“Kurumsal boşluklar” mülteci girişimcilere fırsat sağlıyor

4 Şubat 2019

Londra merkezli Türkiye Araş­tırmaları Merkezi’nin (CEFTUS) 24 Ocak’ta İngiltere parlamento­sunda düzenlediği halka açık fo­rumda, Dr Dogus Simsek, Dr Jan­roj Yılmaz Keleş ve Middlesex Üniversitesi’nden Dr Salma Soli­man 2018’de Mısır’ın Kahire ve İskenderiye kentlerinde yaptıkları deneysel araştırmalarını açıkladı.

Araştırmalara göre, gelişmekte olan ülkelerdeki “kurumsal boş­luklar” olarak adlandırılan işgücü piyasasındaki eksikliklerin ve ve­rimsizliklerin aslında mültecilerin sosyal sermayelerini harekete ge­çirebilecek olan fırsatlar sağladı­ğına değinildi.

2011’de Suriye iç savaşı başladı­ğından beri 6 milyondan fazla insa­nın komşu ülkeler için Suriye’den ayrıldığı ve bu ülkelerde göçmen girişimciliğinden ayrı olarak yeni bir mülteci girişimcilik türünün geliştiği belirtildi. Mısır’da kayıtlı 120 bin Suriye’li mülteci bulunu­yor. Ancak bu sayının her 20 bin kişiden yalnızca birinin kayıtlı ol­duğu göz önünde bulundurularak 500 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. Dr. Soliman ve Keleş, yap­tıkları araştırmada Suriyeli mülte­cilerin gelişmekte olan bir ülkede iş yapmanın zorluklarını ele almak için sosyal sermayelerini ve bağ­lantılarını nasıl kullandıklarını de­ğerlendirerek, Mısır’da çalışma hakkına sahip olan mültecilerin çoğunun, yüksek işsizlik oranları sebebiyle, gayrı resmi işgücü piya­sasına yöneldiğini saptadı. Doktor

ve mühendis gibi bazı

uzmanlar, Mısır’da Suriye’nin nitelikleriyle çalışmak üzere li­sanslı değil, ancak gayrı resmi bir pazarda bu tür profesyoneller hala müşteri bulabiliyorlar.

Özellikle Orta Doğu’da, göçmen ve mülteci girişimciliğinin araştırı­lan konular altında olduğunu belir­ten Dr Keleş, mevcut çalışmaların çoğunluğunun, mültecinin kültü­rel sermayesi, ev sahibi ülkedeki yerel talep düzeyi ve ev sahibi ül­kenin yasal kuralları gibi teoriler­den etkilendiğini belirtti.

Forum, Koç Üniversitesi’nden Doktor Doğuş Şimşek’in 2016 yılında İstanbul, Ankara ve Gaziantep’te yaptığı saha çalış­masına dayanarak Türkiye’deki mülteci girişimciliğine odaklı su­numuyla devam etti.

3.6 milyonun üzerinde ka­yıtlı ve yaklaşık 500 bin kayıtsız Suriye’li mültecinin bulunduğu Türkiye, mültecilerin statüsünü 2013 yılında Yabancılar ve Ulus­lararası Koruma Kanunu’nun ilan edilmesiyle resmileştirmişti. Yasa uyarınca, Suriyelilere kimlik kart­ları ve kağıt üzerinde iş piyasasına ve sağlık hizmetlerine erişim izni verilmesine karşın, konut sağlan­madı ve iş bulmak, kira ödemeye ihtiyaç duyan Suriyeliler için öne­mini korudu.