Johnson’dan halefi Rishi Sunak’a uyarı

23 Şubat 2023

Eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson, kendi döneminde Brexit sonrası hazırladığı Kuzey İrlanda’yla ilgili mevzuatları (Kuzey İrlanda Protokolü) terk etmemesi için Başbakan Rishi Sunak’ı uyardı.

BBC’de yer alan haberde, Brexit sonrası yürürlüğe giren ve Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti arasındaki ticarete ilişkin mevzuatın belirlendiği “Kuzey İrlanda Protokolü”ne rağmen Sunak’ın Avrupa Birliği (AB) liderleriyle yeni bir anlaşma üzerinde görüşmeler yaptığı belirtildi.

BBC’nin Johnson’a yakın kaynaklara dayandırdığı haberde, bu durumu değerlendiren Johnson’ın, kendi döneminde yapılan protokolden uzaklaşmanın büyük hata olacağına işaret ederek, Sunak’a uyarıda bulunduğu ifade edildi.

Kuzey İrlanda Protokolü’nün İngiltere parlamentosundaki görüşmelerinin, AB ile İngiltere arasında süren yeni anlaşma görüşmeleri nedeniyle durduğu anımsatılan haberde, Sunak’ın “Üzerinde çalışılması gereken bölümleri var” ifadeleri hatırlatıldı.

Sunak’ın üzerinde çalıştığı yeni protokolün gelecek hafta açıklanması bekleniyor. Brexit anlaşmasının bir parçası olan Kuzey İrlanda Protokolü, Birleşik Krallık’ın parçası olan Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasındaki ticareti düzenliyor.

Protokole göre, Brexit’e rağmen Kuzey İrlanda, AB’nin gümrük birliği kurallarına tabi olmaya devam ediyor. Birleşik Krallık’ın geri kalanıyla ticareti ise Kuzey İrlanda limanlarında gümrüğe tabi tutuluyor.

Katolik ayrılıkçılar ile İngiltere’yle birlik yanlısı Protestanlar arasındaki savaşı sona erdiren Belfast Anlaşması (Hayırlı Cuma Anlaşması) gereği, kontrollerin yapılabildiği fiziki bir kara sınırı oluşturulamıyor. Bu yüzden kontrollerin ancak denizde yapılması kararlaştırılsa da uygulanmasında sorunlar yaşanıyor.

İngiltere, ülkenin toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini savunduğu protokolün geniş ölçüde değiştirilmesini istiyor. AB ise buna sıcak bakmıyor.