Sadiq Khan’dan yapay zekâ uyarısı: Londra kitlesel işsizlikle karşı karşıya kalabilir

15 Ocak 2026

 

Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, yapay zekânın kontrolsüz biçimde yaygınlaşması halinde başkentte geniş çaplı iş kayıplarına yol açabileceği uyarısında bulunarak, hükümeti acilen harekete geçmeye çağırdı. Khan, gerekli önlemler alınmadığı takdirde Londra’nın “kitlesel işsizliğin yeni bir dönemine sürüklenebileceğini” söyledi.

The Guardian’da yer alan habere göre, perşembe akşamı yıllık Mansion House konuşmasını yapmaya hazırlanan Khan, Londra’nın özellikle finans, yaratıcı endüstriler ve hukuk, muhasebe, danışmanlık ile pazarlama gibi profesyonel hizmetlere dayalı beyaz yakalı iş gücü nedeniyle teknolojik dönüşümden en fazla etkilenecek şehirlerin başında geldiğini vurguladı. Khan, başkentin bu nedenle “değişimin en keskin noktasında” bulunduğunu ifade etti.

Belediye Başkanı, yapay zekâ nedeniyle ortadan kalkacak işlerin yerini alacak yeni istihdam alanlarının oluşturulmasının “ahlaki, sosyal ve ekonomik bir sorumluluk” olduğunu belirterek, özellikle giriş seviyesi ve genç çalışanlara yönelik pozisyonların ilk risk altındaki alanlar olacağına dikkat çekti.

Khan’ın konuşmasında, 2030 yılına kadar ortalama bir işte kullanılan becerilerin yaklaşık yüzde 70’inin değişeceğine işaret eden araştırmalara atıfta bulunması bekleniyor. Buna karşın Khan, yapay zekânın kamu hizmetleri ve genel ekonomik verimlilik açısından önemli fırsatlar sunduğunu da kabul ediyor. Belediye Başkanı, yapay zekânın doğru kullanılması halinde kamu hizmetlerinin dönüştürülebileceğini, verimliliğin artırılabileceğini ve karmaşık toplumsal sorunlara çözüm üretilebileceğini savunuyor.

Ancak Khan, teknolojinin sorumsuz ve denetimsiz biçimde uygulanmasının ciddi sonuçlar doğuracağı uyarısında bulunarak, iş dünyası liderlerine hitaben, bu sürecin “kitlesel işsizliğin yeni bir çağını başlatabileceğini” söyleyecek. Khan’a göre önümüzde net bir tercih bulunuyor: Yapay zekâyı olumlu dönüşüm ve üretim için güçlü bir araç olarak kullanmak ya da kontrolü kaybederek milyonlarca işin yok oluşunu izlemek.

Bu kapsamda Londra Belediyesi, yapay zekânın iş gücü üzerindeki etkilerini incelemek üzere hükümet, iş dünyası ve teknoloji sektöründen uzmanların yer alacağı bir “Yapay Zekâ ve İşin Geleceği” görev gücü kuruyor. Görev gücü, Londra’daki istihdam piyasasına yönelik riskleri ve fırsatları değerlendirecek. Ayrıca Londralılar için ücretsiz yapay zekâ eğitim programları da hayata geçirilecek.

City Hall tarafından yapılan kamuoyu yoklamalarına göre, Londra’daki çalışanların yarısından fazlası önümüzdeki 12 ay içinde yapay zekânın işlerini bir şekilde etkilemesini bekliyor.

Birleşik Krallık genelinde ise otomasyon ve yapay zekâ nedeniyle 2035 yılına kadar düşük vasıflı işlerde — zanaat, makine operatörlüğü ve idari pozisyonlar dâhil — 3 milyona kadar işin ortadan kalkabileceği öngörülüyor. Bu değerlendirme, Kasım ayında yayımlanan bir araştırmaya dayanıyor.

Öte yandan uzmanlar, yapay zekânın iş gücü üzerindeki etkisine ilişkin farklı görüşler dile getiriyor. ABD merkezli yapay zekâ şirketi Anthropic tarafından yayımlanan son rapor, giderek daha fazla meslek grubunda yapay zekânın işlerin en az dörtte birinde kullanılabildiğini ortaya koyarken, karmaşık ve yüksek eğitim gerektiren görevlerde insan emeğinin hâlâ vazgeçilmez olduğunu vurguluyor.

Finansal araştırma şirketi Forrester ise yapay zekâ ve otomasyonun ABD’de 2030’a kadar beklenenden daha sınırlı bir etki yaratacağını öne sürüyor. Şirket, bazı firmaların yapay zekâ beklentileri nedeniyle rolleri gereğinden fazla otomatikleştirdiğini, bunun ilerleyen dönemde maliyetli geri adımlara ve itibar kaybına yol açabileceğini belirtiyor.

Khan, konuşmasında ayrıca Birleşik Krallık’ın geçmişte yeni teknolojilere uyum sağlamakta geç kaldığını ve sosyal medyanın yaygınlaşmasının gençler arasında ruh sağlığı sorunları, çevrim içi istismar ve yanlış bilginin artmasına neden olduğunu hatırlatacak.

Ayrı bir değerlendirmede ise City of London Belediye Başkanı Susan Langley, bazı finans çalışanlarının güvenlik endişeleri nedeniyle yurt dışından Londra’ya gelmeye temkinli yaklaştığını belirtti. Ancak Langley, Londra’nın dünyanın en güvenli şehirlerinden biri olduğunu vurgulayarak, suç algısına ilişkin olumsuz söylemlerin Birleşik Krallık’ın küresel yatırım çekme gücünü zedeleme riski taşıdığı uyarısında bulundu.