Juncker ve Johnson yeni Brexit teklifini görüştü: AB tarafı ve İngiliz uzmanları Brüksel’de müzakereleri sürdürecek

3 Ekim 2019

İngiltere, Avrupa Birliği’ne (AB), reddedilen Brexit anlaşmasındaki tartışmalı tedbir maddesinin Ku­zey İrlanda’nın 2025’e kadar Birlik ile özel bir ilişki içinde kalmasını öngören bir düzenlemeyle değişti­rilmesini teklif etti.

İngiltere Başbakanı Boris John­son, AB Komisyonu Başkanı Jean- Claude Juncker’e yazdığı mektupta, iki taraf arasında soruna neden olan Brexit sonrası Birleşik Krallık’ın par­çası Kuzey İrlanda ile AB üyesi İr­landa Cumhuriyeti arasındaki dü­zenlemelere ilişkin yeni teklifini sundu. Johnson, mektubunda, hal­kın AB’den ayrılma kararına saygı duysalar da aynı zamanda bu kara­rın Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhu­riyeti üzerindeki etkileriyle ilgilen­diklerini belirtti.

“Bu hükümet için İngiltere’nin ge­çiş döneminin sonunda AB’yle olan gümrük birliğinden ayrılması her za­man için temel bir nokta olmuştur. Bunu da tam ve eksiksiz yapmalıyız.” ifadelerini kullanan Johnson, Kuzey İrlanda’nın da gümrük birliğinden ayrılacağını vurguladı.

Juncker, muhatabına özellikle İngiltere’den Kuzey İrlanda’ya ih­racatlarda yapılacak düzenlemeleri olumlu bulduğunu, bununla birlikte, halen üzerinde çalışılması gereken problemli hususların bulunduğunu iletti. Açıklamada, ilerleyen gün­lerde AB tarafı ve İngiliz uzmanları­nın Brüksel’de müzakereleri sürdü­receği kaydedildi.

Yeni teklif ne içeriyor?

Johnson’ın “adil ve makul taviz” şeklinde nitelediği teklifte, Kuzey İrlanda’nın dolayısıyla da tüm Bir­leşik Krallık’ın belirsiz bir süre ortak pazarda kalmasına yol açabilecek tedbir maddesinin kaldırılması ön­görülüyor. Teklifte AB ile varılan an­laşmanın reddedilmesinin en önemli sebebi olan madde, İrlanda denizin­deki limanlarda ve İrlanda’daki sınır hattının uzağında kontrolleri içeren yeni bir düzenlemeyle değiştiriliyor.

Buna göre, İngiltere, Galler ve İskoçya’dan oluşan Büyük Britanya, 2020 sonuna kadar AB ile bir ticaret anlaşmasına varmayı hedefleyecek.

Kuzey İrlanda ise 2021’e kadar sürecek geçiş sürecinin ardından AB’yle olan gümrük birliğinden ayrı­lacak, ancak dört yıl boyunca tarım­sal gıdalar ve endüstriyel ürünler ko­nusunda tek pazar düzenlemelerine bağlı kalacak. Bu süre zarfında Bü­yük Britanya’dan Kuzey İrlanda’ya giren mallar üzerinde ilave kontrol­ler yapılacak ancak Birleşik Krallık, İrlanda Cumhuriyeti’nden Kuzey İrlanda’ya giren mallar için kontrol uygulamayacak. Hükümete göre, kontrollerin büyük çoğunluğu elekt­ronik ortamda yapılabilecek ancak işyerlerinde veya tedarik zincirin­deki noktalarda çok az sayıda da olsa fiziksel kontrol yapılması ge­rekecek.

Dört yılın ardından ise Kuzey İr­landa, AB kurallarına uymaya devam etme veya İrlanda Cumhuriyetiyle arasına fiziki sınır oluşturmaya ka­rar verebilecek.