Pankreas ve bağırsak kanserinde yeni umut

21 Ağustos 2025

Nature Medicine dergisinde yayımlanan yeni bulguların daha geniş çaplı araştırmalarla doğrulanması gerekiyor.

Erken aşamadaki bir araştırma, ‘kanser aşısı’ olarak adlandırılan tedavinin pankreas ve bağırsak kanseri hastalarının yaşam süresini uzatmaya yardımcı olduğunu ortaya koydu. Bu tür kanserler, ameliyat ve kemoterapiye rağmen sık sık nüksediyor.

Vücutta çok küçük miktarda kanser hücresi kaldığında, tümörlerin tekrar büyüme riski artıyor.

Bilim insanları, bu kötü huylu hücrelerle savaşmak için bağışıklık sisteminin belirli hücrelerini kanser hücrelerini tanıyıp yok etmeye teşvik eden “kanser aşıları” üzerinde çalışıyor.

Pankreas ve bağırsak kanserleri genellikle tümör büyümesini destekleyen KRAS genindeki mutasyonlarla ilişkilendiriliyor.

Araştırmacılar, bu nedenle bu kanser türlerinin aşı hedefi için uygun olduğunu söylüyor. Nature Medicine dergisinde yayımlanan yeni bulguların daha geniş çaplı araştırmalarla doğrulanması gerekiyor.

King’s College London’dan Prof. Richard Sullivan ise pankreas ve bağırsak kanserlerinin çok farklı seyirleri olduğuna dikkat çekerek, erken sonuçların yanıltıcı olabileceği uyarısında bulundu: “Bu tür yaklaşımlarda daha önce umutlandık ama klinik etkiye dönüşmedi.”

Ancak sonuçlar, bağışıklığı güçlendiren tedavilerin bazı hastalar için umut verici olabileceğini gösteriyor.

Erken aşamadaki denemeye, standart tedavilerini tamamlamış ancak kanında hâlâ kanser belirtileri olan 20 pankreas ve beş bağırsak kanseri hastası olmak üzere 25 kişi katıldı.

Diğer deneysel kanser aşılarının aksine, bu çalışmada kullanılan aşı kişiye özel değil, toplu üretim şeklinde hazırlandı.

Yaklaşık 20 ayın ardından, aşı yapılan 17 hastada mutasyona uğramış tümör proteinlerine karşı güçlü bir bağışıklık tepkisi gelişti.

Pankreas kanseri hastaları, aşı sonrası ortalama 29 ay yaşadı; bunun 15 ayından fazlasını kansersiz geçirdi.

En güçlü bağışıklık yanıtını veren hastalar, daha zayıf yanıt verenlere göre hem daha uzun yaşadı hem de daha uzun süre kansersiz kaldı.

Araştırmacılar, mutant KRAS proteinlerini hedefleyen başka tedavi seçenekleri olsa da “hazır” aşıların bağışıklık sistemini bu hücreleri tanıyıp yok edecek şekilde eğitmeye yardımcı olabileceğini belirtti.

İngiltere Kanser Araştırma Enstitüsü’nden Dr. Magnus Dillon, sonuçları “son derece umut verici” olarak nitelendirdi:

“Birçok hastada bu KRAS mutasyonları bulunuyor. Hazır aşılar, kişiye özel aşıların maliyet ve üretim süresi engellerini aşarak pek çok kişiye fayda sağlayabilir.”

Ancak Dillon ve diğer uzmanlar, bulguların ne kadar etkili olabileceğini anlamak için daha geniş çaplı, rastgele kontrollü çalışmalarla doğrulanması gerektiğini vurguladı.

Aşı şu anda 2. faz rastgele kontrollü bir klinik çalışmada test ediliyor.