Bütçeden son 50 yılın en büyük vergi indirimleri çıktı

26 Eylül 2022

Ekonomiyi toparlama hedefiyle hazırlanan bütçeden son 50 yılın en büyük vergi indirimleri çıktı

Maliye Bakanı Kwasi Kwarteng, geçen hafta Cuma günü, son 50 yılın en büyük vergi indirimleri ve yüksek seviyede borçlanma içeren bir bütçe açıklaması yaptı.

Hükümetin ekonomiyi toparlama hedefiyle yaptığı değişikliklerle birlikte, mini bütçe olarak adlandırılan olay, büyük bir risk bütçesi haline geldi.

İngiltere Merkez Bankası da ekonominin halihazırda gerileme dönemine girdiğini açıklayarak, politika faizini yüzde 2,25 ile son 14 yılın en yüksek seviyesine çıkardı.

Açıklanan yeni planlarla birlikte kurumlar vergisinde, “National Insurance” ücretlerinde, “stamp duty” (damga vergisi) ve gelir vergisi gibi vergilerde kesintilere gidildi.

Planlarını Parlamento’da açıklayan Maliye Bakanı Kwasi Kwarteng, önümüzdeki mali yılda yürürlüğe girecek olan kesintilerin, bir neslin gördüğü en büyük vergi indirimleri olduğunu belirtti.

İşçi Partisi başta olmak üzere, muhalefet partileri ise yeni vergi indirimlerinin yoksullara değil zenginlere yardımcı olduğu gerekçesiyle hükümeti eleştiriyor.

Resolution Foundation tarafından yapılan hesaplamalara göre, vergi kesintileri sonrasında, yılda 1 milyon sterlinlik geliri olan bir kişinin cebinde bir yılda 55 bin 220 sterlin daha fazla para kalacak.

Yıllık 20 bin sterlin kazanan bir kişinin cebinde kalacak para ise yalnızca 157 sterlin artacak.

Açıklanan mini-bütçe kapsamında gelir vergisi, yıllık 12 bin 571 sterlinden 50 bin 270 sterline kadar geliri olan kişiler için yüzde 20’den yüzde 19’a düşürüldü.

Yıllık 150 bin sterlinin üzerinde geliri olan en yüksek gelir grubunda bulunanların ödeyeceği vergi oranı da yüzde 45’ten yüzde 40’a indirildi.

Konut alırken ödenen damga vergisindeki muafiyet miktarı hemen geçerli olacak şekilde 250 bin sterline çıkarıldı. İlk evini alacak olanlar ise ev değerinin ilk 425 bin sterlini için damga vergisinden muaf olacak. Önceki hükümet tarafından yüzde 19’dan yüzde 25’e çıkarılacağı açıklanan kurumlar vergisindeki artış da iptal edildi.

Açıklanan vergi indirimlerinin, kamu borçlanması açısından çok ciddi bir maliyeti olması bekleniyor. BBC tarafından yayınlanan habere göre, Maliye Bakanı Kwasi Kwarteng, kamu borçlanmasına gidileceğini ama buna değeceğini söylüyor. Yapılan değişiklikler yalnızca vergi indirimlerini içermiyor. Bunun yanında, sosyal yardım kuralları da sıkılaştırılıyor.

Yarı zamanlı (part-time) çalışıp Universal Credit alan kişilerin aktif olarak çalışma saatlerini arttırmaya yönelik adımlar atmaması halinde, aldıkları paranın azalma riski bulunuyor

BBC’nin haberine göre, hükümet tarafından açıklanan planlar sonrasında, yatırımcılar da alınan kararları sorgulamaya başladı ve bu sterlinin dolar karşısında büyük değer kaybı yaşamasına yol açtı.Piyasaların tepkisi sonrasında sterlinin değeri, dolar karşısında en düşük rekor seviyeye ulaştı.

Hazine’nin tahminlerine göre, vergi kesintileri 2026-27 yıllarına kadar kamuya 45 milyar sterlinlik gelir kaybı yaşatacak

Mini-bütçedeki önemli değişiklikler

Gelir vergisi: Gelir vergisinin temel oranı, Nisan 2023’ten itibaren yüzde 19’a indirilecek. Hükümet, bu değişiklikle 31 milyon kişinin yılda 170 sterlin daha fazla kazanacağını tahmin ediyor.

Yüzde 45 oranındaki yüksek gelir vergisi de İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda’da kaldırıldı.

Bunun yerine, tek bir yüksek gelirli vergi oranı uygulanacak ve bu oran yüzde 40 olacak.

National Insurance: Bu ücretlerde yapılan artış, 6 Kasım’dan itibaren geçerli olacak şekilde geri alınıyor.

Kurumlar vergisi: Nisan 2023’te kurumlar vergisinin yüzde 19’dan yüzde 25’e çıkarılması iptal edildi.

Sosyal yardımlar: Universal Credit alanlar için uygulanan kurallar sıkılaştırıldı.

Sosyal yardım alan ve part-time olarak çalışan yaklaşık 120 bin kişinin daha ödemeleri, çalışma sürelerini arttırmaya yönelik aktif adımlar atmadıkları takdirde azalacak.

Stamp duty (damga vergisi): İngiltere ve Kuzey İrlanda’da konut alırken ödenen damga vergisinde de kesintiye gidildi.

Alınacak evin ilk 250 bin sterlini için damga vergisi ödenmeyecek. İlk kez ev alacak olanlar içinse bu rakam 425 bin sterlin olacak.

Hükümet, böylelikle 200 bin kişinin daha damga vergisi ödemeden ev alabileceğini söylüyor.