“Suriye’deki iç savaş yalnızca tarihi mirası değil aynı zamanda akademik mirası da tahrip ediyor”

13 Haziran 2019

Londra’da Türkiye’deki sığınmacı akademisyenlerin akademi hayatına dahil edilmesi ve Orta Doğu’daki aka­demik mirasın korunması konulu bir panel gerçekleştirildi.

Londra Yunus Emre Enstitüsü, “Sığınmacı Krizleri ve Akademik Mi­rasın Yüksek Öğretim Yoluyla Gele­ceğe Taşınması” başlıklı bir panele aralarında Türkiye’nin Londra Büyü­kelçisi Ümit Yalçın’ın da olduğu çok sayıda kişi katıldı. Etkinliğin başında Türkiye’de çalışma imkanı bulan Su­riyeli akademisyenlerin görüşlerine yer veren bir video gösterildi.

Prof. Dr. Zeliha Koçak Tufan, panelde yaptığı konuşmada, Cum­hurbaşkanlığı himayesinde ve YÖK öncülüğünde hayata geçirilen “Ortadoğu’da Akademik Mirası Ko­ruma Projesi” hakkında bilgi verdi.

AA, THY ve TRT’nin de paydaş­lar arasında yer aldığı projenin öne­mine değinen Tufan, “Çoğu Suriyeli akademisyen ya da Orta Doğulu aka­demisyen, öncelikle hayatta kalma ve çocuklarını güvende tutma mü­cadelesi vermekte. Devamında ise değişik üniversiteler ve ülkelerde akademik çalışmalarını sürdürmek istiyor.” dedi.

Türkiye’nin Orta Doğu’ya yöne­lik “açık kapı” politikası olduğunu kaydeden Tufan, “En başından beri bu meslektaşlarımızla ilgili bir çö­züm bulmak istedik. Dolaysıyla bu amaçla başlayan projeyle uluslara­rası akademi çevrelerinde farkın­dalık da oluşturulması amaçlandı. Çünkü her gün onlarla (sığınmacı durumundaki akademisyenler) ya­şıyoruz ancak diğer uluslararası toplumlar bunun farkında değildi.” diye konuştu. Doç. Dr. Bilge Kağan Özdemir de konuşmasında Orta Doğu’daki akademik mirası İslam öncesi, İslam dönemi, Osmanlı dö­nemi ve Osmanlı sonrası başlıkları altında dört bölümde ele aldı. Aka­demik mirasın son dönemde DEAŞ gibi terör örgütleri ya da devletler tarafından yok edilmesine vurgu ya­pan Özdemir, savaş sırasında Irak ve Suriye’de milyonlarca kitap, eser, tarihi haritanın yok edildiğini vur­gulayarak, “Sadece Orta Doğu’daki binalar yok edilmedi aynı zamanda insanlık, kültür ve medeniyet de yok edildi.” ifadesini kullandı. Londra Üniversitesi Doğu ve Afrika Çalış­maları Okulundan Dr. Idil Osman ise projeden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Türkiye’nin bu projeyle sığınmacıların kapasitelerini belirle­yip onlara yardım ettiğini kaydeden Osman, şöyle konuştu:

“Bu projenin ötesinde, Türkiye’nin insani gelişime yap­tığı katkıya da bakmak gerekir. So­mali çerçevesinde baktığımızda Türkiye’nin yaklaşımı, Batı’nın yak­laşımından oldukça farklı. Türkiye, Somalilerin içinde. Okulları, hasta­neleri, yardım kuruluşları ve cami­leriyle halkın içinde. Türkiye, 20 bin Afrikalı askerin koruduğu, şehirler­den uzak kamplarda değil, halkın da bir parçası halinde. Bu da halkla be­raber acı çektiğiniz, beraber gelişti­ğiniz, beraber iyileştiğiniz anlamına geliyor. Aslında bu da onlarla birebir bağlantı kurarak onları nasıl geliştir­diğinizi gösteriyor.”

Bu yaklaşımla Türkiye’nin insan­ları kendi kendilerine yeter bir ko­numa getirdiğini söyleyen Osman, “İstediğimiz de bu. Sadece yardım et­mek değil. Yardım güzel ancak Müs­lümanlar olarak onların bize bağımlı hale gelmesini istemeyiz. Kendi ken­dilerine yeter hale gelmelerini kolay­laştırıyorsunuz.” ifadesini kullandı.

Somali’nin başkenti Mogadişu’da 2017’de yaşanan çok büyük bir te­rör saldırısı sonrası Türk yetkili­lerin Somali’de tedavi edilemeye­cek durumda olan yaralıları uçakla Türkiye’ye götürdüğünü hatırlatan Osman, “Bu İngiltere’nin yapacağı bir şey değil. İngiltere gidip ameli­yata ihtiyacı olanları uçakla getir­mez. İngiltere bunu yapmaz.” de­ğerlendirmesinde bulundu.

Somalili sığınmacı bir ailenin kızı olan Osman, ayrıca Türkiye’nin So­malili gençlere sağladığı yüksek öğ­retim imkanının da çok önemli oldu­ğunun altını çizdi.

Öte yandan, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ver­şan Kök ile Boğaziçi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Özkan, sığınmacı akademisyenlerin Türk ekonomi hayatına entegre edilme­siyle ilgili kendi üniversitelerinin tecrübelerini paylaştı.