Churchill tartışması yaratan video sergiden kaldırıldı

25 Haziran 2026

İngiltere Ulusal Portre Galerisi’nde (National Portrait Gallery) sergilenen bir video enstalasyonu, Sir Winston Churchill’in 1943 yılındaki Bengal Kıtlığı’ndaki rolüne ilişkin başlayan sert tartışmaların ardından sergiden kaldırıldı.

Sanatçı Helen Cammock imzalı “Persistence” (Israr) adlı 40 dakikalık videoda, Churchill, 1943 kıtlığı sırasında kitleleri “kasıtlı olarak” açlığa mahkûm etmekle suçlanıyordu. Karşılıklı Tepkiler ve Eserin Kaldırılması Galerinin eski mütevelli heyeti üyelerinden olan bir tarihçinin, söz konusu video enstalasyonuna karşı “en sert ifadelerle protesto” mektubu yazması ve iddiaları “çirkin ve aşağılık” olarak nitelendirmesinin ardından galeri yönetimi harekete geçti.

Ulusal Portre Galerisi, BBC News’e yaptığı açıklamada, sanatçının kendi isteğiyle eserini sergiden çektiğini bildirdi. Turner Ödülü sahibi sanatçı Cammock ise yaptığı açıklamada, çalışmasının bir belgesel olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı: “Sanatçılar ve sanat kurumları üzerinde, dış baskılara boyun eğmeleri, en iyi ihtimalle zararsız, en kötü ihtimalle ise sessiz kalmaları yönünde inanılmaz bir baskı var. Bu baskıyı kabul etmiyorum. Tarihi ve fikirleri sorgulamak, zorlamak ve keşfetmek sağlıklı bir toplum için hayati önem taşır; sanat da bunun ayrılmaz bir parçasıdır.”

2023 yılından bu yana üzerinde çalışılan ve 10 aydır geçici olarak sergilenen enstalasyonun normal şartlarda ağustos ayında sona ermesi planlanıyordu. Cammock, kendi seslendirdiği eserde Oliver Cromwell’in 17. yüzyıldaki İrlanda askeri harekâtlarına atıfta bulunarak, Cromwell’in insanları topluca aç bıraktığını ve bunun Bengal Kıtlığı’nda Churchill’in yürüttüğü politikalara “benzediğini” öne sürüyordu. Hindistan’ın doğusunda meydana gelen Bengal Kıtlığı’nda yaklaşık 3 milyon kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

Ancak Sir Winston Churchill’in bu trajedideki rolü, akademik dünyada uzun süredir bir tartışma konusu. 2019 yılında Hindistan ve ABD’li araştırmacılar tarafından yapılan bir çalışma, kıtlığın “İngiliz sömürge dönemindeki topyekûm bir politika başarısızlığından” kaynaklandığı sonucuna varmıştı. Birçok tarihçi de Churchill’in kararlarının kıtlığı derinleştirdiğini savunuyor.

Churchill’in biyografi yazarı Lord Roberts (Belgravia) öncülüğünde galeriye gönderilen ve aralarında Churchill’in torunu Sir Nicholas Soames’in de bulunduğu 50’den fazla Lordlar Kamarası üyesi tarafından imzalanan açık mektupta ise bu iddialar kesin bir dille reddedildi.