Daha önce iki kez reddedilen Brexit anlaşması bir kez daha parlamentoya sunulacak

18 Mart 2019

Theresa May başbakanlığındaki İngiliz hükümeti, parlamentonun daha önce iki kez reddettiği Bre­xit anlaşmasını parlamentoya bir kez daha götürecek.

Brexit anlaşmasının İngiliz par­lamentosunun alt kanadı Avam Ka­marasında 21-22 Mart’ta gerçekle­şecek Avrupa Birliği (AB) zirvesi öncesinde oylanması öngörülüyor.

Brexit anlaşması 15 Ocak’ta ve 12 Mart’ta yapılan oylamalarda ezici çoğunlukla reddedilmişti.

Süreci tıkayan madde

Anlaşma, Kuzey İrlanda sınırına ilişkin ‘’tedbir maddesi’’ nedeniyle sert Brexitçilerin muhalefetiyle karşılaşmıştı.

İngiltere’nin parçası Kuzey İr­landa ile AB üyesi İrlanda Cumhu­riyeti arasına Brexit sonrasında fi­ziki sınır girmesini önlemeye dö­nük ‘’tedbir maddesi” İngiltere’yi AB ile kapsamlı bir serbest ticaret anlaşması imzalayana dek fiili AB üyesi tutacaktı.

İngiltere’nin bu düzenlemeden tek yanlı ayrılması da mümkün ol­madığından, sert Brexit yanlıları bunun ülkeyi AB ile sonu gelmez müzakere sürecinde mahsur bıra­kacağını savunuyordu.

Brexit anlaşması üçüncü kez oylanırken de sert Brexitçilerin anlaşmaya ret oyu verme ihtimali sürüyor. Başbakan May sert Bre­xitçileri parlamentonun Brexit’i erteleme ve yeni referanduma gö­türme ihtimalini göstererek anlaş­masına kabul oyu vermeye iknaya çalışıyor.

27 üye ülke karar verecek

Anlaşmanın bir kez daha redde­dilmesi halinde ise İngiltere AB’den daha uzun süreli bir erteleme iste­yecek. İngiltere’nin erteleme talebi­nin 27 AB üyesi ülkenin oy birliğiyle kabul edilmesi gerekiyor.

Hükümet, anlaşmanın üçüncü kez de reddedilmesi halinde par­lamentoya Brexit konusunda farklı seçenekleri oylama imkanı verece­ğini vaat ediyor. İngiliz parlamento­sunun son 3 ayda pek çok oylama yaptı ancak hükümet, bağlayıcı­lığı olmayan oylama sonuçlarını dikkate almadı. AB üyesi ülkeler Brexit’in ertelenmesi için öncelikle İngiltere’nin bu konuda net bir tavır belirlemesini istiyor. AB liderleri, mevcut belirsizliği sürdürürecek bir ertelemeye sıcak bakmadıkla­rını çeşitli defalar dile getirmiş bu­lunuyor. İngiltere’nin erteleme ta­lebinin reddedilmesi halinde ülke AB’den 29 Mart’ta resmen anlaşma­sız olarak ayrılacak.

Brexit ve demokrasi

Avrupa Adalet Divanı ara­lık ayında aldığı bir kararda İngiltere’nin Brexit sürecini dü­zenleyen Lizbon Anlaşmasının 50. maddesinin işlemesini tek yanlı olarak durdurabileceğine hükmet­mişti. Buna göre İngiliz hükümeti 50. maddeyi durdurarak Brexit’i tamamen iptal edebilir.

İngiltere’de referandum sonuç­ları yasal bağlayıcılık taşımıyor an­cak hükümetleri siyasi olarak bağlı­yor. Bu nedenle Brexit’in iptali hü­kümetin yetkisi dahilinde olsa bile ülkedeki demokrasi pratiği açısın­dan derin sorunlar doğurabilir.

Avrupa Parlamentosu

İngiltere’nin Brexit’i uzun süreli erteleme talebinin AB tarafından kabul edilmesi durumunda ise en önemli komplikasyon mayıs ayında yapılacak Avrupa Parlamentosu se­çimleri olarak gösteriliyor. AB’den ayrılmaya hazırlanan İngiltere’nin Avrupa Parlamentosu’na milletve­kili göndermesi, süreci iyice için­den çıkılmaz hale getirme riski ta­şıyor.

Brexit’in uzun süreli ertelen­mesi bu konuda İngiltere’de yeni bir referanduma gidilmesi ihtima­lini de artırabilir. Ülkede yeni re­ferandum için kampanya yürüten gruplar parlamento içindeki des­teklerini de her geçen gün artırıyor.

Ana muhalefetteki İşçi Partisi yönetimi, yeni referanduma mesa­feli durmakla birlikte son seçenek olarak destek verebileceğini daha önce açıkladı.

İşçi Partisi Brexit sorununa refe­randumla değil erken genel seçimle çözüm getirmeye öncelik veriyor.

İngiltere 23 Haziran 2016’da ya­pılan referandumda yüzde 48’e karşı yüzde 52 ile Brexit kararı al­mış, hükümet ayrılık sürecini 29 Mart 2017’de resmen başlatmıştı.

Üyelerin AB’den ayrılma sü­recini düzenleyen Lizbon An­laşmasının 50. maddesine göre İngiltere’nin 29 Mart’ta AB’den resmen ayrılması gerekiyor.