Çocuk sağlığında tarihi adım: Abur cubur reklamlarına kapsamlı yasak

5 Ocak 2026

Yeni düzenlemelerle çocukların sağlıksız gıda reklamlarına maruziyeti sınırlandırılıyor, çocukluk çağı obezitesiyle mücadele güçleniyor

Birleşik Krallık’ta çocuk sağlığını korumaya yönelik tarihi nitelikte bir düzenleme yürürlüğe girdi. Department of Health and Social Care tarafından açıklanan yeni kurallar kapsamında, çocukların televizyon ve çevrim içi platformlarda sağlıksız yiyecek ve içecek reklamlarına maruz kalması ciddi şekilde sınırlandırıldı.

5 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeler uyarınca, daha az sağlıklı gıda ve içeceklerin reklamları televizyonda saat 21.00’den önce tamamen yasaklanırken, ücretli çevrim içi reklamlar günün her saatinde kaldırıldı.

7,2 Milyar Kalorilik Azalma Bekleniyor

Hükümet, bu kararlı ve “dünya çapında öncü” adımın, çocukların yıllık beslenmesinden yaklaşık 7,2 milyar kalorinin çıkarılmasını, 20 bin çocuğun obeziteyle yaşamasının önlenmesini ve uzun vadede yaklaşık 2 milyar sterlinlik sağlık faydası sağlanmasını mümkün kılacağını açıkladı.

Yetkililer, bilimsel kanıtların reklamların çocukların neyi ve ne zaman tükettiklerini doğrudan etkilediğini, bu etkinin erken yaşta beslenme tercihlerini şekillendirdiğini ve obezite ile bağlantılı hastalık riskini artırdığını ortaya koyduğunu vurguluyor.

Çarpıcı Veriler

Resmî verilere göre, İngiltere’de ilkokula başlayan çocukların yüzde 22,1’i fazla kilolu veya obez durumda bulunuyor. Bu oran, ilkokuldan mezuniyet aşamasında yüzde 35,8’e yükseliyor. Ayrıca diş çürüğü, Birleşik Krallık’ta 5–9 yaş arası çocuklarda hastaneye yatışların başlıca nedeni olmayı sürdürüyor.

Ashley Dalton: “Sağlıklı Seçimi Kolaylaştırıyoruz”

Sağlık Bakan Yardımcısı Ashley Dalton, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Her çocuğa hayata mümkün olan en sağlıklı başlangıcı sunmak için elimizden geleni yapacağımıza söz verdik. Abur cubur reklamlarını saat 21.00’den önce yasaklayarak ve çevrim içi ücretli reklamları kaldırarak, çocukların sağlıksız gıdalara aşırı maruz kalmasını engelliyoruz. Böylece ebeveynler ve çocuklar için sağlıklı seçimi kolay seçim haline getiriyoruz.”

Dalton, hükümetin yaklaşımının, NHS’in yalnızca hastalıkları tedavi eden değil, hastalıkları önleyen bir sistem haline gelmesini sağlamak olduğunu da vurguladı.

Sanayi ve Sağlık Kuruluşlarıyla İş Birliği

Hükümet, düzenlemelerin hazırlanması sürecinde sağlık kampanyacıları ve gıda-içecek sektörü temsilcileriyle yakın iş birliği yürütüldüğünü açıkladı. Gıda ve içecek şirketlerinin önemli bir bölümünün, yasal zorunluluk yürürlüğe girmeden önce Ekim 2025’ten itibaren bu kısıtlamaları gönüllü olarak uygulamaya başladığı belirtildi.

Yetkililer, daha önce uygulamaya konulan Şekerli İçecekler Vergisi’nin (Soft Drinks Industry Levy) firmaları ürünlerini yeniden formüle etmeye yönelttiğini, yeni reklam kısıtlamalarının da benzer şekilde daha sağlıklı ürünlerin geliştirilmesini teşvik ettiğini ifade ediyor.

Tamamlayıcı Önlemler

Abur cubur reklam yasağı, hükümetin çocuk sağlığını iyileştirmeye yönelik daha geniş bir politika paketinin parçası olarak hayata geçirildi. Bu kapsamda:

• Sağlıklı Gıda Standardı ile ortalama alışveriş sepetinin daha sağlıklı hale getirilmesi,
• Yerel yönetimlere okul çevrelerinde fast-food işletmelerini engelleme yetkisi verilmesi,
• 16 yaş altına yüksek kafeinli enerji içeceği satışının yasaklanması,
• Şekerli içecek vergisinin şekerli süt bazlı içecekleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi,
• Dezavantajlı bölgelerde 3–5 yaş arası çocuklar için denetimli diş fırçalama programları

gibi adımlar da atıldı.

Sağlık Kuruluşlarından Güçlü Destek

Obesity Health Alliance İcra Direktörü Katharine Jenner, düzenlemeyi “uzun süredir beklenen ve memnuniyetle karşılanan bir adım” olarak nitelendirdi.

Diabetes UK CEO’su Colette Marshall ise, obezitenin gençlerde tip 2 diyabet riskini ciddi biçimde artırdığına dikkat çekerek, reklam kısıtlamalarının çocukların gelecekteki sağlık risklerini azaltmada kritik rol oynayacağını belirtti.

Cancer Research UK, sağlıksız beslenmenin en az 13 farklı kanser türüyle bağlantılı olduğunu vurgularken, yeni kuralların etkin biçimde uygulanmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Gençlerden ve Yerel Yönetimlerden Destek

17 yaşındaki aktivist Farid, düzenlemeyi “gençlerin yıllardır verdiği mücadelenin önemli bir kazanımı” olarak tanımlarken, yerel yönetimleri temsil eden Local Government Association yetkilileri de kararın sağlık eşitsizlikleriyle mücadelede kritik bir rol oynayacağını vurguladı.

Önleyici Sağlıkta Yeni Dönem

Hükümet, abur cubur reklam yasağının; Tütün ve Elektronik Sigara Yasası ile birlikte, 10 Yıllık Sağlık Planı kapsamında önleyici sağlık politikalarına geçişin somut bir göstergesi olduğunu belirtiyor. Yetkililer, bu adımların “şimdiye kadarki en sağlıklı çocuk neslini yetiştirme” hedefi doğrultusunda önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade ediyor.

 

kaynak: GOV