bu rakam 5.1 milyondan 6.6 milyona yükseldi. NHS çalışanları maaşlarının %5.2 ila %12.5’i oranında katkı yaparken, özel sektörde zorunlu minimum katkı %5.

Uzmanlar Uyarıyor: Sistemin Maliyeti Sürdürülemez

Bağımsız emeklilik danışmanı Tom McPhail, “Kamu emeklilik planları özel sektöre göre olağanüstü cömert. Yıllık on milyarlarca sterline mal oluyorlar ve ulusal borca sürekli katkıda bulunuyorlar. Üstelik bu sistemlerin fonu yok; mevcut katkılarla mevcut emeklilik ödemeleri finanse ediliyor. Bu da kamu sektörünü küçültme çabalarına engel teşkil ediyor,” dedi.

Reform Çağrıları Yükseliyor

Institute for Fiscal Studies’ten Ben Zaranko, kamu emeklilik katkılarının özel sektöre göre çok daha yüksek olduğunu ve toplam maaş paketinde büyük bir yer tuttuğunu belirtti. Zaranko’ya göre, bu katkılar azaltılarak doğrudan maaşlar artırılabilir: “Bu, özellikle genç çalışanlar için kamu sektörünü daha cazip hale getirebilir. Zira onlar için onlarca yıl sonraki emeklilik vaadi, kariyer tercihinde öncelikli bir etken değil.”

Ancak sendikalar, maaş artışlarının emeklilikten kesilerek finanse edilmesine karşı çıkıyor. McPhail ise bu yöntemin grevleri sona erdirmek için daha sürdürülebilir bir yol olabileceğini savunuyor:

“Doktorların çok cömert, fonlanmamış emeklilik sisteminden alınacak katkının maaşlara aktarılması herkesin yararına olur. Bu doktorların cebine daha fazla para koyar, hükümetin pazarlık açmazını çözer ve ekonomiyi canlandırır.”