İngiltere’de 35 milyar sterlinlik bütçe çıkmazı: Vergi mi, kesinti mi ?

13 Ekim 2026

İngiltere’nin önde gelen ekonomi düşünce kuruluşla­rından Mali Çalışmalar Ens­titüsü (IFS), Maliye Bakanı John Healey’nin açıklayacağı ilk bütçe öncesinde İngiltere ekonomisine ilişkin çarpıcı bir analiz yayımladı.

Enstitü, Hükümet’in vergi­leri artırmaması veya sosyal yardımlarda yaklaşık 35 milyar sterlinlik kısıntıya gitmemesi halinde kamu hizmetlerinde “ağır kesintiler” yaşanabileceği uyarısında bulundu.

IFS tarafından yayımlanan raporda; olası vergi artışları­nın en çok başkent Londra’yı vuracağı, buna karşılık İşçi Par­tili milletvekillerinin daha önce reddettiği ölçekte bir sosyal yardım kısıntısı­nın veya Başbakan Andy Burn­ham tarafından kamu hizmet­lerinde radikal kesintilere gi­dilmesinin oldukça şaşırtıcı ve zorlu adımlar olacağı vur­gulandı.

Bütçe öncesinde gündeme gelen vergi artışı senaryoları arasında; sendika liderlerinin talebi doğrultusunda finans merkezi City’deki bankalara yönelik vergilerin artırılması, yüksek gelir gruplarına uygu­lanan vergilerin yükseltilmesi ve gayrimenkul sahiplerinden alınan payın genişletilmesi öne çıkıyor.

Uzmanlar, yükselen enflas­yonun Hükümet’in borçlanma maliyetlerini 2029–30 döne­minde yaklaşık 10 milyar ster­lin artıracağını tahmin ediyor. Öte yandan, ücret artış­larının bek­lenenden hızlı ger­çekleşmesi sayesinde Hazine’nin vergi gelirlerininde artacağı öngö­rülüyor. Bu durum doğrultusunda, Hükümet’in Mart ayında 24 milyar sterlin olarak öngörü­len mali hareket alanının (eko­nomik tampon) 2029–30 döne­minde 20 milyar sterlin seviye­sinde gerçekleşebileceği ifade ediliyor.

Zorlu tabloyu değerlendi­ren IFS Direktörü Helen Miller, Maliye Bakanı Healey’i “mev­cut gidişatı koruma” odaklı bir bütçe hazırlamaması ko­nusunda uyardı. Miller açıkla­masında şu ifadeleri kullandı:

“Devralınan vergi ve har­cama planlarına sadık kal­mayı seçmek, enflasyonun ba­kanlık harcama planlarını ray­dan çıkarmasına izin vermek anlamına gelir. Bu, bazı kamu hizmetlerinin nicelik veya ka­litesinde yaşanacak ciddi ke­sintileri kabullenmek olacak­tır.”

Kamu maliyesindeki sıkışık­lığın bir göstergesi olarak; Ma­liye Bakanı Healey’nin, Sağlık Bakanı Yvette Cooper’ın hem­şire maaş artışları ve bekleme sürelerini azaltmaya yönelik ek kaynak talebini reddettiği ve fonların kurum içi tasarruf­lardan karşılanmasını istediği bildirildi.