Antik DNA’lar depresyon gibi rahatsızlıkların sebebi

28 Mayıs 2024

King’s College’dan araştırmacılar, antik enfeksiyonlardan kaynaklanan DNA dizilerinin beyinde bulunduğunu ve bazılarının şizofreni, bipolar bozukluk ve depresyon gibi rahatsızlıklara yatkın olduğunu tespit etti.

Genomun yaklaşık yüzde 8’i (DNA’nın tamamı) yüz binlerce yıl önce meydana gelen eski viral enfeksiyonların ürünleri olan “İnsan Endojen Retrovirüsleri”nden (HERV) oluşuyor.

Bu fosil virüslerin önemli bir işlevinin olmadığı ve basitçe çöp DNA olduğu düşünülüyordu. Ancak bilim insanları bu fosil virüslerin DNA’nın neresinde bulunduğunu keşfederek hangi işlevlere sahip olabileceklerini anlamaya çalıştı.

Araştırmacılar, ruh sağlığı sorunları olan ve olmayan on binlerce insanı içeren büyük çalışmalardan elde edilen verilerin yanı sıra 800 kişiden alınan otopsi beyin örneklerinden elde edilen bilgileri inceledi. Bazı genlerin HERV’lerin dışavurumunu tercihli olarak etkilediği bulundu.

“YENİ VE SAĞLAM BİR YAKLAŞIM”

Çalışmanın, insan beyninde ifade edilen bir dizi spesifik HERV’in psikiyatrik bozukluklara yatkınlığa katkıda bulunduğunu gösteren ilk çalışma olduğu belirtiliyor. Çalışmadaki araştırmacılardan King’s College Psikiyatri, Psikoloji ve Nörobilim Enstitüsü (IoPPN) Öğretim Görevlisi Dr. Timothy Powell, “Bu çalışma, psikiyatrik bozukluklar için genetik duyarlılığın modern insan genomunda bulunan eski viral dizilerin dışavurumu üzerindeki etkilerini nasıl sağladığını değerlendirmek için yeni ve sağlam bir yaklaşım kullanıyor” ifadesini kullandı.

Powell, sonuçların viral dizilerin insan beyninde düşünülenden daha önemli bir rol oynadığını ve belirli HERV dışavurum profillerinin bazı psikiyatrik bozukluklar için artan bir duyarlılıkla ilişkili olduğunu gösterdiğini kaydetti.

King’s College’da araştırma görevlisi Dr. Rodrigo Duarte de psikiyatrik bozuklukların önemli bir genetik bileşene sahip olduğunu ve genomun birçok bölümünün duyarlılığa kademeli olarak katkıda bulunduğunu bildiklerini ifade ederek, “Çalışmamızda, genomun HERV’lere karşılık gelen kısımlarını araştırabildik ve bu da psikiyatrik bozukluklarla ilgili beş dizinin tanımlanmasına yol açtı.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD Northwell Health’teki Feinstein Tıbbi Araştırma Enstitüsünün araştırmacılarından Dr. Douglas Nixon ise “Bu eski virüslerin ve psikiyatrik bozukluklara karıştığı bilinen genlerin daha iyi anlaşılmasının, ruh sağlığı araştırmalarında devrim yaratma ve bu durumları tedavi etmek ya da teşhis etmek için yeni yollar bulma potansiyeline sahip olduğunu düşünüyoruz” ifadesini kullandı.