Avrupa’da doğalgaz fiyatları, kış aylarında enerji arzının yetersiz kalabileceğine yönelik endişeler ve Orta Doğu’daki gerilimin artmasıyla 2022 yılından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. İngiltere’de de doğalgaz fiyatları yükselirken, hane halkının yıllık enerji faturalarının ocak ayında yaklaşık 2 bin sterline çıkabileceği öngörülüyor.
Avrupa genelinde düşen hava sıcaklıkları, doğalgaz depolarındaki doluluk oranlarının mevsim normallerinin altında kalması ve Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler, enerji piyasalarında fiyat artışlarını hızlandırdı.
Avrupa’da toptan doğalgaz fiyatları pazartesi günü megavatsaat başına 97 euroya (yaklaşık 81 sterlin) yükselerek 2022 yılından bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
İngiltere’de ise gelecek ay teslimatlı doğalgaz sözleşmelerinin fiyatı yüzde 4 artışla therm başına 240 peniye çıktı. Bu rakam, Rusya’nın Ukrayna’yı geniş çaplı işgalinin ardından enerji fiyatlarının hızla yükseldiği Aralık 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek seviye oldu.
Orta Doğu’daki gerilim enerji piyasalarını etkiliyor
Doğalgaz fiyatlarındaki yükselişte, Orta Doğu’dan yapılan enerji sevkiyatlarının yeniden kesintiye uğrayabileceği endişeleri etkili oldu.
ABD ve İsrail’in, ABD’deki ara seçimlerin ardından İran’a yönelik yeni saldırılar düzenlemek için planlar hazırladığı yönündeki haberler, küresel enerji piyasalarında arz güvenliğine ilişkin kaygıları artırdı.
Guardian’ın aktardığına göre, söz konusu haberlerin ardından petrol fiyatları cuma günü varil başına 117 dolara kadar yükseldi.
Uluslararası petrol piyasasının temel göstergelerinden Brent petrolün fiyatı pazartesi günü yaklaşık yüzde 2 gerilemesine rağmen 114 doların üzerinde kalmaya devam etti.
Avrupa’nın doğalgaz depolarında doluluk oranı düşük
Avrupa ülkeleri, kış dönemine son on yılı aşkın sürenin en düşük doğalgaz stok seviyeleriyle giriyor.
Katar’dan yapılan doğalgaz ihracatındaki yavaşlama ve yaz aylarında soğutma sistemleri için artan enerji tüketimi, Avrupa’nın depolama kapasitesinin yeterince doldurulamamasında etkili oldu.
Avrupa genelindeki doğalgaz depolarının doluluk oranı yaklaşık yüzde 75 seviyesinde bulunuyor. Yılın bu döneminde beklenen ortalama doluluk oranı ise yüzde 80’e yakın.
Uzmanlar, depolardaki doğalgaz miktarının mevsim normallerinin altında olmasının, özellikle sert bir kış yaşanması durumunda fiyatlar üzerinde ek baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
İngiltere’de enerji maliyetleri Avrupa’nın en yüksekleri arasında olabilir
İngiltere’deki enerji düzenleyici kurumlar, ülkenin bu kış Avrupa’nın en yüksek enerji maliyetlerinden bazılarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
İngiltere’nin enerji ihtiyacını karşılamak için ithalata bağımlı olması, uluslararası piyasalardaki fiyat artışlarının ülke üzerindeki etkisini artırıyor.
Kuzey Denizi’ndeki yerli doğalgaz üretimine uzun yıllar boyunca güvenilmesi nedeniyle İngiltere’nin doğalgaz depolama kapasitesi, diğer birçok Avrupa ülkesine kıyasla oldukça sınırlı kaldı.
Bu durum, uluslararası enerji arzında yaşanabilecek kesintilere karşı ülkenin daha hassas olmasına neden oluyor.
İngiltere’nin enerji ithalatına ödediği tutar rekor kırdı
İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi’nin (ONS) verilerine göre ülke, ağustos ayında sona eren bir yıllık dönemde elektrik ithalatına 4 milyar sterlin ödeyerek rekor seviyeye ulaştı.
Bu tutarın yaklaşık yarısı, Fransa’dan ithal edilen elektrik için harcandı.
İngiltere ayrıca son bir yılda, elektrik şebekesindeki kapasite kısıtlamaları nedeniyle bazı rüzgâr ve güneş enerjisi santrallerinin üretimlerini durdurmaları karşılığında ödeme yaparken, elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla doğalgaz santrallerini devreye almak için de rekor seviyeye yakın harcamalar gerçekleştirdi.
Bu durum, ülkedeki elektrik iletim altyapısının enerji maliyetleri üzerindeki etkisini yeniden gündeme getirdi.
Enerji faturaları ocak ayında yüzde 16 artabilir
Doğalgaz fiyatlarındaki yükseliş, İngiltere’deki hane halkının enerji faturalarına ilişkin endişeleri de artırıyor.
Mevcut tahminlere göre elektrik ve doğalgazı birlikte kullanan tipik bir hanenin yıllık enerji faturası, ocak ayında yüzde 16 artarak yaklaşık 2 bin sterline ulaşabilir.
Söz konusu tutar, ortalama tüketim düzeyine göre hesaplanan yıllık enerji maliyetini ifade ediyor. Hanelerin gerçek faturaları ise enerji tüketimlerine ve kullandıkları tarifelere bağlı olarak değişebiliyor.
Enerji piyasalarındaki gelişmeler, özellikle kış aylarında ısınma ihtiyacının artmasıyla birlikte tüketicilerin bütçeleri üzerinde ilave baskı oluşturabilir.
Avrupa borsalarında sınırlı yükseliş
Enerji fiyatlarındaki dalgalanmaya rağmen Avrupa borsaları haftanın ilk işlem gününe sınırlı yükselişle başladı.
Avrupa’nın büyük şirketlerini takip eden Stoxx Europe 600 endeksi, pazartesi gününün ilk işlemlerinde yüzde 0,3 değer kazandı.
İngiltere’nin önde gelen şirketlerinden oluşan FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,4 yükseldi.
Petrol fiyatlarında pazartesi günü yaşanan kısmi gerileme, Avrupa hisse senedi piyasalarındaki yükselişi destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.











