Birleşik Krallık’ta iş göremezlik raporu sistemi değişiyor

23 Mayıs 2026

Yeni sistemle çalışanların iş hayatından tamamen kopmasının önüne geçilmesi hedefleniyor

Birleşik Krallık hükümeti, mevcut iş göremezlik raporu sistemini köklü şekilde değiştirmek amacıyla yeni pilot uygulamaları devreye aldı. Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı ile Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı tarafından duyurulan reform kapsamında, çalışanların yalnızca “çalışamaz” şeklinde değerlendirilmesi yerine kişiye özel “işte kalma” ve “işe dönüş” planları hazırlanacak.

20 Mayıs 2026 tarihinde açıklanan reform paketiyle birlikte hükümet, mevcut sistemin hem hastalar hem işverenler hem de aile hekimleri açısından artık yetersiz kaldığını belirtti. Resmi verilere göre Birleşik Krallık’ta her yıl yaklaşık 11 milyon iş göremezlik raporu düzenlenirken, bunların yüzde 90’dan fazlasında çalışanların işe uygun olmadığı belirtiliyor.

Hükümet ise mevcut uygulamanın çalışanların iyileşmesini desteklemek yerine onları uzun süre iş hayatından uzaklaştırdığını savunuyor.

Dört farklı bölgede pilot uygulama başlatılacak

Yeni sistem kapsamında İngiltere’nin dört farklı bölgesinde bir yıl sürecek pilot uygulamalar gerçekleştirilecek. Toplam 100 bine yakın sağlık değerlendirmesinin yapılacağı projelerde çalışanlara yalnızca rapor verilmesi yerine sağlık uzmanları, sosyal destek ekipleri ve işverenlerin birlikte yer aldığı yeni destek mekanizmaları sunulacak.

Pilot uygulamaların yapılacağı bölgeler şöyle açıklandı:

• Birmingham ve Solihull
• Coventry ve Warwickshire
• Cornwall ve Scilly Adaları
• Lancashire ve Güney Cumbria

Bazı bölgelerde aile hekimleri ilk iş göremezlik raporunu düzenledikten sonra süreç toplum destek ekiplerine devredilecek. Bazı bölgelerde ise çalışanlar doğrudan yeni sağlık ve istihdam destek merkezlerine yönlendirilecek ve klasik iş göremezlik raporu sistemi tamamen kaldırılacak.

“İş göremezlik raporları bir çıkmaza dönüştü”

Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden, mevcut sistemin artık işlevini yerine getiremediğini belirterek şu açıklamada bulundu:

“İş göremezlik raporları çoğu zaman insanların çalışamayacağını söyleyen bir belgeye dönüşüyor ancak onların iyileşmesine yardımcı olmuyor. Biz bunu değiştirmek istiyoruz.”

Sağlık Bakan Yardımcısı Stephen Kinnock ise aile hekimlerinin uzun süredir mevcut sistemin ciddi iş yükü yarattığını dile getirdiğini belirterek, reformların doktorlar üzerindeki bürokratik baskıyı azaltacağını söyledi.

Kinnock ayrıca yeni sistemin hastalara daha hızlı ve kişiselleştirilmiş destek sunacağını ifade etti.

Yeni modelde işveren desteği de devreye girecek

Yeni uygulama kapsamında çalışanlara yalnızca sağlık değerlendirmesi yapılmayacak, aynı zamanda iş ortamına uyum desteği de sağlanacak. Bu kapsamda:

• İşverenlerle ortak görüşmeler yapılabilecek
• Çalışma saatleri ve görevlerde düzenlemeler önerilebilecek
• Hastaların iş yerleriyle bağlantısını koruması sağlanacak
• Sosyal ve psikolojik destek hizmetleri sunulacak

Hükümet özellikle uzun süre işten uzak kalan çalışanların yeniden çalışma hayatına dönüşünü hızlandırmayı hedefliyor.

250 bin kişiye destek verilmesi planlanıyor

Hükümet ayrıca “WorkWell” adlı sağlık ve istihdam destek programını ülke genelinde genişleteceğini duyurdu. Program kapsamında sağlık sorunu yaşayan veya engelli yaklaşık 250 bin kişinin işte kalmasının ya da yeniden işe dönmesinin desteklenmesi hedefleniyor.

Reform paketi, Birleşik Krallık hükümetinin 3,5 milyar sterlinlik geniş kapsamlı istihdam destek planının bir parçası olarak uygulanacak. Düzenlemeler kapsamında çalışanların hastalık nedeniyle izin aldıkları ilk günden itibaren destek alabilmeleri de planlanıyor.

Sağlık kuruluşları ve iş dünyasından destek

İş dünyası temsilcileri, aile hekimleri birlikleri ve sağlık kuruluşları da yeni pilot uygulamalara destek verdi. Uzmanlar, mevcut sistemin hem çalışanlar hem işverenler hem de sağlık sistemi açısından sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

İngiliz Tabipler Birliği yetkilileri, reformların dikkatli şekilde uygulanması gerektiğini belirtirken, yeni sistemin gereksiz doktor randevularını azaltabileceğini ifade etti.

Uzmanlar ayrıca hiç kimsenin sağlık durumu uygun değilken çalışmaya zorlanmaması gerektiğinin altını çizdi.

 

kaynak: GOV