Martha Kuralı tüm doğum hizmetlerinde uygulanacak

25 Haziran 2026

İngiltere hükümeti, hasta güvenliğini artırmayı amaçlayan Martha Kuralı (Martha’s Rule) uygulamasının İngiltere genelindeki tüm doğum ve yenidoğan hizmetlerinde hayata geçirileceğini açıkladı.

Karar, Nottingham University Hospitals NHS Trust (NUH) bünyesindeki doğum servislerinde yaşanan ciddi ve uzun süreli ihmalleri inceleyen bağımsız soruşturmanın ardından alındı.

2 bin 500 ailenin deneyimi incelendi

Donna Ockenden tarafından yürütülen ve NHS tarihindeki doğum ile yenidoğan hizmetlerine yönelik en kapsamlı inceleme olan soruşturmada, 2 bin 500 ailenin yaşadığı deneyimler değerlendirildi.

Raporda;

• Kadınların endişelerinin dikkate alınmadığı,
• Şikâyetlerin görmezden gelindiği,
• Durumu kötüleşen hastaların zamanında tespit edilemediği,
• Genç sağlık çalışanları ile ebeveynlerin seslerinin susturulduğu bir kurum kültürünün oluştuğu tespit edildi.

Anne ve bebekler için hızlı değerlendirme talep edilebilecek

Hükümet, Martha Kuralı’nı tüm doğum ve yenidoğan servislerine yaygınlaştırarak anne veya bebeğin sağlık durumunun kötüleştiği düşünülmesine rağmen gerekli müdahalenin yapılmadığı durumlarda ailelerin bağımsız bir sağlık ekibinden acil değerlendirme talep edebilmesini sağlayacak.

Daha önce İngiltere’deki tüm akut hastanelerde yatan hastalar için uygulamaya alınan sistem, bugüne kadar 15 doğum ve yenidoğan merkezinde pilot olarak uygulanıyordu. Bu yıl daha fazla merkeze yaygınlaştırılması planlanıyor.

Uygulama yüzlerce hayat kurtarıcı müdahaleye katkı sağladı

NHS verilerine göre Martha Kuralı kapsamında bugüne kadar 2 bin 100’den fazla çağrı üzerine hastaların tedavisinde değişiklik yapıldı.

Bu çağrıların 600’den fazlası ise hastaların daha ileri düzey bakım ünitelerine sevk edilmesini sağlayarak potansiyel olarak hayat kurtarıcı müdahalelere dönüştü.

Martha Mills’in anısını yaşatıyor

Uygulama adını, 2021 yılında 13 yaşındayken hastanede sepsis nedeniyle yaşamını yitiren Martha Mills‘ten alıyor.

Bisikletten düştükten sonra pankreas yaralanması nedeniyle hastaneye kaldırılan Martha’nın sağlık durumunun kötüleştiği yönündeki ailesinin uyarıları dikkate alınmamıştı.

2022 yılında yapılan adli soruşturmada, Martha’nın yoğun bakıma daha erken alınması halinde büyük olasılıkla hayatta kalacağı sonucuna varılmıştı.

Sağlık Bakanı: Hiçbir aile sistemle mücadele etmek zorunda kalmamalı

Sağlık Bakanı James Murray, Nottingham’daki ailelerle görüştüğünü belirterek şunları söyledi:

“Hiçbir aile, kendisini koruması gereken sistemle mücadele etmek zorunda kalmamalıdır. Martha Kuralı bu nedenle son derece önemlidir. Endişe duyan anne veya aile bireylerinin çok geç olmadan alarm verebilmesini sağlayacaktır.

Ülke genelindeki ailelerin doğum servislerine girdiklerinde kendilerini güvende hissetmelerini istiyorum. Bugün bu hedefe ulaşma yolunda önemli bir adım atıyoruz ancak bu sadece başlangıç.”

İhmallerin üzeri örtülemeyecek

Hükümet ayrıca başarısız doğum hizmetlerine yönelik soruşturmalarda sorumluların ifade vermesini zorunlu hale getirecek düzenlemeleri de hayata geçireceğini açıkladı.

Yeni düzenleme kapsamında soruşturmalarda ifade vermeyi reddeden veya ihmallere ilişkin bilgileri kasıtlı olarak gizleyen kişiler iki yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.

Bu uygulamanın Leeds ve Sussex’te devam eden doğum hizmetleri incelemelerinde de kullanılacağı belirtildi.

Morglarda ki uygulamalar da incelenecek

Nottingham raporunda yaşamını yitiren bebeklere yeterli saygının gösterilmediği yönündeki bulguların ardından ülkedeki tüm morglarda da inceleme başlatılacak.

Human Tissue Authority, morglardan 2015-2026 yılları arasındaki tüm olay kayıtlarını gözden geçirmelerini ve bildirilmeyen olayların tespit edilmesini isteyecek.

Ulusal eylem planı hazırlanacak

Hükümet, Donna Ockenden’in raporu ile Baroness Amos tarafından hazırlanan çalışmanın bulgularını bir araya getirerek doğum ve yenidoğan hizmetlerinde kalıcı iyileştirmeler için ulusal eylem planı hazırlayacağını açıkladı.

Bu çalışma, Sağlık Bakanı başkanlığındaki Ulusal Doğum ve Yenidoğan Görev Gücü tarafından yürütülecek.

Doğum hizmetlerine 145 milyon sterlin yatırım

Hükümet, 2025 yılından bu yana doğum ve yenidoğan hizmetlerinin güvenliğini artırmak amacıyla 145 milyon sterlin yatırım yaptığını açıkladı.

Bu kapsamda:

• Doğum sırasında önlenebilir beyin hasarının iki temel nedenini azaltmaya yönelik yeni program başlatıldı.
• Ölü doğum, yenidoğan beyin hasarı, yenidoğan ölümleri ve erken doğumları azaltmaya yönelik ulusal girişimler uygulamaya alındı.
• Doğum ve yenidoğan ünitelerinde güvenlik kültürünü güçlendirmek amacıyla Perinatal Kültür ve Liderlik Programı oluşturuldu.
• Anne ruh sağlığı hizmetleri genişletildi ve bebek kaybı sertifikası uygulaması geçmişte yaşanan tüm kayıpları kapsayacak şekilde genişletildi.
• Anne ölümlerinin başlıca nedenleri arasında yer alan tromboz, ruh sağlığı sorunları, epilepsi ve doğum kanamalarına ilişkin yeni ulusal rehberler NHS genelinde uygulanmaya başlandı.

 

kaynak: GOV