Alzheimer hastalığını yavaşlatan ilaç umudu

7 Ekim 2022

İlk kez bir ilacın, hastalığın ilerlemesini net bir şekilde yavaşlattığı görüldü

Alzheimer ilacı için yapılan deneylerde, hastalığın erken aşamasında olan kişilerdeki beyin gerilemesinin, ilacı almayanlara kıyasla 18 ayda yüzde 27 daha az olduğu sonucuna ulaşıldı. The Guardian’ın habere göre, ilk kez bir ilacın, Alzheimer hastalığındaki ilerlemeyi net bir şekilde yavaşlattığı görüldü.

Bilim insanları, bunun Alzheimer hastalığının tedavisi açısından “tarihi bir gelişme” olduğunu söylüyor. İlaç firmaları Eisai ve Biogen tarafından geliştirilen Lecanemab adlı ilacın, beyinde biriken toksik beta-amiloid proteinlerini de ortadan kaldırdığı görüldü.

BBC’nin haberine göre, bugüne kadar onlarca farklı ilaç deneyinde başarısız olunması, hastalığın gerçekten amiloidlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığının sorgulanmasına yol açmıştı. Haberde, ilacın beyinde şişme ve baş ağrısı gibi yan etkilere sahip olduğuna da yer verildi. Ayrıca, ilacın diğer demans hastalıklarında işe yaramadığı, sadece Alzheimer hastalarında işe yaradığı anlaşıldı.

Araştırmalara Alzheimer hastalığının erken aşamalarında olan yaklaşık bin 800 gönüllü kişi dahil edildi ve bu kişilere haftada iki kez Lecanemab adlı ilaç verildi. 18 aylık deney süreci boyunca bu ilacı alanların beynindeki gerilemenin, plasebo alanlara kıyasla yüzde 27 daha az olduğu görüldü.

BBC’ye göre, deney sonuçları henüz detaylı şekilde yayınlanmadı ama paylaşılmış olan sınırlı veriler bile, demans çalışmaları yapan bilim insanlarını ve kurumları heyecanlandırmış durumda. İlacı geliştiren firmalar ABD, Avrupa ve Japonya’da lisans başvurusu yapmaya hazırlandıklarını duyurdu.

Daha önce aynı iki şirket tarafından geliştirilen Aducanumab adlı farklı bir Alzheimer ilacı, tartışmalara yol açmıştı. İlacın ABD’de piyasaya sürülmesi eleştirilmişti ve Avrupa Birliği de ilacın işe yarayıp yaramadığına dair yeterli kanıt olmadığı gerekçesiyle ilaca lisans vermemişti. Buna rağmen, BBC tarafından yayınlanan habere göre, yeni ilacın sonuçlarıysa öncekine göre çok daha net.

Deneyde elde edilen tam sonuçların ekim ayından sonra açıklanmasının beklendiği belirtiliyor. Biogen yöneticisi Michel Vounatsos, konuyla ilgili şu açıklamalarda bulundu: “Bu sonuçlar hastalar ve aileleri için umut verici. İlaç onay alırsa Alzheimer’ın ilerleyişini yavaşlatabilecek ve hastaların bilişsel yeteneklerini anlamlı bir oranda etkileyebilecek.”

İngiltere’de Alzheimer üzerine çalışan sivil toplum örgütü Alzheimer’s Research UK’in yöneticisi Dr. Susan Kohlhaas ise bunun bir “dönüm noktası” olduğunu, “bunama araştırmalarında tarihi bir ana tanıklık ettiğimizi” ve yeni ilacın, bir nesil boyunca bilişsel kaybı yavaşlattığı bulunan ilk ilaç olduğunu söyledi.

University College London’dan Profesör John Hardy de Alzheimer için bugüne kadar yapılan deneyler arasında ilk olumlu sonucun alındığını ifade etti ve açıklamalarını şöyle sürdürdü: “Bilişsel gerileme üzerindeki etkisi mütevazı ama gerçek. Bu, sihirli bir hap değil ama kesinlikle yeni bir yol açtı.”