İngiltere-AB ile İlişkileri Yeniden mi Yapılandırıyor ?

İngiltere ve AB yetkililerinin, iki taraf ara­sındaki geleceğe dönük ilişki modellerini ve serbest dolaşım seçeneğini ele alan kapsamlı bir görüşme trafiği başlatması bekleniyor.

İngiltere İş Dünyası ve Tica­ret Bakanı Jonathan Reynolds, BBC’ye yaptığı açıklamada, 20 Kasım’da düzenlenecek AB Zir­vesi öncesinde İngiliz ve Avru­palı yetkililerin serbest dolaşımı da kapsayan çeşitli seçenekleri masaya yatıracağını doğruladı.

Reynolds, Londra’nın Brük­sel ile uzun vadeli ilişkilerinin ne yönde gelişeceğine dair he­nüz kesinleşmiş bir karar veya varsayım bulunmadığını vurgu­ladı. Yetkililerin öncelikli olarak gelecek seçenekleri tartışacağını belirten Reynolds, “İngiltere şu anda zirvede gıda, elektrik ve emisyon ticareti gibi somut alan­larda yeni anlaşmalar sağlamaya odaklanmış durumda” dedi.

Başbakanlık: “Kırmızı Çizgi­ler Geçerliliğini Koruyor”

Başbakanlık (Downing Street) kaynakları ise hükümetin mev­cut önceliğinin gıda ve gençlik hareketliliği (youth mobility) gibi belirli alanlarda anlaşmalara varmak olduğunu belirtti.

Başbakan, İşçi Partisi’nin 2024 seçim beyannamesindeki “kır­mızı çizgilere” bağlı kalacağını yineledi. Buna göre, 2029 yılına kadar sürmesi beklenen mevcut parlamento döneminde:

• Serbest dolaşıma geri dönül­meyecek,
• AB Tek Pazarı’na girilmeye­cek,
• Gümrük Birliği’ne dahil olun­mayacak.

Hükümet, ilişki modelinde radikal bir değişikliğe gidilmesi durumunda bunun için en geç 2029’da yapılması öngörülen ge­nel seçimlerde halktan yeni bir yetki (mandat) alınması gerekti­ğini savunuyor.

Siyasilerden Farklı Sesler ve “Referandum” Tartışması

İlişkilerin geleceğine dair tar­tışmalar İngiliz iç siyasetinde de hareketliliğe yol açtı:

Andy Burnham: AB ile ser­best dolaşıma geri dönme ihti­mali konusunda “dürüst bir tar­tışma” yürütülmesi gerektiğini savunan Burnham, serbest do­laşımın bir referandum olmadan getirilemeyeceği yönündeki so­ruya olumsuz yanıt vererek ka­pıyı açık bıraktı. Ancak Başba­kanlık Sözcülüğü, henüz verilmiş nihai bir karar olmadığını ve son sözü İngiliz halkının söyleyece­ğini belirtti.

Melanie Onn (İşçi Partisi Mil­letvekili): Seçim beyannamesi­nin dışına çıkılmasının seçmen güvenini zedeleyeceği uyarı­sında bulundu. Brexit yaraları­nın henüz sarılmadığını belirten Onn, “Bu tartışmayı şu an açmak gereksiz. Güven zor kazanılır, ko­lay kaybedilir; çok dikkatli hare­ket etmeliyiz” değerlendirmesini yaptı.

Nigel Farage (Reform UK Li­deri): Burnham’ın Brüksel ile müzakere yürütme yetkisi olma­dığını ifade ederek, Başbakanı AB ile ilgili tüm fikirleri doğrudan bir genel seçimle halkın onayına sunmaya çağırdı.

Serbest Dolaşım ve Tek Pa­zar

AB üyesi ülke vatandaşlarına diğer üye devletlerde seyahat etme, yaşama, okuma ve çalışma hakkı tanıyan serbest dolaşım, AB Tek Pazarı’nın temel ön ko­şullarından biri konumunda bu­lunuyor. Tek Pazar; mal, hizmet, sermaye ve kişilerin üye ülkeler arasında ortak kural ve standart­lar çerçevesinde serbestçe dola­şımına olanak tanıyor.