Londra Kütüphanesi’nin sırları…

12 Eylül 2019

West End bölgesinde bulunan Londra Kütüphanesi (London Lib­rary), bundan 175 yıl önce, 1841’de, ülkenin büyük bir karanlık gün­demde olduğu günlerde doğmuştu.

Kütüphanenin kurucusu “cimri” Thomas Carlyle (Fransız İhtilali’nin önemli aktörlerinden biri) kütüpha­neyi tek başına kitap okuyabileceği ve böylece başkaları olmadan ça­lışma yapabileceği bir alana sahip olabilmek için kurmuştu. Zira, Carl­yle British Library’de çalışmalarını yaparken yanında horlayan, sesli konuşan ve birbiriyle fısıldaşarak konuşan insanlardan büyük rahat­sızlık duyuyordu.

Lakin, 1840’da her şey de­ğişti. Covent Garden’ın Mason­lar Tavernası’nda (Freemasons’ Tavern) yaptığı bir konuşmayla, Londra Kütüphanesi için toplu­mun desteğini yakaladı, Carlyle’ın konuşması öyle etkili olmuş ki, za­manında büyük bir ekonomik krizin toplumun her katmanında ceryan ediyor olmasına rağmen 1841 Ma­yıs ayında yeni bir kütüphane için gereken fonlar, toplumun desteği sayesinde toplanmış oldu.

O tarihten itibaren Londra Kü­tüphanesi gücüne güç katarak ya­şamını sürdürdü. Charles Dickens, Harriet Martineau ve John Stuart Mill gibi önemli isimler kütüphane­nin kurucuları olurken, Charles Dar­win ve WM Thackeray kurucular kuruluna sonradan katılan isimler oldu. Prens Albert, ödeme yaptığı £50 sayesinde kütüphanenin yeni sahibi (patron) oldu.

Londra Kütüphanesi, başarılı bilim insanları, sanatçılar ve top­lumsal figürleri yetiştirmenin yanı sıra, önemli “çiftlerin” de tanıştığı ortak bir alan olma önemini taşıyor. Iris Murdoch, uzun dönem eşi John Bayley ile Londra Kütüphanesi’nde tanışmasını, zamanında “karanlık bir kütüphanede aşkımızın ateşi, o anda tüm odayı aydınlatmıştı sanki” ifadesiyle vurgulamıştır.

Bir diğer önemli sanatçı ve ya­zar olan, Virginia Woolf’un da yolu sık sık Londra Kütüphanesi’ne düş­müş. Bunun sebebi, Woolf’un sa­dece daha 10 yaşındayken babası Lesley Stephen’ın 1892’de kütüpha­nenin yeni başkanı seçilmesi olmuş­tur. Hala, günümüzde her köşesin­den kültür, tarih ve sanatın aktığı Lora Kütüphanesi, tarih severler için mutlaka gezilmesi ve “hisse­dilmesi” gereken önemli Londra duraklarından biri.