‘Kalp krizi hasarını onaran yama insanlarda denenecek’

6 Haziran 2019

İngiltere’de bilim insanları, kalp krizinden kaynaklanan hasarı tamir edebilecek milyonlarca canlı hüc­reden oluşan bir kalp yamasının, yakında insanlar üzerinde denene­ceğini açıkladı. İngiltere Kalp Vakfı Araştırma Direktörü Profesör Metin Avkıran kalp yaması için “Heyecan verici bir yöntem ve gerçeğe dönüş­meye yakınlaşıyor” dedi.

Vakıf, kalp yamasının hayvanlar üzerinde denendiğinde umut vadet­tiğini ve 2 yıl içinde de insanlar üze­rinde de klinik testlere başlanaca­ğını duyurdu. Parmak büyüklüğün­deki (3cm x 2cm) yama, kalp kası hücresine dönüşmeye programlan­mış 50 milyon insan hücresi barındı­rıyor. Uzmanlar, hasarı engellemek ya da tamir etmek için hastanın kal­bine bir ya da birden fazla yamanın takılabileceğini söylüyor

Bir kalp krizi sırasında atarda­marlar tıkanıyor, kalp hayati besin­lerle oksijenden yoksun kalıyor ve bu nedenle kalp kaslarının bir kıs­mına hasar veriyor.

Bu durum kalbin zayıflamasına yol açıyor ve fonksiyonlarını yitir­mesiyle sonuçlanabiliyor. Yamalar fiziksel olarak hasar görmüş kalp kaslarını destekliyor ve kalbin daha etkin bir şekilde kan pompalamasını sağlıyor. Kalp hücrelerinin tamir ol­malarını ve yenilenmelerini tetikle­yen kimyasallar da salgılanıyor.

Laboratuvar testleri, kalp yama­larının 3 gün sonra atmaya ve bir ay sonra kalp dokusunu taklit etmeye başladığını ortaya koyuyor. BBC Türkçe’ye konuşan Metin Avkıran, kalp kriziyle birlikte ortaya çıkan kalp yetmezliğinin, insanların ya­şam kalitesini çok olumsuz etkile­diğini söyledi.

Kalp yetmezliğinin ileri aşamala­rında hayatta kalma oranının, bazı kanser türlerinden bile daha az ol­duğunu vurgulayan Avkıran, bu ne­denle İngiliz Kalp Vakfı’nın kriz son­rası kalpte oluşan hasarı gidermek için yeni yöntemler bulmayı amaç­layan araştırmalara kaynak sağla­dığını belirtti. Metin Avkıran, bu alanda iki yaklaşım benimsendiğini ve bunlardan birinin kalbe doğru­dan kök hücre zerk etmek olduğunu ancak çok umut verici sonuçlar alı­namadığını kaydetti. Avkıran, buna alternatif olarak yama yönteminin geliştirildiğini ve yamadaki hücre­lerle, fonksiyonel kalp dokusunun oluşmasının umulduğunu söyledi.

Profesör Avkıran, tavşanlar üze­rinde yapılan klinik deneylerde ya­manın açık kalp ameliyatıyla kalbe yerleştirildiğini ancak yamayı daha küçük operasyonlarla yerleştirmek için araştırmalar da yapıldığını, bazı kliniklerin de yamayı kalbe enjeksi­yonla aktaracak cihazlar geliştir­meye çalıştığını aktardı.

Avkıran, “Bence son 5 ila 10 yıldır geliştirilen bu yöntem çok heyecan verici ve hastalara uygulanma anla­mında gerçeğe dönüşmeye yaklaşı­yor. Ama en uygun kök hücre çeşi­dini, bu hücreleri bir arada tutacak yamanın kendisi için en iyi malze­meyi, tedavinin uygulanması için en doğru zamanı bulmak için daha çok araştırma yapılması gerekiyor” dedi. Profesör Avkıran, hastanın ba­ğışıklık sisteminin, yeni oluşacak do­kuyu reddetme riskinin de bulundu­ğunu ve bunun için hastanın kendi kök hücrelerinin kullanılması gerek­tiğini belirtti. Ancak Avkıran, bunun da tek başına sorunu çözmeyebile­ceğini ve bu noktada, kök hücreyi laboratuvarda kalp hücresi olarak programlama teknolojisinin kullanı­labileceğini kaydetti.