HRT, romatoid artrit riskini ‘neredeyse yarı yarıya’ artırabilir

10 Ocak 2024

Bir araştırmaya göre; HRT kullanımı romatoid artrit gelişme riskini neredeyse yüzde 50 oranında artırabiliyor. Erken menopoza giren ya da dört veya daha fazla çocuk sahibi olan kadınların da bu hastalığa yakalanma olasılığının daha yüksek olduğu görülüyor.

Birleşik Krallık’ta yaklaşık 400.000 kişi romatoid artrit hastası olup, bu durumdan etkilenen kadın sayısı erkeklerden yaklaşık üç kat daha fazla. Vücudun doğal savunması dengesizleşip eklemlere saldırdığında ortaya çıkan otoimmün bir durum olan romatoid artrit; şişme, iltihaplanma ve ağrıya yol açıyor.

Versus Arthritis’te danışman romatolog ve kıdemli klinik politika danışmanı olan Dr. Benjamin Ellis, kadınların etkilenme olasılığının daha yüksek olmasının nedenlerinin tam olarak anlaşılamadığını söyledi.

Ellis, “Cinsiyeti belirleyen kromozomlardan biri olan X kromozomu, bağışıklık sistemini kontrol eden genler içerir. Kadınların çoğunda her hücrede iki X kromozomu bulunurken, erkeklerin çoğunda sadece bir tane vardır. Bu durum, bağışıklık sistemi hastalıklarında erkekler ve kadınlar arasındaki bazı farklılıkları açıklayabilir. Kadınlık hormonları, özellikle de östrojen, bağışıklık sisteminin düzenlenmesinde de önemli görünmektedir”dedi.

The Time’ta yer alan habere göre, Çinli akademisyenlerin, gerçekleştirdiği ‘UK Biobank’ adlı çalışmada yer alan ve sağlıkları 12 yıl boyunca takip edilen 223.526 kadına ait verileri kullanılırken, çalışma sırasında 3,313 kadında romatoid artrit gelişti. Menopoza 45 yaşından önce giren kadınların bu hastalığa yakalanma olasılığı, ellili yaşların başında girenlere kıyasla yüzde 46 daha fazlaydı. HRT kullanımı da yüzde 46 daha yüksek riskle ilişkilendirildi. Dört ya da daha fazla çocuğu olanların bu hastalığa yakalanma olasılığı, iki çocuğu olan kadınlara kıyasla yüzde 18 daha yüksekti.

Bir kadının rahminin veya yumurtalıklarının alınması, sırasıyla yüzde 40 ve yüzde 21 daha yüksek riskle bağlantılıydı. Ekip ayrıca adet görmeye 14 yaşından sonra başlamanın, 13 yaşında başlamaya kıyasla yüzde 17 daha yüksek riskle bağlantılı olduğunu tespit etti. Doğum kontrol hapı kullanımı ile romatoid artrit arasında net bir bağlantı bulunamadı.

RMD Open dergisinde yayınlanan bulgularının, kadınların riskini azaltmaya yönelik yeni müdahalelerin temelini oluşturabileceğini söyleyen araştırmacılar, Romatoid artritte hormonların rolünü incelemek için daha fazla araştırma yapılması çağrısında bulundu.

Pratisyen hekim ve menopoz uzmanı Dr. Louise Newson, çalışmanın “vücutla özdeş hormonlar alan kadınlar için endişe kaynağı olmaması gerektiğini” söyledi. Doğal seks hormonlarının iltihap önleyici olduğunu kaydeden Newson, “45 yaşından önce yani erken menopoza giren kadınlar, bu doğal hormonlardan daha uzun süre yoksun kalırlar ve bu nedenle romatoid artrit de dahil olmak üzere iltihaplanma ve otoimmün hastalıklar açısından daha büyük risk altındadırlar” dedi. Newson ayrıca çalışmanın gözlemsel olduğunu ve bu nedenle “neden ve sonuç ilişkisini kesin olarak ortaya koyamayacağını” vurgulamanın önemli olduğunu da söyledi.

Newson; “Bu çalışma HRT’yi incelemek için yapılmamıştır ve eski verileri kullanmaktadır, bu nedenle şu anda reçete ettiğimiz doğal, vücutla aynı moleküler yapıya sahip olan hormonlar (HRT) yerine, kadınlara eski, sentetik HRT türleri reçete edilenleri içermektedir. Eski tablet östrojen, enflamatuar bir östrojen türü olan östrona dönüştürülebilirken, eski sentetik progestojenler vücuda özdeş progesteronun aynı anti-enflamatuar etkilerine sahip değildir” açıklamasında bulundu.

Ellis te, “Romatoid artrit riskindeki herhangi bir değişikliğin HRT alıp almama konusunda ana faktör olması pek olası değildir; bu karar her zaman birçok faktöre dayanan bireysel bir karardır” diye ekledi.

HRT nedir?

“Hormon Replacement Therapy”nin kısaltması olup, genellikle menopoz dönemindeki kadınların yaşadığı hormonal değişikliklerle başa çıkmak için kullanılan bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi, vücudun eksik olan hormonlarını, genellikle östrojen ve progesteronu, takviye etmeyi amaçlar. Menopoz, kadınların doğurganlık yeteneklerinin sona erdiği ve vücutlarında hormonal değişikliklerin meydana geldiği bir dönemdir.

HRT, bu dönemde ortaya çıkan belirtileri hafifletmek veya yönetmek için kullanılır. Bu belirtiler arasında sıcak basmaları, uykusuzluk, duygusal dalgalanmalar ve kemik yoğunluğunda azalma gibi durumlar yer alabilir. HRT’nin uygulanması, kişinin sağlık durumu, yaş, genel sağlık geçmişi ve semptomların şiddeti gibi bir dizi faktöre bağlı olarak değişiklik gösterebilir.