Bankalar mortgage kapılarını açıyor

26 Kasım 2018

İlk kez ev almak isteyenler yıllık maaşının altı katına kadar borçlanabilecek. 2008 yılından itibaren şu ana ka­dar, mortgage kredileri müşterilerin yıllık gelirinin dört katına kadar ve­riliyordu.

Bazı bankaların sunduğu mortgage kredileri, müşterilerin yıllık maaşının altı katına kadar çıkmış durumda.

Ev fiyatlarının yalnızca beş yılda üçte bir oranında artması ve verilen mortgage kredilerinin yükseltilme­siyle, ülke genelindeki borçlanma miktarı daha önce görülmemiş sevi­yelere doğru ilerliyor.

Daily Mail tarafından yayınlanan haberde, ailelerin borçlanma mikta­rının 25 milyar sterlin olduğu ve yıllık NHS bütçesinin beşte birini geçerek halihazırda rekor düzeye ulaştığı be­lirtiliyor.

İngiltere genelinde ilk kez ev alan­ların, şu anda ortalama olarak yıl­lık maaşlarının 3,68 katı miktarında borçlandığı görülüyor.

Bu miktarın, ilk kez kayıt tutul­maya başlanan 1970’li yıllardan bu yana görülen en yüksek seviyede ol­duğu belirtildi.

Finansal kriz dönemine doğru gi­dilen 2007’nin yaz aylarında, borç­lanma seviyesinin, maaşların 3,39 katı olduğu ifade ediliyor. İngiltere Merkez Bankası verilerine göre, şu anda alınan mortgage kredilerinin dörtte biri, müşterilerin maaşının 4,5 katı veya daha yüksek miktarda.

Bazı bankaların müşteri maaşının altı katı miktarında mortgage kredileri vermeye başlaması ise “sorumsuzca” ve “endişe verici” olarak yorumlanı­yor. Darlington Building Society, bu hafta profesyonellere maaşlarının altı katı miktarında kredi öneren mort­gage anlaşmasını piyasaya sürdü. Darlington Building Society’nin ma­aşların altı katı miktarında mortgage kredisi verdiği son dönemin 2007 yı­lında, konut krizi döneminden hemen önce olduğu belirtiliyor.

Barclays ve Santander bankalarının da yüksek maaşlı müşterilerine maaş­larının 5,5 katı miktarında mortgage kredisi verdiği görülüyor. Borçlu ki­şilere yardımda bulunan StepChange kurumu adına konuşan bir sözcü, ko­nuyla ilgili şöyle konuştu: “Aşırı boyut­lardaki mortgage’ler, yüksek konut ma­liyetleri ve bunun sonucunda karşıla­nabilir konut erişiminin zorluğu gibi gerçek problemleri yansıtıyor. “Maa­şınıza göre borçlanma seviyeniz art­tıkça, borçlanma maliyetinizin artması veya maaşınızın düşmesi durumunda karşılaşacağınız riskler de artar.”

2014 yılından beri bankaların, müş­terilerin borcu karşılayabileceğinden emin olmak adına harcama alışkanlık­ları ve faturalardan kariyer hedeflerine kadar her şeyi analiz etmesi gerekiyor.

L&C Mortgages’den David Holling­worth, konuyla ilgili şu açıklamalarda bulundu: “Yüksek ev fiyatları ve bunun sonucu olarak ortaya çıkan zorlu de­pozito meblağları dikkate alındığında, ilk kez ev alacak olanların mortgage borçlanması konusunda sınırlarını zor­lamak istemesi şaşırtıcı değil.

“Mortgage borcunun borçluları çok fazla zorlamaması önemli oldu­ğundan, ödenebilirlik testinde hem gelir hem de giderler dikkate alınıyor.”

İngiltere Merkez Bankası tarafın­dan yayınlanan son Mali İstikrar ra­porunda, muhtemelen taleplerin za­yıf olması nedeniyle bankaların mort­gage kredilerinde risk alma isteğinin son birkaç yılda arttığı belirtildi.

Merkez Bankası’nın verileri, ilk kez ev alanların şu anda ortalama olarak 145 bin sterlin borçlandığını gösteri­yor.Bu miktar, beş yıl öncesine oranla 28 bin sterlin daha fazla.

Bunun yanında, 2013 yılından bu yana, müşterilerin yüzde 10’un altında depozito vermesi gereken anlaşmaların yüzde 50 oranında arttığı da görülüyor.