İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın Avrupa Birliği ile Brexit sonrası ilişkileri yeniden düzenlemek amacıyla yürüttüğü müzakerelerde, üniversite öğrenim ücretleri önemli bir anlaşmazlık konusu haline geldi.
The Guardian’ın Brüksel’den aktardığı bilgilere göre, İngiltere ile AB arasında üç sektörel anlaşmanın imzalanması planlanmasına rağmen, bu anlaşmaların yürürlüğe girmesi Avrupa Birliği öğrencilerinin İngiliz üniversitelerinde ödeyeceği öğrenim ücretlerine ilişkin bir uzlaşmaya bağlı olacak.
AB kaynakları, cuma günü yaptıkları açıklamada, gıda ve içecek ticareti, emisyon ticareti ve gençlik hareketliliği alanlarında hazırlanan anlaşmaların, Avrupalı öğrencilere eşit muamele edilmesi konusunda anlaşmaya varılmadan uygulanamayacağını bildirdi.
AB, Avrupalı öğrenciler için İngiliz öğrencilerle aynı ücretleri istiyor
Müzakerelerdeki temel anlaşmazlık, Avrupa Birliği ülkelerinden İngiltere’ye üniversite eğitimi için gelen öğrencilerin hangi öğrenim ücreti kategorisine dahil edileceği konusunda yaşanıyor.
AB, üye ülke vatandaşlarının İngiliz üniversitelerinde uluslararası öğrenci statüsünde değerlendirilmesine karşı çıkıyor.
Brüksel yönetimi, AB vatandaşlarının İngiliz öğrenciler için geçerli olan yerel öğrenim ücretlerinden (home fees) yararlanmasını talep ediyor.
Mevcut sistemde, genel olarak İngiltere’deki yerel ücret statüsüne hak kazanamayan AB öğrencileri, İngiliz öğrencilerden çok daha yüksek uluslararası öğrenim ücretleriyle karşı karşıya kalabiliyor.
AB, yeni ortaklık anlaşmasının bu farklılığı gidermesini istiyor.
Üç anlaşma, üniversite harçlarında uzlaşma sağlanmadan uygulanmayacak
The Guardian’ın ulaştığı Avrupa Birliği Konseyi ve Avrupa Komisyonu ortak açıklamasında, üniversite öğrenim ücretleri konusundaki beklenti açıkça ortaya konuldu.
Açıklamada, öğrencilere uygulanacak öğrenim ücretleri bakımından AB vatandaşlarına İngiliz vatandaşlarıyla eşit muamele edilmesinin amaçlandığı belirtildi.
Ayrıca 2026 İngiltere-AB Zirvesi kapsamında ele alınan dört anlaşmanın birbirinden bağımsız değil, tek bir paket olarak değerlendirildiği vurgulandı.
Bu yaklaşım doğrultusunda üç sektörel anlaşmanın yürürlüğe girmesi, üniversite öğrenim ücretleriyle ilgili dördüncü başlıkta kabul edilebilir bir sonuca ulaşılmasına bağlanıyor.
Dolayısıyla taraflar gıda ticareti, emisyon ticareti ve gençlik hareketliliği alanlarında anlaşmaları imzalasa bile bunların uygulanması için öğrenim ücretleri konusundaki anlaşmazlığın çözülmesi gerekecek.
Üniversite harçları için altı aylık ek süre
Müzakerelerde son aşamada önemli bir gelişme yaşandı.
Avrupa Birliği, üniversite öğrenim ücretleri konusunda nihai anlaşmaya varılması için altı aylık ek süre tanınmasını kabul etti.
Ancak bu karar, AB’nin İngiltere’nin mevcut tutumunu benimsediği anlamına gelmiyor.
Brüksel yönetimi, Avrupalı öğrencilerin İngiliz üniversitelerinde daha yüksek uluslararası öğrenim ücretleri ödemesine yönelik itirazını sürdürüyor.
The Guardian’ın haberine göre AB, diğer üç anlaşmanın yürürlüğe girmesini öğrenim ücretleri konusunda kabul edilebilir bir uzlaşmaya bağlayarak müzakerelerdeki tutumunu korumayı amaçlıyor.
Bir AB yetkilisi de konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği’nin tutumunun başından beri açık olduğunu ve öğrenim ücretleri meselesinin çözüme kavuşturulması gerektiğini belirtti.
Gençlik hareketliliği anlaşması da etkilenecek
Üniversite öğrenim ücretleri konusundaki anlaşmazlık, özellikle gençler açısından önem taşıyan yeni hareketlilik programını da doğrudan ilgilendiriyor.
İngiltere ile Avrupa Birliği arasında hazırlanmakta olan gençlik hareketliliği anlaşması, tarafların genç vatandaşlarına karşılıklı olarak yaşama, çalışma ve farklı deneyimler kazanma fırsatları sunmayı amaçlıyor.
Ancak AB’nin ortaya koyduğu şart nedeniyle, bu programın yürürlüğe girmesi de öğrenim ücretleri konusundaki uzlaşmaya bağlı olacak.
Bu durum, gençlik hareketliliği programının kapsamı üzerinde anlaşmaya varılsa bile uygulamanın daha sonraki bir tarihe ertelenebileceği anlamına geliyor.
Bununla birlikte açıklamada programın kesin başlangıç tarihi, başvuru koşulları veya üniversite ücretlerine ilişkin nihai düzenlemeler hakkında ayrıntı verilmedi.
Gıda ticareti ve emisyon anlaşmaları da beklemede kalabilir
Öğrenim ücretleri konusunda yaşanan anlaşmazlık yalnızca eğitim ve gençlik hareketliliğiyle sınırlı değil.
İngiltere ile AB arasında hazırlanan gıda ve içecek ticaretine yönelik düzenlemeler de aynı anlaşma paketinin parçasını oluşturuyor.
Bu alandaki iş birliğiyle Brexit sonrasında ortaya çıkan ticari engellerin azaltılması ve iki taraf arasındaki gıda ticaretinin kolaylaştırılması hedefleniyor.
Emisyon ticareti alanındaki anlaşma ise İngiltere ile Avrupa Birliği’nin karbon piyasaları konusunda daha yakın iş birliği kurmasını amaçlıyor.
Ancak AB’nin açıkladığı koşullar çerçevesinde, her iki anlaşmanın yürürlüğe girmesi de üniversite öğrenim ücretleri konusunda uzlaşmaya ulaşılmasına bağlı olacak.
Brexit sonrası ilişkilerde eğitim belirleyici başlıklardan biri oldu
Brüksel’deki görüşmeler, üniversite öğrenim ücretlerinin İngiltere ile Avrupa Birliği arasındaki yeni ortaklığın önemli unsurlarından biri haline geldiğini gösteriyor.
İngiltere hükümeti, Brexit sonrası ticari ilişkileri geliştirmeyi ve gençlere yeni fırsatlar sunmayı hedeflerken, AB bu iş birliğinin eğitim alanında da eşit koşullar içermesi gerektiğini savunuyor.
Altı aylık ek süre, taraflara müzakereleri sürdürme imkânı sağlasa da anlaşmazlığın çözüldüğü anlamına gelmiyor.
Üç sektörel anlaşmanın imzalanması ile fiilen yürürlüğe girmesi arasındaki ayrım, önümüzdeki süreçte belirleyici olacak.
Üniversite öğrenim ücretleri konusunda uzlaşmaya varılıp varılamayacağı, yalnızca Avrupa Birliği öğrencilerinin İngiltere’deki eğitim maliyetlerini değil, Brexit sonrası hazırlanmakta olan daha geniş iş birliği paketinin uygulamaya geçişini de etkileyecek.










