Aihm, Türkiye’nin hükümlüler üzerindeki oy hakkı kısıtlamasını çok katı buldu

27 Eylül 2013

Avrupa İnsan Hakları Mahke­mesi 17 Eylül 2013 tarihinde (Söyler v Turkey / 29411/07) ka­rarında, Türkiye’nin hükümlüler üzerindeki oy hakkı kısıtlaması­nın çok katı olduğunu ve şimdiye kadar gördükleri davalarda en büyük kısıtlama olduğunu söyle­yip önlerindeki davayı İngiltere, Avusturya ve İtalya’dan gelen davalarla karşılaştırdı.
7 hakimin oy birliği ile verdiği kararda, Türkiye’de şartlı olarak cezaevinden bırakılan ve ceza­ları görülmüş olan kişilerin bile oy verme haklarının kısıtlandı­ğına dikkat çekildi.
Karşılıksız çek vermekten ceza alan Ahmet Atayüz Söyler, 2007 seçimlerinde cezaevinde olduğu ve 2011 seçimlerinde ise şartlı tahliye altında olmasına rağmen cezasının infazının bit­mediği gerekçesiyle oy kullana­madığı için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurmuştu.
Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesinin kasten işlenen suç­lardan hüküm giyen kişilerin cezalarının infazı tamamlanana kadar oy kullanma hakkından yoksun bırakılmasını çok katı bulan Avrupa İnsan Hakları Mah­kemesi, hükümlülerin işledikleri suçların ağırlığının, cezanın sü­resinin ve kişinin şartlarının gö­zönüne alınması gerektiğini, oy verme yasağının ayrım gözet­meksizin uygulanmasının doğru olmadığını açıkladı.
Mahkeme, İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 1. Protokolünün 3. Maddesi (serbest seçim hak­kının) Türkiye Cumhuriyeti ta­rafından ihlal edildiğini belirtti. Levenes Avukatlık Firması’ndan Avukat Şadiye Arslan kararın oy birliği ile çıktığına ve hakimlerin arasında Türkiyeli bir hakim ol­duğuna da dikkat çekti.
Şadiye Arslan’ın yorumu
Arslan şu yorumu yapti:
“Türkiye için bu karar daha çok yeni tepkileri göreceğiz” di­yen Arslan, “ Türkiye’de şartlı sa­lınanların veya cezası ertelenen­lerin de oy vermemesini İnsan Hakları Mahkemesi katı buldu.
Bu yüzden de Türkiye’de ye­rel seçimler öncesi herhangi bir değişiklik yapılacak mı görece­ğiz. Bireyin seçme hakkı ve de­mokrasiye katılma hakkına bak­mak İnsan Hakları Mahkemesi kapsamındadır.
Fakat Avukat olarak benim fikrim hükümlünün suçuna ve cezasına göre bir inisiyatif geti­rilmesi, seçme hakkı ve demok­rasi ile paraleldir.”
Benzer durum İngiltere’de de var
Av. Şadiye Arslan ayrıca, Türkiye’nin karşı karşıya bulun­duğu bu sorunun İngiltere’de de yaşandığına dikkat çekti.
Arslan, İngiltere’de tutuklu olan hükümlülerin oy kullanma haklarının bulunmadığını, hükü­metin yeni bir yasa tasarısı üze­rinde çalıştığını belirtti.
Arslan meclisin gündeminde bulunan tasarıyla ilgili şunları söyledi: “Şu an İngiliz parlamen­tosuna sunulan tasarıda üç se­çenek var:
1. Altı aydan fazla hapis ce­zası alanlar oy vermesin, 2. Dört yıldan fazla alanlar oy vermesin, 3. Şu anki yasak devam etsin şek­linde” Av. Arslan İngiltere’nin bu konuyu mecliste çözmeyi plan­ladığını da sözlerine ekledi.
Arslan, “İnsan Hakları Mah­kemesi daha önce Hirst v UK davasında İngiltere’nin de se­çim hakkı maddesini ihlal etti­ğine kanaat getirmişti ve İnsan Hakları Mahkemesi’ne 2700’den fazla başvuru olmuştu.
Bu başvuranların aynı za­manda geçmiş seçimlerde oy kullanamadıkları için tazminat hakkı da doğabilir” dedi.