Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların küresel piyasalarda tetiklediği borçlanma maliyetleri, İngiltere’deki konut sahiplerinin cebini doğrudan etkilemeye başladı.
BoE verilerine göre, mortgage kredisini yenileyen ev sahipleri artık yıllık ortalama 840 sterlin daha fazla ödeme yapıyor. Şubat ayından bu yana yaklaşık 1 milyon hanenin sabit oranlı mortgage sözleşme süresi doldu. BoE verileri, ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının öncesine kıyasla, tüketicilerin aylık bazda 50 ila 70 sterlin arasında değişen ek masraflarla karşı karşıya kaldığını gösteriyor.
Yüksek tutarlı kredi kullananlarda ise tablo daha da ağırlaşıyor. 500.000 sterlin tutarında 20 yıl vadeli bir kredi için 2 yıllık sabit oranla yeniden yapılandırma yapan bir konut sahibinin aylık faiz ödemesi 250 sterlinin üzerine çıktı. Bu durum, borçluya ilk iki yılda toplam 6.144 sterlinlik ek faiz yükü getiriyor.
Oxford Economics İngiltere Ekonomisti Andrew Goodwin, Liz Truss dönemindeki 2022 “mini bütçe” krizinden bu yana artan faiz oranlarına dikkat çekerek, bu durumun borçluların zaten karşı karşıya olduğu devasa artışların üzerine eklendiğini belirtti. Goodwin, bazı borçlular için bu artışların cezalandırıcı seviyede olduğunu ve onları borç ödeme güçlüğüne ya da evlerini satmaya zorlayabileceğini vurguladı.
Temmuz ayında göreve gelen Başbakan Andy Burnham hükümeti, bar üzerindeki VAT indirimleri gibi adımlarla hayat pahalılığıyla mücadele etmeyi hedeflerken, yükselen mortgage faizlerinin bu çabaları gölgelemesinden ve tüketici harcamalarını baskılamasından endişe ediliyor. Verilere göre, %75 kredi-değer oranına (LTV) sahip 2 yıllık sabit mortgage oranları Şubat ve Ağustos ayları arasında %3,97’den %4,92’ye yükseldi.
Sektör temsilcisi UK Finance’in Analiz Başkanı James Tatch, bu yılın Temmuz ve Aralık ayları arasında 700.000 konut sahibinin sabit terimli anlaşmalarının sona ereceğini ve ortalama kalan borç bakiyesinin 164.000 sterlin olduğunu tahmin ediyor. Tatch, 5 yıllık sabit oranlı sözleşmeleri bitmek üzere olanlar için bu durumun, geçen süreçte yapılan anapara ödemeleri ve maaş artışlarıyla bir nebze hafifleyebileceğini ifade ediyor.
Bankaların sabit oranlı kredileri fiyatlandırmak için kullandığı takas (swap) piyasasındaki dalgalanmalar nedeniyle Nationwide gibi büyük kredi sağlayıcıları, son iki hafta içinde ürünlerini iki kez piyasadan çekip yeniden fiyatlandırmak zorunda kaldı. Kredi danışmanlık firması Coreco’nun Yöneticisi Andrew Montlake ise küresel ekonomik çalkantılar söz konusu olduğunda mortgage kredilerinin en ön cephede yer aldığı uyarısında bulundu.
Sektördeki baskı ilk kez ev alacakları da olumsuz etkiliyor. Nationwide verilerine göre, ilk kez ev alacakların mortgage ödemeleri ikinci çeyrekte net gelirlerinin %32,6’sına tırmandı. Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) tarafından Ağustos ayının ikinci yarısında yapılan bir araştırma ise, ülkede mortgage veya kira ödeyen yetişkinlerin yaklaşık üçte birinin bu ödemeleri yapmakta zorlandığını ortaya koydu.











