Londra’da ki emeklilerin ücretsiz ulaşım hakkı tehlikede

8 Ocak 2026

Londra’da 66 yaş ve üzerindeki vatandaşlara toplu taşımayı ücretsiz kullanma hakkı tanıyan Freedom Pass uygulamasında köklü bir değişiklik gündemde. Sistemi, başkentte ki 32 belediye ve City of London adına yöneten London Councils, artan maliyetler nedeniyle kartın metro ve trenleri kapsamayacak şekilde yalnızca otobüslerle sınırlandırılmasını değerlendiren bir inceleme başlattı.

Maliyetler Hızla Artıyor

Freedom Pass’in yıllık maliyetinin bu yıl %10’dan fazla artarak 372 milyon sterline ulaşması bekleniyor. Söz konusu maliyet, yerel yönetim bütçelerinden karşılanıyor ve ödemeler Transport for London başta olmak üzere toplu taşıma işletmecilerine tazminat olarak aktarılıyor.

The Times’ta yer alan habere göre, London Councils Operasyon Direktörü Stephen Boon, yapılan ön hesaplamalara göre Freedom Pass’in yalnızca otobüslerle sınırlandırılması halinde yıllık maliyetin 224 milyon sterline düşeceğini açıkladı. Boon, özellikle artan yolculuk sayısı, Elizabeth Line ücretlendirme yöntemindeki değişiklikler ve bu yıl ilk kez Freedom Pass’e bağlı Oyster kartları için TfL’nin ücret talep etmeye başlamasının maliyetleri yukarı çektiğini belirtti. Bu kapsamda, kart başına 1,50 sterlin olmak üzere yaklaşık 400 bin kart için ek fatura çıkması bekleniyor.

Belediyeler Baskı Altında

Yerel yönetimler, sosyal bakım ve özel eğitim ihtiyaçları gibi alanlarda da ciddi bütçe sıkıntılarıyla karşı karşıya. London Councils belgelerine göre, Londra belediyelerinin mali işler sorumlularını temsil eden Society of London Treasurers, Freedom Pass’in “giderek artan maliyeti” konusunda açık endişe dile getirdi.

Richmond Belediye Meclisi üyesi ve Liberal Demokrat Parti temsilcisi Alexander Ehmann, uygulamayı “Londra belediyeleri için tıkır tıkır işleyen bir saatli bomba” olarak tanımladı. Ehmann, mevcut gidişatın devam etmesi halinde birkaç yıl içinde maliyetin yarım milyar sterlini aşabileceği uyarısında bulundu.

Ulusal Uygulamadan Daha Kapsamlı

İngiltere’nin büyük bölümünde Freedom Pass, 66 yaş üstü vatandaşlara yalnızca yoğun olmayan saatlerde ücretsiz otobüs yolculuğu sağlıyor. Londra ise bu hakkı metro, tren ve diğer raylı sistemleri de kapsayacak şekilde genişleten tek bölge konumunda. Olası değişiklik, Londra’yı ülkenin geri kalanına daha yakın bir modele taşıyabilir.

Yasal Süreç Gerekli

Freedom Pass kapsamındaki herhangi bir değişiklik, 1999 tarihli Greater London Authority Act’te düzenleme yapılmasını gerektiriyor. Bu da nihai karar için Parlamento onayının şart olduğu anlamına geliyor.

60+ Oyster Kartı Ayrı

Freedom Pass’ten farklı olarak, 60–65 yaş arası Londralılar için geçerli olan 60+ Oyster kartı da tartışma konusu olmaya devam ediyor. Kart, yoğun olmayan saatlerde tüm ağda ücretsiz seyahat sağlıyor ve maliyeti TfL tarafından “kaybedilen gelir” olarak karşılanıyor. TfL, geçen yıl bu kapsamda 125 milyon sterlin gelir kaybı yaşarken, bu rakamın 2027’ye kadar 180 milyon sterline çıkması bekleniyor.

Kart, eski Londra Belediye Başkanı Boris Johnson döneminde hayata geçirilmiş, mevcut Belediye Başkanı Sadiq Khan tarafından ise sürdürülmüştü. TfL yetkilileri, son açıklamalarında 60+ Oyster kartının kaldırılmasına yönelik bir plan bulunmadığını vurguladı.

Freedom Pass’e ilişkin incelemenin sonuçları, önümüzdeki dönemde Londra’daki yüz binlerce emeklinin günlük ulaşım alışkanlıklarını ve bütçesini doğrudan etkileyecek nitelikte görülüyor.