Baz faiz indiriminin ardından konut fiyatları yeniden yükseliyor

7 Ağustos 2024

İngiltere’de konut fiyatları üç aylık durgunluğun ardından geçen ay ocak ayından bu yana en hızlı artışı gösterirken, İngiltere Merkez Bankası’nın faiz oranlarını düşürmeye başlamasıyla birlikte yükselişin devam etmesi bekleniyor.

Kredi kuruluşu Halifax’ın son verilerine göre, İngiltere’de bir evin ortalama fiyatı haziran ayındaki 289.042 sterline kıyasla temmuz ayında yüzde 0,8 artarak, 291.268 sterline yükseldi. Ekonomistler geçen ay fiyatların sadece %0,3 oranında artmasını bekliyordu.

The Times’ta yer alan habere göre, geçen yılın bu zamanıyla karşılaştırıldığında, konut fiyatları yüzde 2,3 daha yüksek. Bu, Halifax’ın 2024’ün başından bu yana kaydettiği en yüksek yıllık enflasyon oranı.

Konut piyasasına ilişkin iyimserlik, ekonominin görünümündeki iyileşme ve İngiltere Merkez Bankası’nın son dört yıldaki ilk faiz indirimini 16 yılın en yüksek seviyesi olan %5,25’ten %5’e çekmesiyle desteklendi. İşçi Partisi’nin önümüzdeki yıl 1,5 milyon yeni konut inşa etme taahhüdü ve İngiltere’nin planlama sisteminde reform yapma sözü de olumlu havaya katkıda bulundu.

Halifax’ın konut fiyatları ölçümü, faiz oranlarındaki değişikliklere Nationwide’ınkinden daha duyarlı olup, temmuz ayında fiyatların %0,3 oranında arttığını gösteriyor.

Konut fiyatlarının en hızlı arttığı bölge, emlak değerlerinin bir yıl öncesine göre ortalama yüzde 5,8 daha yüksek olduğu Kuzey İrlanda. İngiltere’nin kuzeybatısında fiyatlar geçtiğimiz yıl yüzde 4,1 artarken, Galler’de yıllık enflasyon oranı yüzde 3,4’tü.

Halifax’ın verileri, Birleşik Krallık’ta ev fiyatlarının geçen yaza göre daha düşük olduğu tek bölgenin, Essex ve Hertfordshire gibi popüler banliyö ilçelerini içeren doğu İngiltere olduğunu gösteriyor. Bu bölgede ev fiyatları geçtiğimiz yıl yüzde 0,4 oranında geriledi.

Londra, bir ev sahibi olmak için ülkenin en pahalı bölgesi olmaya devam ederken, başkentteki ortalama ev fiyatı bir önceki yıla göre yüzde 1,2’lik bir artışla 536.052 £’a ulaştı.

Piyasa geçen yılın sonuna kadar bir gerileme dönemine girmiş, bu dönemde kredi veren kuruluşların Banka’nın baz faiz oranlarını indireceği beklentisiyle mortgage oranlarını düşürmesiyle toparlanmaya başlamıştı. Bu toparlanma, faiz oranlarının ne zaman düşürüleceğine ilişkin beklentiler ertelendiğinde kredi verenlerin ipotek maliyetlerini artırmasıyla bahar aylarında yavaşladı.

Halifax Mortgage Müdürü Amanda Bryden, özellikle ilk kez ev alacaklar için “satın alınabilirlik kısıtlamalarının” devam ettiğini kabul etmekle birlikte şunları ekledi: “Mortgage oranlarındaki son indirimleri takip eden geçen haftaki İngiltere Merkez Bankası’nın baz faiz indirimi, yeniden mortgage almak, ilk evini satın almak ya da konut merdiveninde ilerlemek isteyenler için cesaret verici.”

Geçen hafta Nationwide, konut fiyatlarının bu yılın sonuna kadar neredeyse hiç hareket etmeyeceğini öngörmüştü, ancak Bryden ve ekibi önümüzdeki beş ay boyunca “konut fiyatlarının mütevazı bir artış eğilimini sürdürmesini” bekliyor.

Capital Economics’in İngiltere ekonomisti Ashley Webb, fiyatların 2024’e kadar yüzde 1 artacağını düşünmüştü ancak ABD’de resesyon korkusunun mortgage fiyatlarının dayandığı swap oranlarının son haftalarda düşmesine yol açması nedeniyle tahmininde artık “yukarı yönlü risk” olduğunu kabul etti.

Webb, “Eğer devam ederse, iki yıllık faiz takas oranındaki son keskin düşüş, henüz mortgage oranlarını düşürmemiş olan kredi verenlerin de bu oranları düşürebileceğini gösteriyor. İngiltere Merkez Bankası’nın faiz oranlarını tekrar düşürmeden önce kasım ayına kadar bekleyeceğini düşünsek de, riskler artık bir sonraki faiz indiriminin beklediğimizden biraz daha erken gerçekleşmesi yönünde. Bu da konut fiyatlarındaki artışın bu yılın geri kalanında beklediğimizden daha hızlı gerçekleşmesi anlamına gelebilir” ifadelerini kullandı.