Elektrik faturalarında yeni dönem: Kullandığın saate göre öde

Mali Çalışmalar Enstitüsü (IFS) ve Londra Ekonomi Okulu (LSE) tarafından hazırlanan yeni bir rapora göre, hüküme­tin zamana göre değişen (dina­mik) elektrik fiyatlandırmasını teşvik etmesi durumunda tüke­ticilerin elektrik faturalarında önemli düşüşler sağlanabilir.

Nuffield Vakfı finansmanıyla “IFS Yeşil Bütçesi” kapsamında yayımlanan araştırma, elektrik üretim maliyetlerinin zamana ve bölgeye göre büyük farklılık­lar gösterdiğine; ancak mevcut fiyatlandırma sisteminin bu fark­ları tüketiciye yansıtmadığına dikkat çekiyor.

Raporda, İskoçya’da rüzgarlı havalarda üretilen elektriğin sıkça “fiilen ücretsiz” hale gel­diği, hatta şebekenin aşırı yük­lenmesini önlemek adına rüzgar türbinlerinin kapatılması için operatörlerin ödeme yapmak zo­runda kaldığı belirtiliyor. Buna karşın, özellikle İngiltere’nin gü­ney bölgelerinde arzı artırmak için yüksek maliyetli doğalgaz santrallerinin devreye sokul­duğu vurgulanıyor.

Hükümetin bölgesel elektrik pazarı (bölgesel fiyatlandırma) modelini reddettiğini hatırlatan uzmanlar, üretim maliyeti ile tüketim arasındaki bağı güçlen­direcek alternatif adımlar öne­riyor:

Varsayılan Tarife Değişikliği: Standart hanehalkı elektrik tari­felerinin zamana göre değişken hale getirilmesi.

Hedefli Teşvikler: Elektrik üretim maliyetinin düşük olduğu bölgelerde ısı pompalarına; ta­lebin doğalgazla karşılandığı alanlarda ise güneş panellerine daha yüksek sübvansiyon sağ­lanması.

Akıllı Tüketim: Elektrikli araç şarjı veya çamaşır makinesi kul­lanımı gibi yüksek tüketimli faa­liyetlerin elektriğin ucuz olduğu saatlere kaydırılmasıyla fatura­ların doğrudan düşürülmesi.

Sistemdeki verimsizliklerin giderilmemesi durumunda, arz ve talebi dengeleme maliyetle­rinin on yılın sonuna kadar reel olarak iki katına çıkarak 7 milyar sterline ulaşacağı öngörülüyor. Ayrıca raporda, net sıfır hedef­lerine ulaşırken bu on yılın geri kalanında elektrik sektörünün karbonsuzlaştırılmasına aşırı bağımlı olmayan “daha dengeli” bir yaklaşımın toplam maliyet­leri azaltacağı ifade ediliyor.

Bobbie Upton (IFS Araştır­macı Ekonomisti & Rapor Or­tak Yazarı):

“Zamana göre değişen fiyatla­rın yaygınlaştırılması, hükümete neredeyse hiçbir ek maliyet ge­tirmeden tüketici faturalarını düşürebilir. Tasarrufun boyutu, tüketicilerin bu kontratları ne kadar benimseyeceğine ve tü­ketim alışkanlıklarını ne kadar değiştireceğine bağlı. Elektrikli araç ve akıllı ev teknolojilerinin kullanımı arttıkça potansiyel ta­sarruf miktarı da katlanacaktır. Yüksek elektrik fiyatlarının uzun yıllar hayatımızda kalacağı ön­görüldüğünde, piyasa verimli­liğini artırmak uzun vadeli bir kazanç sağlayacaktır.”