Araştırmalara göre Lityum, Alzheimer’a çare olabilir

12 Ağustos 2025

Harvard Tıp Fakültesi araştırmacıları, bipolar bozukluğun ve Alzheimer’ın tedavisinde kullanılan lityumun, beyin sağlığı üzerinde düşündüğümüzden çok daha büyük bir role sahip olabileceğini ortaya koydu.

Yapılan çalışmada, beyindeki doğal lityum seviyelerindeki küçük düşüşlerin bile Alzheimer hastalığına benzer değişiklikleri tetikleyebileceği ortaya çıkarıldı. Bulgular, Alzheimer’ın önlenmesi ya da tedavisinde yeni bir yol açabilir.

Araştırmacılar, ayrıca “lityum orotat” adı verilen ve beyindeki zararlı proteinlerle bağlanmayan özel bir lityum formunu test etti. Bu form ile tedavi edilen farelerde, hem beyin plaklarında hem de hafıza kaybında azalma görüldü. Araştırmanın başyazarı Dr. Bruce Yankner, “Bu, demansa giden süreçte beyindeki çoklu sistem dejenerasyonuna yol açan ortak bir mekanizma için potansiyel bir aday” ifadelerini kullandı.

Yankner, fareler üzerinde elde edilen sonuçların umut verici olduğunu, ancak insan deneylerinin kesinlikle gerekli olduğunu vurguladı. Lityum doğada toprakta, suda ve bazı gıdalarda doğal olarak bulunuyor.

Araştırmaya göre, Alzheimer hastalarının beyin dokularında lityum seviyesi daha düşükken, normal hafıza fonksiyonuna sahip kişilerde bu seviyeler daha yüksek. D

oğal lityum kaynakları arasında şunlar bulunuyor: Yeşil yapraklı sebzeler, Kuruyemişler, Baklagiller, Zerdeçal ve kimyon gibi baharatlar, bazı maden suları Bu bulgular, özellikle Akdeniz diyeti gibi bitki temelli beslenme tarzlarının neden daha düşük demans riskiyle ilişkilendirildiğini de açıklayabilir.

Bu, lityumun beyin sağlığıyla ilişkilendirildiği ilk çalışma değil. 2017’de Danimarka’da yapılan bir araştırmada, lityum bakımından zengin musluk suyu tüketen bireylerde demans riskinin daha düşük olduğu gözlemlenmişti.

2022’de Birleşik Krallık’ta yürütülen bir başka araştırma ise, lityum reçetesi alan bireylerin Alzheimer’a yakalanma oranının, almayanlara kıyasla yarı yarıya düşük olduğunu ortaya koymuştu.

Yankner, “Bu, bilimde nadir rastlanan ve tamamen yeni bir anlayışın kapısını aralayan bir keşif” diyerek bu bulgunun önemini vurguladı. Lityumun, sadece bir ruh hali dengeleyici değil, aynı zamanda doğal bir mikrobesin olabileceğini söylüyor.