Öğrencilere borç ve yüksek vergi uyarısı; “Saatli bomba”

10 Ağustos 2026

İngiltere’de üniversiteye başlayacak gençlerin önceki nesillere kıyasla çok daha ağır bir mali yükle karşı karşıya olduğu belirtildi. Yeni bir analize göre Plan 5 kapsamında ortalama gelirli bir mezunun yaşamı boyunca öğrenci kredisi geri ödemesinin 56 bin 240 sterline ulaşması beklenirken, yükseköğretim maliyetinin büyük bölümünün artık öğrencilerin üzerine kaldığı belirtiliyor.

İngiltere’de yüz binlerce öğrenci perşembe günü açıklanacak A-level sonuçlarını beklerken, üniversite eğitiminin gençler üzerindeki uzun vadeli mali yüküne ilişkin yeni bir analiz yayımlandı.

Intergenerational Foundation adlı düşünce kuruluşu için hazırlanan analiz, İngiltere’de üniversiteye gidecek öğrencilerin önceki mezunlara kıyasla daha ağır mali koşullarla karşı karşıya kalacağını ortaya koydu.

Analizin yazarı Toby Whelton, üniversite eğitiminin maliyetinin neredeyse tamamen mevcut öğrencilerin üzerine kaydırıldığını belirtti.

Özellikle Ağustos 2023’te uygulanmaya başlanan Plan 5 öğrenci kredisi sistemi, raporda gençler açısından gelecekte etkileri daha belirgin hale gelecek bir “saatli bomba” olarak nitelendirildi.

Rapora göre öğrenci kredilerinin geri ödeme koşulları, genç mezunların ev almak için depozito biriktirmelerini veya emeklilik için tasarruf yapmalarını zorlaştırabilir ve hayatlarındaki önemli mali adımların gecikmesine neden olabilir.

“Öğrenci kredilerinin yükü hiç bu kadar yüksek olmamıştı”

Toby Whelton, birbirini izleyen hükümetlerin genç mezunların üzerine giderek daha fazla maliyet yüklediğini belirterek özellikle Plan 5’in yeterince gündeme gelmediğini söyledi.

Whelton, mevcut öğrencilerin çalışma hayatına girmesiyle birlikte önceki nesillerden daha ağır geri ödeme koşullarıyla karşılaşacaklarını ifade etti.

Intergenerational Foundation’ın raporunda, 2010 yılından bu yana İngiltere’de öğrencilerin karşı karşıya kaldığı üniversite maliyetlerinin giderek arttığı belirtildi.

Rapora göre günümüz mezunları, önceki nesillere kıyasla daha yüksek öğrenci kredisi geri ödemelerinin yanı sıra gelirleri daha yüksek vergi dilimlerine ulaştığında yüzde 50’nin üzerinde efektif vergi oranlarıyla da karşılaşabiliyor.

Analizde bu durum “tarihsel olarak yüksek ve orantısız” olarak nitelendirildi.

Ortalama gelirli bir mezun 56 bin 240 sterlin ödeyebilir

Raporda yer alan hesaplamalara göre İngiltere’de günümüz mezunlarının geri ödeyeceği tutarlar, Plan 1 dönemindeki mezunların ödediği miktarın iki katından fazla olacak.

Plan 1, koalisyon hükümetinin 2012 yılında yıllık lisans öğrenim ücretlerini 3 bin 375 sterlinden 9 bin sterline yükseltmesinden önce uygulanıyordu. Plan 2 ise 2012’den 2023’e kadar devam etti.

Analize göre Plan 5 kapsamındaki ortalama gelirli bir mezunun yaşamı boyunca yaklaşık 56 bin 240 sterlin geri ödeme yapması bekleniyor.

Plan 1 kapsamında ise ortalama gelirli bir mezunun yaşam boyu geri ödemesi yaklaşık 25 bin 700 sterlin seviyesindeydi. The Guardianda ki haberde, düşük gelirli mezunlar açısından farkın daha da dikkat çekici olduğu belirtildi.

2026 fiyatlarıyla yapılan hesaplamaya göre düşük gelirli mezunların beklenen yaşam boyu geri ödemesi 6 bin 430 sterlinden 42 bin 70 sterline yükseldi.

Hükümetin üniversite maliyetindeki payı yüzde 8’e düştü

Raporda hükümetlerin üniversitelere sağlanan eğitim hibelerini ve öğrenci kredisi geri ödemelerine verilen desteği azaltarak yükseköğretimin finansmanındaki paylarını giderek düşürdükleri belirtildi.

2015-16 döneminde hükümetin toplam katkısı, bir mezunun eğitim maliyetinin yüzde 46’sına eşdeğerdi.

Rapora göre bugün ise mezunların eğitim maliyetinin yalnızca yüzde 8’i hükümet tarafından karşılanacak.

Intergenerational Foundation, başlangıçta üniversite maliyetinin birey ile kamu arasında paylaşılmasını amaçlayan sistemde yükün artık ezici bir şekilde bireyin üzerine kaldığını belirtti.

Öğrenci kredisi geri ödeme oranının yüzde 5’e düşürülmesi istendi

Intergenerational Foundation, yükseköğretimin maliyetini yeniden dengelemek amacıyla hükümete öğrenci kredisi geri ödeme oranını düşürme çağrısında bulundu.

Kuruluş, hem Plan 2 hem de Plan 5 mezunları için mevcut yüzde 9’luk geri ödeme oranının yüzde 5’e indirilmesini öneriyor.

Rapora göre bu değişiklik, hükümetin yükseköğretim maliyetlerine yaptığı katkıyı yeniden artırmanın “en adil ve en etkili yolu” olacak.

Öğrenci kredileri hükümetin gündeminde

Yeni Eğitim Bakanı Lucy Powell, öğrenci kredilerinin gözden geçirilmesinin öncelikli konuları arasında bulunduğunu açıkladı.

Öğrenci grupları, kampanya kuruluşları ve milletvekillerinden öğrenci kredisi geri ödeme sistemindeki değişikliklere yönelik eleştiriler artarken, hükümet üzerindeki baskı da devam ediyor.

Treasury Select Committee de hükümete, öğrenci kredisi geri ödeme eşiğinin üç yıl boyunca dondurulması kararını geri çekme çağrısında bulundu.

Söz konusu dondurma kararının mezunların yaptığı geri ödemeleri yılda yaklaşık 300 sterlin artırması bekleniyor.

Department for Education (DfE) Sözcüsü, hükümetin devraldığı sistemin bozuk ve adaletsiz olduğunun farkında olduklarını ve bazı mezunların bunun yükünü diğerlerinden daha fazla hissettiğini belirtti.

Sözcü, öğrenci kredisi sisteminin herkes için daha iyi çalışmasını sağlamak istediklerini ve Treasury Committee’nin incelemesine verilecek yanıt üzerinde çalıştıklarını ifade etti.

Öğrenciler A-level sonuçlarını bekliyor

Rapor, İngiltere’de yüz binlerce öğrencinin üniversite geleceklerini belirleyecek A-level sonuçlarını beklediği dönemde yayımlandı.

Öğrencilerin önemli bir bölümü perşembe günü sonuçlarını öğrenerek ilk tercihlerindeki üniversite ve bölümlere girmek için gerekli notları alıp almadıklarını görecek.

University of Buckingham’dan Prof. Alan Smithers, matematiğin giderek daha fazla tercih edilmesi nedeniyle bu yıl en yüksek A-level notlarında küçük bir artış yaşanabileceğini tahmin ediyor.

Smithers, bu derslerin A* ve A notlarının en yüksek oranda verildiği alanlar arasında bulunduğunu ve bunun en yüksek notların oranında yeni bir artışa işaret edebileceğini belirtti.

Department for Education ise gençlerin sonuçlarının ardından hangi yolu seçerlerse seçsinler eğitimleri boyunca gösterdikleri çabadan gurur duymaları ve önlerindeki seçeneklerin tamamını değerlendirmeleri gerektiğini bildirdi.