Küçük işletmelerin dörtte birine göre Brexit hala bir engel

1 Haziran 2026

Birleşik Krallık’ın, Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılmasıyla sonuçlanan tarihi referandumun üzerinden yaklaşık on yıl geçmesine rağmen, Londra’daki küçük işletmelerin dörtte birinden fazlası Brexit’in büyüme hedeflerini engellediğini belirtiyor.

Başkentteki küçük işletme kurucuları ve sahipleri arasında yapılan güncel bir anket, katılımcıların %26’sının Birleşik Krallık’ın serbest ticaret blokundan çıkışını ciddi bir bariyer olarak gördüğünü ortaya koydu. Novuna Business Finance tarafından her yıl düzenlenen bu araştırmada ulaşılan oran, ülkenin diğer tüm bölgelerinden daha yüksek olmakla birlikte, son dört yılın da zir noktasına işaret ediyor.

Dönemin Başbakanı David Cameron tarafından çağrısı yapılan ve ülkeyi derinden bölen 2016 AB referandumunun 10. yıl dönümüne yaklaşık bir ay kaldı. Bilindiği üzere Birleşik Krallık, %52’ye karşı %48’lik kıl payı bir çoğunlukla “Ayrılma” (Leave) yönünde oy kullanarak, 1973 yılında katıldığı Brüksel merkezli Avrupa ülkeleri topluluğu ile olan 43 yıllık üyeliğini sonlandırmıştı.

Aradan geçen on yıla rağmen anket sonuçları, Londra ekonomisi için hayati önem taşıyan büyüme odaklı küçük işletmelerin kayda değer bir kesiminin, 31 Ocak 2020’deki resmi ayrılıktan bu yana yürürlüğe giren ek bürokrasi ve gümrük vergileriyle mücadele etmekte zorlandığını gösteriyor. Brexit’i büyümenin önünde bir engel olarak görenlerin oranının geçen yıl %22 iken bu yıl %26’ya yükselmesi, ayrılık sürecinden kaynaklanan ticari sürtüşmelerin azalmak yerine daha da derinleştiğine işaret ediyor.

Bölgesel bazda incelendiğinde, Brexit Londra’nın ardından en çok İskoçya’daki işletmeleri (%25) etkilerken, bu oran Galler ve güney doğu bölgesinde %22 olarak kaydedildi. Anket sonuçları, Birleşik Krallık’ın, AB’ye yeniden katılması olasılığının siyasi arenada tekrar tartışılmaya başlandığı bir döneme denk geldi. Eski Sağlık Bakanı Wes Streeting, Brexit’i Birleşik Krallık’ı “Sanayi Devrimi’nden bu yana en az zengin, en az güçlü ve kontrolün en az elinde olduğu bir konuma” sürükleyen “katastrofik bir hata” olarak nitelendirmişti.

Geçen ay 1.000 küçük şirketle gerçekleştirilen son Novuna araştırması, işletmelerin büyümeyi zorlaştıran bir dizi jeopolitik rüzgara karşı mücadele verdiğini gösteriyor. Londra genelinde büyüme engelleriyle karşı karşıya olduğunu belirten firmaların oranı, geçen yıl %84, Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi’nin genel seçimi kazandığı 2024 yılında ise %77 iken, bu yıl son beş yılın en yüksek seviyesi olan %88’e ulaştı.

Küçük işletmeler, Brexit’in yanı sıra genel makroekonomik belirsizlikleri (%50), artan petrol fiyatlarını (%31) ve yükselen işletme maliyetlerinin olumsuz etkilerini (%27) en büyük sorunlar arasında sıralıyor. Beklenildiği üzere, artan enerji ve yakıt fiyatlarının büyümeyi baltaladığını en çok dile getiren kesim, %58’lik bir oranla taşımacılık ve dağıtım sektörü firmaları oldu.

Jo Morris (Novuna Business Finance Analiz Başkanı):

“Bulgularımız, Londra merkezli küçük işletmelerin Birleşik Krallık’taki artan enerji ve yakıt fiyatlarının etkisini ne kadar hızlı ve derinden hissettiğini gösteriyor. Özellikle ağır ekipman ve taşımacılığa dayalı işletmeler bu süreçten en ciddi şekilde etkilenen grup oldu.” Morris, açıklamalarına şu şekilde devam etti: “İşletmelerin büyük bir kısmı yıla büyümeyi güvence altına alacak yeni girişimlerle başlasa da, bu çaba pazar baskıları ve dış engellerin ağırlığıyla dengeleniyor.

Verilerimiz gösteriyor ki, yaz ve sonbahar aylarında küçük işletmelerin büyüme tahminlerinde ciddi bir ivme görmek istiyorsak, öncelikle bu dış engellerin acilen ele alınması gerekiyor. Bugün paylaştığımız veriler, önümüzdeki aylara dair büyüme projeksiyonlarının ne yönde şekilleneceğine dair güçlü bir erken gösterge niteliğindedir.”