Bilim insanları, Alzheimer için bir kan testi geliştirdi

29 Aralık 2022

Bilim insanları, Alzheimer hastalığını pahalı beyin görüntülemelerine veya ağrıya neden olan lomber ponksiyonu (belden iğneyle sıvı örneği alma) yöntemlerine gerek olmadan tespit etmek için yeni bir kan testi geliştirdi.

Bu testin, onaylanması halinde hastalığın daha hızlı tespit edilebilmesine ve böylelikle tedavilere daha erken başlanmasına olanak tanıyabileceği ifade ediliyor. Araştırmacılar ayrıca, bu kan testinin Alzheimer tedavisine yönelik klinik deneylerin tasarımını da geliştirebilmesini umuyor.

The Guardian gazetesinin haberine göre, demansın en yaygın türü olan Alzheimer hastalığını özellikle de erken aşamalarda tespit etmek halen zorlu bir süreç. Habere göre, mevcut öneriler, hastalığın tespiti için üç belirgin işaret aranması yönünde: Amiloid ve tau proteinlerinin olağan dışı şekilde birikmesi ve nörodejenerasyon (beynin belirli bölgelerinde yavaş ve ilerleyici bir şekilde görülen sinir hücresi kaybı).

Bunlar, beyin görüntüleme ve belden alınan sıvı örneklerinin birleşimiyle belirlenebiliyor. Buna rağmen, belden iğneyle sıvı örneği alınması ağrıya neden olabiliyor ve kişiler bu prosedürün ardından baş ağrısı ya da sırt ağrılarına maruz kalabiliyor.

Beyin görüntülemesinin ise pahalı bir yöntem olduğu ve ayarlamasının uzun sürebileceği belirtiliyor. ABD’deki Pittsburgh Üniversitesi’nden araştırmaya dahil olan Profesör Thomas Karikari, konuyla ilgili şu açıklamalarda bulundu: “ABD’de bile birçok hastanın MRI ve PET görüntüleme yöntemlerine erişimi bulunmuyor.

Erişilebilirlik, oldukça büyük bir sorun. “Kan testi daha ucuz, daha güvenli ve yapılması daha kolay. Kan testi, Alzheimer hastalığını teşhis etme konusunda klinik anlamda güveni arttırabilir. Ayrıca, klinik deneyler ve hastalığı gözlemlemek için katılımcı seçme konusunda da gelişim sağlanabilir.” The Guardian gazetesinin haberine göre, mevcut kan testleri amiloid ve tau proteinlerindeki anormallikleri isabetli bir şekilde saptayabilse de sinir hücrelerindeki hasarın belirgin bir şekilde beyinle ilgili olduğuna yönelik işaretleri saptamak çok daha zorlayıcı.

Profesör Karikari ve dünya genelindeki meslektaşlarının, Alzheimer hastalığına özgü, beyin kaynaklı belli bir tau proteinini saptayabilmek için antikor bazlı bir kan testi geliştirmeye odaklandığı ifade ediliyor. Araştırma kapsamda, Alzheimer hastalığının çeşitli aşamalarındaki 600 hastanın test edildiği belirtiliyor. Yürütülen araştırma, Brain dergisinde yayımlandı.

Bir sonraki aşamanın ise teste çeşitli ırklardan ve etnik kökenlerden hastaların, hafıza kaybının farklı aşamasında olan hastaların veya diğer potansiyel demans belirtilerinin dahil edilmesi olduğu belirtiliyor. Böylelikle testin daha geniş kapsamlı bir hasta havuzunda geçerliliğinin denetlenmesi isteniyor.